Có một bí quyết khiến
gia đình đa phu ở Tây Tạng vẫn giữ
được sự êm ấm đó là những người đàn
ông không quan tâm ai là con đẻ của
mình mà tất cả những đứa trẻ trong
gia đình đều là con của họ.

Chế độ đa phu trong
gia đình của người Tây Tạng (Trung
Quốc) đã có lịch sử hàng ngàn năm
nay, đây cũng là một cách để người
Tây Tạng bảo vệ tài sản của gia đình
mình không bị chia nhỏ. Dưới mô hình
hôn nhân một vợ một chồng thì những
người con trai trong gia đình sẽ
được phân chia tài sản khi kết hôn
và điều đó sẽ khiến sức mạnh của gia
đình bị suy yếu, hơn nữa sẽ làm cho
lực lượng lao động trong gia đình bị
thiếu hụt, ảnh hưởng tới việc tích
lũy tài sản chung.
Mô hình hôn nhân một vợ nhiều chồng
được hình thành do hoàn cảnh sống
đặc biệt, chủ yếu là ở vùng nông
thôn. Tây Tạng là một vùng cao
nguyên nên rất khó tận dụng diện
tích để sản xuất nông nghiệp, cộng
với điều kiện khí hậu khắc nghiệt,
một gia đình ít người thì sẽ rất khó
để chống chọi với hoàn cảnh sống như
vậy trong khi gia đình một vợ nhiều
chồng sẽ giúp sức mạnh của họ được
tăng lên gấp bội.
Gia đình đa phu trong truyền thống
Tây Tạng có thể theo mô hình anh em
chung vợ, bạn bè chung vợ và thậm
chí là bố con chung vợ. Tuy nhiên
phổ biến nhất vẫn là kiểu anh em
chung vợ. Trước giải phóng, Đàm Anh
Hoa đã tiến hành điều tra 45 gia
đình một vợ nhiều chồng ở khu Cam Tư,
trong đó có tới 44 hộ là anh em
chung vợ với tổng cộng 101 người đàn
ông, như vậy bình quân mỗi bà vợ sẽ
có 2,3 ông chồng, 1 gia đình còn lại
có 2 chồng.
Trong gia đình anh em chung vợ thì
phổ biến nhất vẫn là hai anh em
chung 1 vợ, tiếp đến là 3 anh em
chung 1 vợ còn trường hợp 4, 5 anh
em chung vợ thường rất hiếm. Trong
120 hộ gia đình đa phu ở thôn Ninh
Thanh huyện Xương Đô Ninh Thanh tổng
cộng có tới 257 người đàn ông, bình
quân mỗi bà vợ ở đây cưới 2,29 ông
chồng.
Hôn nhân ở Tây Tạng vừa có trường
hợp cưới vợ về nhà lại vừa có trường
hợp về nhà vợ ở nhưng đa số là cưới
vợ về nhà và hiếm có trường hợp mấy
anh em kéo nhau sang nhà vợ ở. Hôn
lễ cũng được tổ chức như đám cưới
của gia đình một vợ một chồng. Vì
nhiều chồng nên khi tới ăn hỏi, có
lúc bên nhà trai cần phải nói rõ là
mấy anh em lấy chung vợ nhưng có lúc
cũng không cần thiết phải rành mạch
như vậy.
Trong lúc tổ chức đám cưới, sẽ có
một người trong số mấy anh em đứng
ra làm chú rể và thường người anh cả
sẽ đảm nhận nhiệm vụ này, sau đó các
anh em sẽ lần lượt được “động phòng”
với người vợ mới cưới về. Cũng có
trường hợp, tất cả các anh em hoặc
một vài người trong số họ sẽ cùng
nhau tham dự hôn lễ.
Con cái trong gia đình sẽ gọi người
chồng lớn tuổi nhất của mẹ (anh cả)
là cha và sẽ gọi những người còn lại
(các em thứ) là chú hoặc gọi theo
thứ tự là chú hai, chú ba…Nếu như
người anh cả qua đời thì chú hai sẽ
được gọi là cha. Cũng có nơi, con
cái sẽ gọi tất cả những người chồng
của mẹ là cha. Hai cách gọi này có
thể tồn tại trong cùng một cộng đồng
vì đó cũng chỉ là thói quen chứ
không có ý nghĩa ai được coi trọng
hơn ai.
Nhiều người đàn ông ở Xương Đô không
bao giờ nghĩ rằng đứa trẻ nào là con
mình và đứa trẻ nào là con của anh/em
họ vì đứa trẻ nào trong gia đình
cũng đều là con của họ. Ngược lại,
bọn trẻ cũng coi những người cha của
mình là một và cũng không biết ai là
bố đẻ của mình. Có lẽ những thói
quen này có tác dụng giúp cho gia
đình của họ được êm ấm, hòa thuận
hơn.
Sầm Hoa (Theo Sohu/xzline)
|