Lần đầu đặt chân đến các phiên chợ kỳ quái này giữa miền biên ải, nhiều khách đường xa phải rùng mình trước cảnh người ta mua bán các loại côn trùng chết người như bọ cạp, rết, nhện độc… như người miền xuôi bán mớ rau, con cá.

Nhiều năm qua, huyện biên giới Tịnh Biên (An Giang) được xem là thủ phủ của những ngôi chợ côn trùng nổi tiếng khắp trong Nam ngoài Bắc. Các loại côn trùng này đều có nguồn gốc từ Núi Cấm (Thiên Cấm Sơn).

Càng độc, càng đắt

Mặt hàng côn trùng được nhiều du khách chú ý nhất là những con bọ cạp đen trùi trũi với đôi càng to bè và chiếc đuôi cong vút, nhọn hoắc luôn trong tư thế sẵn sàng kẹp, chích những kẻ nào dám động đến chúng.

Bọ cạp

Hải, anh bạn "thổ địa" hồi học phổ thông, cùng đi với tôi bảo: “Bọ cạp có vỏ ngoài rất cứng, đuôi dài chứa nọc độc. Chúng thường ẩn náu dưới những gốc cây mục, các kẽ đá, hoặc những nơi rậm rạp. Ở vùng núi Cấm này, đặc biệt là tại núi Dài và núi Phú Cường, loài này nhiều vô kể”.

Hải chỉ tay về phía một ông khách dáng người bệ vệ đang tần ngần trước hũ ngô công (con rết, có nơi gọi con rít), con nào con nấy bự cành cành, dài cỡ gang tay người lớn.

Chủ hàng lập tức cho một tràng quảng cáo: “Nó cắn một cái là đau thấu trời xanh, toàn thân lập tức chuyển màu tím tái, sưng vù. Nhưng nọc độc mạnh bao nhiêu thì dược tính cũng kinh khủng bấy nhiêu. Ai bị đau nhức, đem ngâm nó với rượu xoa bóp mỗi ngày rất hiệu nghiệm. Hoặc trước mỗi bữa ăn "quất" một ly nhỏ cũng có lý trong ba cái vụ... mỏi gối, chồn chân”.

Ngồn ngộn các loại côn trùng

Nghe bà chị dáng người lam lũ “hót” một tăng xong, chừng như không kìm nổi sức hấp dẫn của giống côn trùng có phần gớm giếc kia, ông khách xìa tờ bạc polime mệnh giá cao nhất, hất hàm: “Gói ký cho qua, khỏi thối”.

Đảo khắp chợ, khách còn được chào mời những “chiến binh” côn trùng rùng rợn khác: Nhền nhện đen sì với lông lá tua tủa, ong vò vẽ có nọc độc chết người bay vù vù trong những chiếc túi lưới, kiến càng toàn thân đỏ loét với phần đầu chỉ thấy đôi càng kết xù…

Nếu sợ mấy loài hầm hố này, khách sẽ được đội quân bán mối chúa, bửa củi… chào đón nhiệt liệt.

Của độc cho dân nhà giàu

Để thu hút khách, không ít tiểu thương vô tư biểu diễn màn thọc tay vào thùng vốc hàng nắm bọ cạp, nhện độc mặc cho chúng tha hồ bò trên tay.

Mối chúa

Anh Thạch Rin khoe “mỗi ngày mình bắt được khoảng 50 con bọ cạp và hơn chục con rít”, rồi nhoẻn miệng cười: “Ai làm nghề này cũng bị nhện đốt, bọ cạp chích, rết cắn. Bị riết rồi quen. Đau thì có đau nhưng bỏ nghề biết lấy gì bỏ bụng?”.

Bọ cạp từ 2.000-4.000đồng/con, mối chúa 10.000đồng/con, bửa củi 2.000đồng/con, ngô công từ 10.000-20.000đồng/con, giá khá mềm nên các loài côn trùng kể trên được nhiều du khách vui vẻ móc hầu bao rinh về bồi bổ hoặc làm quà tặng người thân.

“Tính từng con thì tưởng rẻ nhưng một hũ rượu côn trùng muốn dùng được phải tậu hàng trăm con với nhiều loài khác nhau. Do vậy chỉ dân có tiền mới chơi mấy thằng này nổi” – một tiểu thương côn trùng tên Kim, cho biết.

Kim khoe: “Mỗi ngày tôi thu vô trên 500 con nhện độc và ngần ấy bọ cạp, bửa củi. Hôm nào trúng mối, nhất là mấy ông đi xe hơi, tui bán trong giờ là hết sạch”.

Ngồi gần đấy, thấy chúng tôi quan tâm đến các thương vụ giao dịch côn trùng, một chị tên Châu xởi lởi: “Khách hàng chủ yếu là dân du lịch đến từ Tp. Hồ Chí Minh và các tỉnh miền ngoài. Mỗi khi xe đổ bãi, khách ào xuống giành nhau mua dữ lắm, bán không kịp luôn. Mới hôm qua tui bán cho một ông khách Sài Gòn hũ bọ cạp với mối chúa gần 2 triệu đồng lận đó. Chưa hết đâu nghen, ổng còn đặt cọc bảo tui gom hàng, hẹn tuần sau xuống lấy”.

Ngon nhức nhối, bổ thấu trời?

Xuyên suốt chợ biên giới Tịnh Biên, chúng tôi được biết ngoài chợ côn trùng Tịnh Biên (xã Xuân Tô), Tịnh Biên còn có trên 10 điểm bán côn trùng và còn nhiều nhà hàng, quán ăn chuyên kinh doanh các món hàng độc sơ chế.

Bọ cạp chiên giòn

Nếu không thích “hàng” tươi sống hoặc ngâm rượu, khách có thể thưởng thức các món mối chúa nướng, nhện hấp hoặc bọ cạp chiên giòn béo ngậy được quảng cáo là “ngon nhức nhối, bổ thấu trời”.

Anh bạn đồng nghiệp cùng tham gia chuyến thực địa, chia sẻ thông tin: “Bà con người Khmer ở vùng này thường uống rượu ngâm côn trùng và ăn thịt để điều trị một số bệnh thông thường. Nhiều người thấy vậy cũng bắt chước mua bọ cạp về ngâm rượu hoặc chiên ăn.

Vì thế một góc chợ Xuân Tô hiện trở thành khu ẩm thực côn trùng tấp nập. Vào những ngày nghỉ lễ hoặc cuối tuần, khách đổ về đây lai rai côn trùng đông lắm”.

Tại một nhà hàng côn trùng dưới chân núi Cấm, nhìn hai người đàn ông đang say sưa thưởng thưởng món bọ cạp chiên bơ vàng ươm, tôi tới làm quen.

Một ông  phốp pháp vui vẻ tiếp chuyện: “Đây là món ăn vừa ngon vừa bổ, trị được chứng nhức mỏi, đau lưng, đau khớp. Dân thành phố ai đến cũng gọi món này. Chưa hết đâu nghen, bọ cạp mà đem ngâm rượu được xem là tiên dược cho mấy chú em hom hem đó! Nếu cái "khoản đó" có vấn đề, dùng khoảng 1 tuần rượu bọ cạp đảm bảo sẽ trở thành đại lực sĩ” (?!)

Người dân ở đây cho biết, người ta “thần tượng” các loài côn trùng có nguồn gốc từ Thiên Cấm Sơn vì tin rằng do sống gần các vị chư thần, hấp thụ nhiều linh khí của trời đất nên toàn thân chúng là kho dược liệu quí giúp bồi bổ sức lực, chữa khỏi nhiều chứng bệnh mãn tính, kể cả nan y.