|
Người Nhật ăn Tết Tây
[1/2012]
Trung
Quốc,Hàn Quốc, Viêt Nam vẫn
coi Tết âm lịch là trọng,
còn Nhật Bản không giống như
các nước Á đông, họ tổ chức
đón năm mới theo dương lịch,
từ năm Minh Trị thứ 6, tức
năm 1873.
Đã mấy thế kỷ
nay, nhiều nước châu Á chúng
ta tồn tại song hành 2 loại
lịch, Dương lịch và âm lịch,
thực ra âm lịch ngày nay đã
được điều chỉnh cho phù hợp
với vòng quay mặt trời nên
phải nói là âm dương lịch
mới đúng.
Cùng với thay
đổi thể chế chính trị, người
Nhật đã thay đổi ngay cả
Lịch pháp để phục vụ cho con
đường công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước. Nhưng
những gì đã diễn ra trong
suốt gần 140 năm qua cho
thấy: người Nhật ăn Tết Tây
mà vẫn rất NHẬT. .
Thiêng liêng
108 tiếng chuông giao thừa
Phong tục
ngày Tết ở Nhật dù hiện đại
thì ta vẫn thấy nhiều điểm
khá tương đồng với Tết Việt
đầu năm âm lịch.
Có lẽ lớp trẻ
ở ta bây giờ ít có dịp thấy
cây NÊU ngày tết, hầu như
nhiều nơi thay cây Nêu bằng
tre tươi còn chùm lá bằng
cột cờ, nhưng ngày xưa thì
Tết bắt đầu từ lúc dựng nêu
và kết thúc từ lúc hạ nêu (thường
mồng bảy tháng giêng ). Ở
Nhật cũng vậy, từ mấy ngày
trước Tết đã dựng “Nêu” bằng
Cây thông vì Cây thông luôn
luôn xanh biểu hiện cho sự
vĩnh hằng, và cả cây trúc
tượng trưng cho tiết tháo
trung thực, ngay thẳng.

Cây tùng,
thông biểu thị cho sự xanh
tươi.
Ta kêu bận
như việc ngày ba mươi tết,
nhưng Nhật Bản theo dương
lịch thì ngày 31/12 với tên
gọi là Omisoka, ngày cuối
cùng trong năm ai cũng cố
dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ với
niềm tin tống cựu nghinh tân,
loại trừ những khó khăn vấp
váp năm cũ để đón chào năm
mới trong sạch đẹp, tốt lành.
Sau bữa tiệc
sum họp gia đình cuối năm
tối 31, vào lúc giao thừa
nhiều người lên chùa đón năm
mới.

Đền Minh Trị
nổi tiếng ở Trung tâm Tokyo.
Vào giờ giao
thừa, 108 tiếng chuông ngân
vang báo hiêu giờ phút
thiêng liêng đến với từng
người, từng gia đình….
Ngày nay,
nhiều gia đình thường lên
đền Shinto, chùa Phật từ
sáng mồng 1 cho đến Mồng 3
Tết.

Pho
tượng đồng lớn nhất nước
Nhật.
Từ tối
Omisoka (31/12) cho đến ngày
Gantan (1/1), hầu hết người
Nhật đều mặc những bộ đồ
lịch sự nhất, đẹp nhất, đặc
biệt phụ nữ rất duyên dáng
trong những bộ kimono truyền
thống khi ra đường.

Mặc Kimono
trong ngày tết.
Đền, chùa ở
đâu cũng có cách bố trí khá
giống nhau, trước khi vào Lế
phải rửa tay, súc miêng,
trước chính điện thường có
“hòm công đức” để khách thập
phương “nạp lễ” bằng hình
thức tung đồng tiền kim loại
vào thùng.

Rửa tay súc
miệng trước khi vào lễ.
Tại Tokyo, có
rất nhiều đền, chùa nhưng
đền Meiji thờ Thiên hoàng
Meiji (Minh Trị) ở quận
Harajuku, chùa Asakusa ở
quận Mitano…là những di tích
văn hoá lịch sử, danh lam
thắng cảnh mà ai đã từng đến
Tokyo cũng đều không thể bỏ
qua.
Lên chùa xin
quẻ đầu năm

Học sinh đi
lễ chùa.
Thường thì
các đền, chùa đều có các
gian hàng bán các quẻ bói
tương lai, những lá bùa phù
hộ mẹ tròn con vuông, an
toàn giao thông, làm ăn phát
tài.. và thẻ cầu nguyện thi
đậu, tình duyên, Mua quẻ rồi
mở xem, nếu kết quả tốt, họ
sẽ mang về nhà. Nếu ai có
kết quả xấu, thì sẽ buộc lên
các cành cây, hay các dàn gỗ
trong điện. Sau dịp tết, các
đền jinza sẽ làm một lễ lớn
để cầu nguyện, giải trừ các
kết quả xấu cho những người
này.

Các bậc cha
mẹ ở Nhật cho con lên chùa
từ nhỏ.
Ở đền, chùa
còn có các thẻ mong ước
“ofuda” :người hành hương
viết điều mình mong ước treo
lên . Sau tết, đền jinza sẽ
làm lễ cầu nguyện cho các
điều mong ước thành hiện
thực.
Ai gặp năm
tuổi thì treo các bình bầu
khô lên.
Otoshidama –
Lì xì
Ở ta và Trung
Quốc, có tục lì xì , thì ở
Nhật Bản phong tục này gọi
là “otoshidama”, nhưng họ
không dùng “hồng bao” mà phổ
biến là dùng phong bì màu
trắng có in hoa văn hoặc là
các hình trang trí ngộ
nghĩnh. Trẻ em thường được
nhận cho hết tuổi trung học,
Đón đợi Thiên
hoàng chúc mừng năm mới
Có một nét
rất riêng ở Nhật trong ngày
đầu năm đó là có rất nhiều
người Nhật từ khắp mọi miền
đất nước vào đúng sáng ngày
mùng 1 tháng Giêng nô nức
kéo nhau về đón đợi trước
tiền sảnh của Hoàng cung ở
Tokyo để mong được thấy tận
mắt và trực tiếp nghe tận
tai những lời chỉ bảo, chúc
mừng năm mới của Thiên hoàng.
Tất cả mọi
người đều coi đó là điều may
mắn, hạnh phúc .
Trong những
ngày đầu xuân người Nhật
cũng tổ chức những trò chơi
dân gian và tuy gọi là ba
ngày Tết, nhưng không khí
vui xuân thường kéo đến
“rằm” tháng giêng. Mặc dù
người Nhật không sử dung âm
lịch nên không phải là rằm “
nguyên tiêu” nhưng ngày 15
tháng giêng dương lịch trở
thành một ngày lễ lớn , đó
là LỄ THÀNH NHÂN, ngày lễ
đánh dấu sự trưởng thành của
thanh niên nam, nữ vào tuổi
20. Tuổi xuân giữa ngày xuân
thật đẹp.
(Theo Nguyễn Lương Phán)
|