|
Singapore
(Theo Bách khoa
toàn thư mở Wikipedia)
Republik Singapura
Republic of Singapore
Cộng hòa Singapore
Khẩu hiệu
Majulah Singapura
("Tiến lên, Singapore")
Quốc ca
Majulah Singapura
Thủ đô
(và là thành phố lớn nhất) Singapore
1°17′B, 103°51′Đ
Ngôn ngữ chính thức Tiếng Trung Quốc, tiếng
Mã Lai (quốc ngữ), Anh, Tamil
Chính phủ Nghị viện Cộng hòa
- • Tổng thống
• Thủ tướng Sellapan Ramanathan
Lý Hiển Long
Độc lập
- • Đơn phương tuyên bố
(từ Anh)
• Chính thức từ Anh
(sáp nhập với Malaysia)
• Từ Malaysia
Diện tích
- Tổng số 692.7 km² (hạng 175)
- Nước (%) 1,444%
Dân số
- Ước lượng 2009 4.987.6000 (hạng 115)
- Điều tra 2000 4.117.700 (hạng 115)
- Mật độ 6.389 /km² (hạng 2)
GDP (PPP) Ước tính 2005
- Tổng số 124 tỷ USD (hạng 55)
- Theo đầu người $28.228 (hạng 22)
Đơn vị tiền tệ Đôla Singapore (SGD)
Múi giờ SST (UTC+8)
- Mùa hè (DST) Không áp dụng (UTC+8)
Tên miền Internet .sg
Mã số điện thoại +65¹
¹ +02 khi gọi từ Malaysia
Cộng hòa Singapore (người Việt hay đọc là
Tân Gia Ba), là quốc gia nhỏ nhất của Đông
Nam Á, nằm phía nam của bán đảo Malaysia,
phía nam bang Johor của Malaysia và phía bắc
đảo Riau của Indonesia. Singapore nằm cách
xích đạo chỉ 137 km về hướng bắc.
Người Việt Nam trước năm 1950 còn biết đến
Singapore dưới tên Chiêu Nam và Hạ Châu.
Singapore từng là một làng cá của người Mã
Lai khi nó bị chiếm làm thuộc địa của Anh
vào thế kỷ 19. Sau đó, quân đội Nhật chiếm
đóng Singapore trong Thế chiến thứ hai, và
sau nữa nước này là một phần trong sự liên
kết tạo thành Liên bang Mã Lai. Khi
Singapore giành được độc lập, với rất ít tài
nguyên thiên nhiên, đây là một nước không ổn
định về chính trị xã hội và không phát triển
về kinh tế. Đầu tư nước ngoài và sự công
nghiệp hóa do nhà nước chỉ đạo đã tạo ra một
nền kinh tế dựa chủ yếu trên xuất khẩu hàng
điện tử và gia công.
Hơn 90% dân cư Singapore sống trong các khu
nhà xây dựng sẵn của Ban Phát triển Nhà ở và
gần một nửa dân cư sử dụng phương tiện giao
thông công cộng hàng ngày. Chính nhờ các
phương tiện giao thông công cộng này cùng
với sự chủ động của chính phủ trong các vấn
đề môi trường đã làm cho sự ô nhiễm môi
trường ở Singapore chỉ còn lại ở vùng công
nghiệp nặng ở đảo Jurong. Theo hiến pháp,
Singapore là một nước dân chủ đại nghị. Ban
đầu, Singapore theo thể chế xã hội chủ nghĩa
dân chủ sau khi độc lập, sử dụng một hệ
thống kinh tế phúc lợi. Tuy nhiên sau đó
chính phủ Singapore đã nghiêng dần về phía
cánh hữu. Hiện nay, Singapore đang phải đối
mặt với những chỉ trích về suy giảm dân chủ
do hệ thống độc đảng
và đã thu hút nhiều tranh cãi về chính sách.
Lịch sử
Tên Singapore xuất phát từ Singapura trong
tiếng Malaysia (hay tiếng Malay), vốn được
lấy từ nguồn gốc của chữ Phạn là singa (sư
tử) và pura (thành phố). Từ đó Singapore
được biết với cái tên Thành phố Sư Tử. Tên
gọi này bắt nguồn từ một vị hoàng tử tên là
Sang Nila Utama. Theo truyền thuyết, vị
hoàng tử này nhìn thấy một con sư tử là sinh
vật sống đầu tiên trên hòn đảo và do đó đặt
tên cho hòn đảo là Thành phố Sư Tử (Singapura).
Những bằng chứng đầu tiên về sự tồn tại của
hòn đảo được tìm thấy trong những văn bản
của Trung Quốc từ thế kỉ thứ 3. Hòn đảo là
nơi chiếm đóng của đế chế Sumatran Srivijaya
và khởi đầu có tên theo tiếng Java là
Temasek. Temasek phát triển thành một thành
phố thương mại thịnh vượng nhưng sau đó dần
dần suy tàn. Từ thế kỷ 16 đến đầu thế kỷ 19,
Singapore là một phần của Vương quốc Johor.
Năm 1819, ông Thomas Stamford Raffles, một
viên chức của công ty East India (của Anh),
đã kí một thỏa thuận với vua của Johor. Ông
đồng thời thiết lập Singapore trở thành một
trạm thông thương buôn bán và nơi định cư,
sau này đã nhanh chóng phát triển và thu hút
sự di dân từ nhiều chủng tộc khác nhau.
Singapore sau đó đã trở thành thuộc địa của
Anh năm 1867. Sau một chuỗi các hoạt động mở
mang lãnh thổ, Đế quốc Anh nhanh chóng đưa
Singapore trở thành một trung tâm tập trung
và phân phối dựa vào vị trị rất quan trọng
của nó trên con đường biển nối giữa châu Âu
và Trung Quốc.
Tượng của ông Thomas Stamford Raffles, được
dựng tại nơi ông đầu tiên đặt chân lên
Singapore. Ông được xem là người tìm ra
Singapore mới.Trong Thế chiến thứ hai, quân
đội Đế quốc Nhật xâm chiếm Malaya và những
vùng lân cận trong Cuộc chiến Malaya, lên
đến cực điểm tại Cuộc chiến Singapore. Quân
Anh không được chuẩn bị và nhanh chóng thất
thủ mặc dù có lực lượng đông hơn. Anh giao
nộp Singapore cho quân Nhật vào ngày 15
tháng 2 năm 1942. Người Nhật đổi tên
Singapore sang tiếng Nhật thành Syonan-to,
nghĩa là "Ánh sáng Miền Nam", và chiếm đóng
nó cho đến khi quân Anh trở lại chiếm hòn
đảo một tháng sau sự đầu hàng của Nhật vào
tháng 9 năm 1945.
Singapore trở thành một nhà nước tự chủ năm
1959 với người đứng đầu nhà nước đầu tiên là
Yusof bin Ishak và thủ tướng đầu tiên là Lý
Quang Diệu sau cuộc bầu cử năm 1959. Cuộc
trưng cầu dân ý về việc sát nhập Singapore
vào Liên bang Mã Lai đã đạt được năm 1962,
đưa Singapore trở thành một thành viên của
liên bang Mã Lai cùng với Malaya, Sabah và
Sarawak như là một bang có quyền tự trị vào
tháng 9 năm 1963. Singapore bị tách ra khỏi
liên bang vào ngày 7 tháng 8 năm 1965 sau
những bất đồng quan điểm chính trị chính phủ
của bang và hội đồng liên bang tại Kuala
Lumpur. Singapore được độc lập 2 ngày sau đó,
vào ngày 9 tháng 8 năm 1965, sau này đã trở
thành ngày Quốc khánh của Singapore.
Malaysia là nước đầu tiên công nhận nền độc
lập của Singapore.
Độc lập đồng nghĩa với tự túc, Singapore đã
phải đối mặt với nhiều khó khăn trong giai
đoạn này, bao gồm nạn thất nghiệp, thiếu nhà
ở, đất đai và tài nguyên thiên nhiên như dầu
mỏ. Với sự hỗ trợ của Hoa Kỳ và Đồng Minh,
trong nhiệm kỳ của mình từ năm 1959 đến
1990, Thủ tướng Lý Quang Diệu đã từng bước
kiềm chế thất nghiệp, lạm phát, tăng mức
sống và thực hiện một chương trình nhà ở
công cộng với quy mô lớn. Các cơ sở hạ tầng
kinh tế của đất nước được phát triển, mối đe
dọa của căng thẳng chủng tộc được loại bỏ và
một hệ thống phòng vệ quốc gia được thiết
lập. Singapore từ một nước đang phát triển
trở thành một nước phát triển vào cuối thế
kỷ 20.
Năm 1990, Goh Chok Tong kế nhiệm chức thủ
tướng, đối mặt với nhiều khó khăn bao gồm
ảnh hưởng kinh tế từ cuộc khủng hoảng tài
chính Đông Á năm 1997, sự lan tràn của SARS
năm 2003 cũng như những đe dọa khủng bố từ
Jemaah Islamiah, hậu 11 tháng 9 và các vụ
đánh bom ở Bali. Năm 2004, Lý Hiển Long, con
trai cả của Lý Quang Diệu, trở thành thủ
tướng thứ ba.
Địa lý
Singapore là một hòn đảo có hình dạng một
viên kim cương bao quanh bởi nhiều đảo nhỏ
khác. Có hai con đường nối giữa Singapore và
bang Juhor của Malaysia — một con đường nhân
tạo có tên Đường nối Johor-Singapor ở phía
Bắc, băng qua eo biển Tebrau và chỗ nối thứ
hai Tuas, một cầu phía Tây nối với Juhor.
Đảo Jurong, Pulau Tekong, Pulau Ubin và
Sentosa là những đảo lớn nhất của Singapore,
ngoài ra còn có nhiều đảo nhỏ khác. Vị trí
cao nhất của Singapore là đồi Bukit Timah
với độ cao 166 m.
Vùng thành thị trước đây chỉ tập trung ở khu
vực phía Bắc Singapore bao quanh sông
Singapore, hiện nay là trung tâm buôn bán
của Singapore, trong khi đó những vùng còn
lại rừng nhiệt đới ẩm hoặc dùng cho nông
nghiệp. Từ thập niên 1960, chính phủ đã xây
dựng nhiều đô thị mới ở những vùng xa, tạo
nên một Singapore với nhà cửa san sát ở khắp
mọi miền, mặc dù Khu vực Trung tâm vẫn là
nơi hưng thịnh nhất. Ủy ban Quy hoạch Đô thị
là một ban của chính phủ chuyên về các hoạt
động quy hoạch đô thị với nhiệm vụ là sử
dụng và phân phối đất hiệu quả cũng như điều
phối giao thông. Ban đã đưa ra quy hoạch chi
tiết cho việc sử dụng đất ở 55 khu vực.
Singapore đã mở mang lãnh thổ bằng đất lấy
từ những ngọn đồi, đáy biển và những nước
lân cận. Nhờ đó, diện tích đất của Singapore
đã tăng từ 581,5 km² ở thập niên 1960 lên
697,25 km² ngày nay (xấp xỉ diện tích huyện
Cần Giờ) và có thể sẽ tăng thêm 100 km² nữa
đến năm 2030.
Singapore có khí hậu nhiệt đới ẩm với các
mùa không phân biệt rõ rệt. Đặc điểm của
loại khí hậu này là nhiệt độ và áp suất ổn
định, độ ẩm cao và mưa nhiều. Nhiệt độ thay
đổi trong khoảng 22°C đến 34 °C (72°–93°F).
Trung bình, độ ẩm tương đối khoảng 90% vào
buổi sáng và 60% vào buổi chiều. Trong những
trận mưa lớn kéo dài, độ ẩm tương đối thường
đạt 100%. Nhiệt độ cao nhất và thấp nhất đã
từng xuất hiện là 18,4 °C (65,1 °F) và 37,8
°C (100,0 °F).
Sự đô thị hóa đã làm biến mất nhiều cánh
rừng mưa nhiệt đới một thời, hiện nay chỉ
còn lại một trong số chúng là Khu Bảo tồn
Thiên nhiên Bukit Timah. Tuy nhiên, nhiều
công viên đã được gìn giữ với sự can thiệp
của con người, ví dụ như Vườn Thực vật Quốc
gia. Không có nước ngọt từ sông và hồ, nguồn
cung cấp nước chủ yếu của Singapore là từ
những trận mưa rào được giữ lại trong những
hồ chứa hoặc lưu vực sông. Mưa rào cung cấp
khoảng 50% lượng nước, phần còn lại được
nhập khẩu từ Malaysia hoặc lấy từ nước tái
chế - một loại nước có được sau quá trình
khử muối. Nhiều nhà máy sản xuất nước tái
chế đang được đề xuất và xây dựng nhằm giảm
bớt sự phụ thuộc vào việc nhập khẩu.
Chính trị và chính phủ
Ngày quốc khánh: 9 tháng 8
Tổng thống: Sellapan Ramanathan, nhậm chức
ngày 1 tháng 9 năm 1999, nhiệm kỳ 6 năm
Thủ tướng: Lý Hiển Long (Lee Hsien Loong),
nhậm chức ngày 12 tháng 8 năm 2004
Phó Thủ tướng: Tiêu Chí Hiền, từ tháng 3 năm
2009 đến nay
Chủ tịch Quốc hội: Abdullah Tarmugi, nhậm
chức ngày 26 tháng 3 năm 2002
Thể chế nhà nước: chế độ cộng hòa
Chính trị: Singapore theo chế độ đa đảng. Từ
khi giành độc lập đến nay, Đảng Hành động
Nhân dân (People's Action Party) liên tục
cầm quyền, do các đảng đối lập luôn bị kiện
đến phá sản. Lý Quang Diệu là cựu Tổng thư
ký của đảng và từ tháng 12 năm 1992 đến nay
Tổng thư ký Đảng là Goh Chok Tong. Chủ tịch
đảng hiện nay là Tony Tan.
Quốc kỳ
Quốc kỳ của Singapore gồm 2 phần: nửa ở trên
màu đỏ và nửa dưới màu trắng. Ngoài ra, ở
nửa trên còn có thêm hình trăng lưỡi liềm và
5 ngôi sao. Mỗi một màu, một hình ảnh đều có
ý nghĩa riêng của nó. Màu đỏ trên lá cờ
Singapore tượng trưng cho mối tình anh em
giữa người với người, giữa các dân tộc trên
thế giới, và sự bình đẳng của con người. Còn
một cách hiểu khác đó là vì Singapore là một
nước đa dân tộc (gồm Trung Quốc, Malaysia,
Ấn Độ,... ) nên có thể hiểu màu đỏ này theo
nhiều mặt: sự can đảm và dũng cảm của những
người Malaysia, sự may mắn của những người
Trung Quốc. Màu trắng là biểu tượng của sự
trong sạch và tinh khôi vĩnh viễn, không nhơ
bẩn. Trăng lưỡi liềm có nghĩa biểu trưng cho
1 quốc gia trẻ còn đang trên đường phát
triển. Năm ngôi sao nhỏ gần mặt trăng tượng
trưng cho năm lý tưởng của quốc gia
Singapore: dân chủ, sự bình đẳng, hòa bình,
phát triển và công lý.
Kinh tế
Singapore hầu như không có tài nguyên,
nguyên liệu đều phải nhập từ bên ngoài.
Singapore chỉ có ít than, chì, nham thạch,
đất sét; không có nước ngọt; đất canh tác
hẹp, chủ yếu để trồng cao su, dừa, rau và
cây ăn quả, do vậy nông nghiệp không phát
triển, hàng năm phải nhập lương thực, thực
phẩm để đáp ứng nhu cầu ở trong nước.
Singapore có cơ sở hạ tầng và một số ngành
công nghiệp phát triển cao hàng đầu châu Á
và thế giới như: cảng biển, công nghiệp đóng
và sửa chữa tàu, công nghiệp lọc dầu, chế
biến và lắp ráp máy móc tinh vi. Singapore
là nước hàng đầu về sản xuất ổ đĩa máy tính
điện tử và hàng bán dẫn. Singapore còn là
trung tâm lọc dầu và vận chuyển quá cảnh
hàng đầu ở châu Á. Nền kinh tế Singapore chủ
yếu dựa vào buôn bán và dịch vụ (chiếm 40%
thu nhập quốc dân). Singapore cũng được coi
là nước đi đầu trong việc chuyển đổi sang
nền kinh tế tri thức.
Giao thông
Hệ thống giao thông công chánh ở Singapore
rất phát triển. Chất lượng đường bộ của đảo
quốc này được đánh giá là vào loại tốt nhất
thế giới. Giao thông tại Singapore được vận
hành theo mô hình của Anh, trái với giao
thông tay phải của châu Âu lục địa.
Đường phố của Singapore có nhiều loại phương
tiện giao thông công cộng, trong đó hai
phương tiện phổ biến nhất là xe bus và tàu
điện ngầm mà người Singapore thường gọi là
MRT (Mass Rapid Transit). Người đi xe bus
trả tiền mua vé cho từng chặng, ngoại trừ
trường hợp họ có thẻ từ tự động EZlink (thẻ
này cho phép họ sử dụng dịch vụ của xe bus
giá rẻ và trong một thời gian dài). Hệ thống
tàu điện ngầm của Singapore có 63 ga (hiện
vẫn tiếp tục phát triển) và có giờ làm việc
là từ 06:00 tới 24:00. Taxi cũng là một
phương tiện giao thông khá phổ biến ở
Singapore và không quá đắt.
Do Singapore có diện tích rất hẹp, nên chính
quyền Singapore thường có những biện pháp
đặc biệt để tránh tình trạng nghẽn xe, tắc
đường. Chẳng hạn họ đã thiết lập các "khu
vực giao thông hạn chế" nhằm ngăn chặn các
phương tiện giao thông chở dưới bốn hành
khách trong các giờ cao điểm, ngoại trừ
trường hợp họ có giấy phép đặc biệt.
Singapore cũng có phương tiện giao thông
đường thủy phổ biến là thuyền máy nhỏ, tuy
nhiên đa số chúng chỉ được dùng cho mục đích
du lịch. Các du khách tới Singapore có thể
tham quan thành phố bằng đường thủy trên
sông Singapore trong những tour kéo dài
khoảng 30 phút.
Dân số
Tổng số dân của nước này là 4.553.009 người
(tính đến tháng 7 năm 2007) trong đó 76,8%
là người Hoa, 13,9% người Mã Lai, 7,9% người
Ấn Độ, Pakistan và Sri Lanka; 1,4% người gốc
khác.
Tôn giáo tại Singapore
Tôn giáo Tỉ lệ
Phật giáo 42.5%
không tôn giáo 14.9%
Cơ Đốc giáo 14.6%
Hồi giáo 14.8%
Đạo giáo 8.5%
Ấn Độ giáo 4%
khác 0.6%
Về tôn giáo, Singapore là một quốc gia đa
tôn giáo, theo thống kê khoảng 51% dân số
Singapore theo Phật giáo và Đạo giáo, 15%
dân số (chủ yếu là người Hoa, người gốc Âu,
và người Ân Độ) là tín đồ Đạo Cơ đốc.Hồi
giáo chiếm khoảng 14% dân số, chủ yếu tồn
tại trong các cộng đồng người Mã Lai, người
Ấn Độ theo Hồi giáo, và người Hồi (người Hoa
theo Hồi giáo). Có khỏang 15% dân số
Singapore tuyên bố họ không có tôn giáo, cá
tôn giáo khác không đáng kể.
Xã hội Singapore là một xã hội đa sắc tộc
gồm nhiều nền văn hóa khác nhau như Trung
Quốc, Ấn độ, Mã Lai... Trẻ em bắt đầu đi học
khi 6 tuổi, hệ thống giáo dục cơ bản của
Singapore là 10 năm, 6 năm cấp I và 4 năm
cấp II. Sau đó, học sinh có thể chọn tiếp dự
bị đại học (pre-university) hoặc vào các
trường kỹ thuật (polytechnic). |