|
Âu yếm,
vuốt ve, thủ thỉ nói
chuyện với bò hằng ngày
và đặt tên rất kêu: tiểu
thư Elsa, quý cô Rose,
phu nhân Moo. Chỉ đơn
giản vậy thôi, bò sẽ
tiết ra nhiều hơn thường
ngày 5% sữa.
Bò sữa
đang đối diện với nhiều
áp lực. Ngày này qua
ngày khác, tháng này qua
tháng khác, chúng bị cái
nhìn soi mói của người
chủ trại, xem chúng vắt
ra được bao nhiêu sữa.
Nghiên
cứu tâm lý loài vật, các
nhà tập tính học đề xuất
cách “dịu dàng” hơn để
tránh cho chúng khỏi bị
lo lắng thái quá. Vuốt
ve chúng, thủ thỉ nói
chuyện với chúng hằng
ngày, gọi chúng là tiểu
thư Elsa, quý cô Rose,
phu nhân Moo. Chỉ đơn
giản vậy thôi, bò sẽ
tiết ra nhiều hơn thường
ngày 5% sữa. Đó là nội
dung một công trình
nghiên cứu nghiêm túc
công bố trên Tạp chí
Anthrozoos, số mới đây.
Chuyên
gia về tập tính học trâu
bò Catherine Douglas,
Trường ĐH Newcastle (Anh)
giải thích không phải
bản thân cái tên làm bò
tăng tiết sữa, nhưng khi
được đặt tên dường như
nó cảm thấy được đối xử
ưu ái hơn, thân thiện
hơn là bị gọi bằng một
con số khô khan.
Những
nghiên cứu trước đây
chứng minh rằng khi bò
bị căng thẳng (stress),
thì hocmon cortisol làm
lượng sữa của nó bị giảm
đi, vì nó ức chế sự sản
sinh ra một hocmon khác
là oxytoxin kích thích
sữa... Những con bò lo
lắng, bực bội thường
giậm chân, đá hậu, lắc
mình, làm rất khó vắt
sữa.
Bà
Douglas kể: “Tôi đã từng
bị bầm tím mắt, gẫy
xương sườn khi vắt sữa
những con bò bị stress.
Nếu bạn gọi tên nó, có
nghĩa là bạn đã “nói
chuyện” với nó nhiều hơn,
coi nó là “bạn bè” hơn,
có mối quan hệ riêng tư
với nhau hơn. Thái độ đó
đã giúp bạn thu lợi mỗi
ngày. Nó cho bạn nhiều
hơn 1 lít sữa đấy”.
Trong
công trình nghiên cứu
này, bà Douglas và các
đồng nghiệp đã theo dõi
mối liên quan giữa hành
vi của bò đến sản lượng
sữa. Bà đã bỏ công đi
đến 500 trang trại nuôi
bò sữa ở khắp nước Anh
để thực hiện công trình
nghiên cứu này.
Bà cho
biết hiện nay, một nửa
đàn bò sữa ở Anh đã đặt
tên cho bò. So với số bò
vô danh hoặc chỉ ký hiệu
bò bằng con số, thì
những con bò có “chứng
minh thư” đã sản xuất ra
nhiều hơn mỗi năm 258
lít sữa trong 10 tháng
vắt sữa. Nghĩa là trung
bình, chỉ một việc rất
đơn giản là đặt tên, kèm
theo lời gọi mà mỗi ngày
các cô bò cái đã hào
phóng tặng thêm cho ta
một lít sữa rồi. Năng
suất trung bình của đàn
bò sữa Anh hiện nay là
7.500 lít/con/năm.
Bò chỉ
cho sữa sau khi trưởng
thành (2 năm tuổi). Giai
đoạn từ khi mới đẻ đến
khi cho sữa không hề
được các chủ trang trại
lưu ý đến. Bài nghiên
cứu còn cho biết trong
giai đoạn từ khi nàng bò
cái tơ ở độ tuổi từ 6
tháng đến 15 tháng mà
được vỗ về, chăm sóc thì
nhất định sau này, năng
suất sữa sẽ tăng lên rõ
rệt.
ST -
3/2010
|