|
Bước
ngoặt của Phở?
Cuộc hành
trình truân chuyên của món
phở truyền thống Việt Nam,
từ Bắc vào Nam trong cuộc
di cư năm 1954 rồi theo
chân người tỵ nạn sau năm
1975 sang đến Mỹ và đi
khắp thế giới, nay đang
tiến vào một giai đoạn
khác nữa, khi nó được
những đầu bếp của nước Mỹ
bắt tay vào nấu nướng. Câu
Chuyện Nước Mỹ hôm nay sẽ
nói về món phở tân thời
qua tay các đầu bếp Mỹ và
một nhà hàng Việt Nam vừa
mới mở cửa tại thủ dô
Washington mà đầu bếp
chính là một người Mỹ.

Nhà hàng Bà
Bảy gần Quốc Hội Hoa Kỳ
Thưa quí vị,
giữa mùa đông giá rét như
bây giờ ở thủ đô
Washington, một bát phở
thật ngon là niềm hạnh
phúc cho thực khách. Bát
phở ngon theo truyền thống
là nước dùng thật nóng,
trong, đậm đà, đầy vị thơm
ngon của thịt bò, hay cùng
lắm là thịt gà, hòa lẫn
với mùi thơm của các loại
gia vị quế, gừng, hồi,
thảo quả, đinh hương, sao
cho vừa đủ quyện lấy nhau,
không quá gắt mà cũng
không quá yếu, với bánh
phở mềm,dẻo, nhưng không
nát, hành ngò và một chút
hạt tiêu; nếu muốn, thực
khách có thể vắt chút
chanh tươi, vài lát ớt. Và
đó là bát phở bắc chính
cống.
Nhưng từ khi món phở bắc
theo chân người di cư năm
1954 làm cuộc nam tiến thì
nó đã kèm theo húng quế,
ngò gai, giá sống cộng
thêm với tương đen và
tương đỏ nữa, có lẽ vì
trời miền nam nóng quanh
năm nên người ta cần thêm
rau, giá để giải nhiệt
chăng?
Thế rồi sang đến Mỹ, món
phở vẫn cố gắng giữ lại
những gì mang theo từ miền
nam Việt Nam. Những tiệm
ăn chỉ bán phở không thôi
không nhiều lắm, mà nó đã
được bán lẫn lộn với rất
nhiều món khác trong các
nhà hàng bán thức ăn Việt
Nam.
Chưa hết, mới đây một bài
viết của Tim Carman đăng
trên tờ Washington Post,
số ra ngày thứ Tư 19 tháng
giêng năm nay, đã điểm qua
một số các nhà hàng ăn tại
thủ đô Washington có món
phở trên thực đơn, do
những tay đầu bếp Mỹ nấu.
Không biết những người
Việt bảo thủ, sành ăn sẽ
có phản ứng như thế nào?
Bài viết nhắc đến nhà hàng
PS 7 tại khu Penn Quarter
ở thủ đô, mới đây đã đưa
trở lại món phở vào thực
đơn mùa đông. Chủ nhân nhà
hàng, kiêm đầu bếp chính
Peter Smith dường như muốn
ly khai với món phở truyền
thống, nấu phở chẳng có bò
mà cũng chẳng có gà. Ông
đầu bếp này dùng xương vịt
nấu nước lèo phở. Nếu ai
đó lên tiếng phản đối thì
hãy nghe ông trả lời: "Nước
dùng (lèo) nấu bằng xương
vịt thật là đậm đà. Nấu
phở theo kiểu truyền thống
thì nước dùng không đậm đà
như thế này. Nước lèo này
đậm, ngon hơn nhiều, đừng
có mà chê." Thế ông đầu
bếp này bỏ thịt gì vào món
phở của nhà hàng? Thực đơn
có 3 loại phở. Loại thứ
nhất, ông dùng thịt ức của
vịt, đem tẩm, ướp, thật
lâu với muối, hoa hồi và
xả, hun muối như vậy rồi,
thái mỏng, bỏ lên trên.
Loại thứ nhì, ức vịt được
ướp với ngò, hoa hồi, xả,
rồi đem quay trong chảo
cho dòn, rồi bỏ lên trên "phở".
Và loại thứ ba, gần như
phở truyền thống, nhưng
lại dùng loại thịt bò muối
để cho se lại, thái mỏng
bỏ lên trên. Nghe nói mới
đầu tuần này nhà hàng còn
dọn thêm món phở hải sản
nữa.
Quay sang tiệm Proof cũng
trong khu Penn Quarter ở
thủ đô, đầu bếp Haidar
Karoum lắc đầu không dám
nấu món phở thuần túy,
không muốn biến cái thú
vui được xì xụp ăn món phở
thành một công việc phải
khổ công nấu nướng mỗi
ngày, mặc dù ông rất mê
món phở thuần túy Việt
Nam, gọi nó là: "món ăn
tâm đắc nhất của tôi bất
cứ lúc nào, nó là món cuối
cùng tôi phải ăn trước khi
đi chầu Diêm vương."
Ông chỉ dám đưa vào thực
đơn một món súp cải biến
theo hương vị phở mà thôi,
bằng món "phở thố", nấu
bằng thịt bò non ướp khô,
bằm ra, trộn với hành ngò,
ớt xay nhuyễn, hoa hồi,
đinh hương, quế, và tiêu
đen, nướng lên, đem nấu
với nước thành món súp,
đựng trong một cái thố (liễn)
rắc tương đen, tương ớt
lên trên, dọn kèm với
miếng bánh mỳ kẹp thịt
kiểu Việt Nam.
Thế món súp lai phở này
được khách hàng chiếu cố
ra sao? Đầu bếp Karoum trả
lời: "Món này được khách
hàng chiếu cố khá tận tình,
tận tình hơn cả món paté
de campagne (nổi tiếng của
Pháp)".
Cũng theo
tác giả bài báo, chỉ có
một đầu bếp Mỹ chịu khó
nấu món phở chính cống
thôi, đó là đầu bếp chính
Justin Bittner và đầu bếp
phó Ben Lackey của nhà
hàng Bar Pilar ở khu Logan
Circle cũng tại thủ đô.
Hai tay đầu bếp này nấu
nước dùng (lèo) phở không
những bằng xương bò mà còn
nấu gà nguyên con, cả đầu
nữa. Chẳng những vậy mà
nhà hàng còn tính đến
chuyện sẽ kèm cả rau giá
và tương ớt nữa khi dọn
món phở cho khách.
Ngoài những
nhà hàng Mỹ với đầu bếp Mỹ
chính cống như đã nói trên,
thủ đô Washington mới đây
lại có thêm một nhà hàng
do hai người trẻ gốc Việt
làm chủ. Khoa Nguyễn, 31
tuổi, và cô em họ Denis
Nguyễn 24 tuổi vừa khai
trương nhà hàng "Bà Bảy"
gần Quốc Hội Hoa Kỳ được
vài tháng nay.
Denis Nguyễn cho biết lý
do tại sao nhà hàng lại có
tên "Bà Bảy":
"Bạn bè và họ hàng vẫn gọi
ông bà Ngoại tôi là ông
Bảy, bà Bảy, chúng tôi
muốn bày tỏ lòng thương
mến, tri ân bà ngoại vì
chúng tôi lớn lên trong
căn bếp với những món mà
bà ngoại vẫn nấu nướng cho
chúng tôi ăn."
Nhà hàng dọn những món ăn
được cô chủ trẻ tuổi gọi
là "Lề lối nấu ăn món Việt
tân thời" sử dụng những kỹ
thuật nấu nướng hiện đại
của Tây phương, của Pháp,
nấu các món Việt bằng
những vật liệu mà người
Việt vẫn mua để nấu món ăn.
Nhưng nấu nướng theo kiểu
này e rằng hương vị của
các món ăn thuần túy của
Việt Nam sẽ mất đi chăng?
Cô Denis trả lời:
"Chúng tôi đặt nặng giá
trị của các món ăn thuần
túy Việt nam, cả mùi vị
lẫn chất liệu để nấu nướng.
Chúng tôi chắc chắn những
món ăn mà nhà hàng chúng
tôi nấu đã được hiện đại
hóa đôi chút, nhưng chúng
tôi lớn lên với các món ăn
Việt, với mẹ, với bà ngoại
cuả chúng tôi trong bếp,
nên căn bản là chúng tôi
nấu nướng lại các món
thuần túy mà chúng tôi đã
ăn từ bé cho đến lớn,
nhưng theo lề lối mới."
Nhà hàng có nhiều món ăn
đã được biến đổi đôi chút,
như món "cuốn mùa thu"
(autumn roll). Chà, cái
món ăn này chưa hề được
thấy trên các thực đơn của
bất cứ nhà hàng Việt Nam
nào khác. Vậy nó ra sao?
Mời quí vị nghe cô Denis
giới thiệu vài món điển
hình của nhà hàng:
"Chúng tôi có món gọi là 'cuốn
mùa thu', nó là món lai
giữa chả giò cổ truyền với
món bò bía. Chúng tôi dùng
bánh tráng, lạp xưởng, củ
sắn (củ đậu), cà rốt, rau
thơm như húng cây, húng
quế với chút rau xà lách,
chút trứng tráng, cuộn lại
rồi đem chiên sơ thật
nhanh, cho nó dòn, ăn kèm
với tương đen bỏ đậu phọng
giã nhỏ, giống như bò bía
nhưng lại đem chiên sơ nên
cũng giống chả giò nữa."
Một món nữa mà cô Denis
cho là rất độc đáo của nhà
hàng là món bò lúc lắc,
nhà hàng nấu theo phương
pháp Sous-Vide (ướp thịt
bỏ vào bao nylon đặc biệt,
nấu trong nước ở nhiệt độ
thấp) sau đó mới đem ra
xào nấu theo kiểu bình
thường rồi trút lên trên
củ năng xay nhuyễn, dọn
với hành đỏ muối chua.
Nãy giờ quên mất, chưa
giới thiệu với quí vị là
đầu bếp của nhà hàng Bà
Bảy là một ông Mỹ chính
cống tên Nick Sharpe. Ấy,
quí vị chớ vội hỏi làm sao
mà ông ta lại nấu món phở
thuần túy cho ra hồn được
đây.
Quí vị hãy nghe cô Denis
giải thích:
"Không cứ phải là người
Việt mới nấu được món phở
cho ngon. Cũng giống như
bất cứ món nào khác, mặc
dù phở thì phức tạp hơn,
quí vị phải học không
những là những gì bỏ vào
trong món ấy, mà còn câu
chuyện đằng sau, và điểm
gì quan trọng về món ăn đó.
Vì thế chúng tôi đã quyết
định mướn đầu bếp người Mỹ,
đem ông ta về nhà, huấn
luyện cho ông ta thật
nhiều bí quyết để nấu phở.
Gia đình tôi, cũng như các
gia đình khác nấu phở, có
một công thức nấu nướng
riêng và họ dấu thật kỹ,
mặc dù các công thức này
có khác nhau đôi chút. Ông
ta đã được dạy cách nấu
phở, và cho đến khi chúng
tôi mở cửa hàng, ông ta
vẫn cứ khổ công tập nấu
món này. Mỗi ngày có thay
đổi tí chút. Nhưng chắc
chắn không phải chỉ là món
phở thuần túy, mà ông còn
tìm mua thịt và xương nấu
phở ở một nông trại địa
phương bên Maryland. Khi
gia đình tôi thử món phở
ông nấu, không những họ
cũng khá đắc ý mà còn ngạc
nhiên nữa."
Chưa hết, thưa quí vị, một
bài trên báo Tin Nhanh
được tờ Người Việt ở
California đăng tải lại
cho biết một tiệm phở mới
mở ở Hà Nội đã bán phở với
giá từ 6 đô la 25 cents
một tô, rẻ nhất, dùng thịt
bò Mỹ (tô nhỏ là 3 đô la
rưỡi), kế đó là phở nấu
bằng thịt bò Úc, với giá
11 đô la 1 tô. Nhưng nếu
khách muốn nếm món phở nấu
bằng thứ thịt bò Kobe của
Nhật thì sẽ phải chi đến
37 đô la rưỡi một tô!
|