Đã
nghe, đọc nhiều về
nước Nhật nhưng tôi
vẫn chưa có dịp du
lịch xứ này.
Môn võ karate thời học
sinh và những truyền
kỳ về các võ sĩ Nhật,
những thắng cảnh và
con người của đất nước
này đã bao lần khơi
dậy trong tôi ước mơ
được đi Nhật một
chuyến. Nhưng vẫn chưa
thực hiện được, bởi
ước mơ thì khôn cùng
mà khả năng thì giới
hạn.
Vừa qua, tình cờ các
con tôi đưa cho tôi
xem cuốn video The
Last Shogun do Tom
Cruise đóng, tôi lại
càng thích đi thăm
Nhật hơn nữa. Rồi một
hôm, muốn nghỉ xả hơi,
tôi mở internet để xem
giá cả vé máy bay ở
các nơi mà tôi dự tính
sẽ đi du lịch trong
tương lai, thấy vé đi
Nhật không còn trên
$3,000 đô la như mấy
lần trước mà chỉ còn
$1,639 tôi liền đằng
vân vào trang Mount
Fuji, thì thấy đây là
mùa người Nhật cũng
như các du khách trèo
núi Phú Sĩ, vì người
ta mở cửa đầu tháng 7
cho du khách trèo và
đóng cửa vào cuối
tháng 8. Họ nói tháng
7 đã không còn tuyết
trên núi Phú Sĩ, nhưng
trời không tốt vì còn
mưa, thế nên tháng 8
là tốt nhất để cho
những ai thích trèo
núi Phú Sĩ thực hiện
giấc mơ của mình.
Cô gái Nhật trong y
phục cổ truyền trước
cổng Vườn Phía Đông
của cung điện vua Nhật
Ngoài ra, giữa tháng 8
còn là Tuần lễ Obon
hay Obon Week, dịp
thiên hạ nghỉ lễ nên
người ta sẽ trèo núi
Phú Sĩ như trẩy hội
chùa Hương, nghe nói
đi cả đụng nhau trên
đường lên núi!
Thấy hấp dẫn quá, tôi
liền nói với nhà tôi
nên trèo núi một
chuyến cho biết, bởi
vì người Nhật có câu
nói “Nếu trong đời bạn
trèo núi Phú Sĩ một
lần, bạn là người
khôn, nhưng nếu bạn
trèo đến hai lần, bạn
là người khùng”. Chúng
tôi quyết định đi Nhật
ngay để có dịp trèo
núi Phú Sĩ trước khi
không còn có sức để
trèo nữa. Thế là chỉ 4
ngày sau, chúng tôi
rời thành phố
Melbourne đang trong
mùa lạnh để bay sang
Tokyo đang trong mùa
nóng mà ngày nào nhiệt
độ trung bình cũng
trên 30 độ.
Tháng 8, ngoài lễ Obon
là một lễ quan trọng
mà một người Việt cư
ngụ ở Nhật cho tôi hay
tương đương với lễ Vu
Lan ở Việt Nam,
còn là thời gian mà
người Nhật tưởng niệm
việc Hoa Kỳ thả hai
trái bom nguyên tử vào
năm 1945.
Người Nhật hằng
năm vẫn tổ chức những
buổi lễ tưởng niệm ở
thành phố Hiroshima
nằm phía tây thủ đô
Tokyo và tại thành phố
Nagasaki ở cuối phần
đất của Nhật, cũng về
phía tây thủ đô.
Năm nay, Thủ tướng
Nhật Zhinzo Abe đã tới
các đài tưởng niệm nạn
nhân và đọc những bài
diễn văn hầu như giống
nhau nói lên quyết tâm
của cá nhân ông là
ngăn chặn việc phát
triển vũ khí nguyên tử
và tạo một nền hòa
bình trường cửu. Chúng
tôi đến Úc trước ngày
kỷ niệm nạn nhân
nguyên tử ở Nagasaki
và được biết có khoảng
năm ngàn rưỡi người
tham dự lễ kỷ niệm ở
đấy trong đó có những
nạn nhân bom nguyên tử
còn sống sót và thân
nhân của họ. Thị
trưởng Tomihisa Taue
là người chống vũ khí
nguyên tử một cách
triệt để, đã chỉ trích
những nhân vật của
chính phủ cầm quyền có
ý định tái võ trang
cho Nhật và muốn sở
hữu bom nguyên tử.
Dân biểu Fumio Kyuma
đã phải từ chức Bộ
trưởng Quốc phòng vì
tháng 6 vừa qua đã cho
rằng việc thả bom
nguyên tử ở Nagasaki
là “việc chẳng đặng
đừng”. Ông là dân biểu
của Nagasaki và tuần
qua đã từ chối tham dự
lễ kỷ niệm của thành
phố vì muốn “tránh
hiểu lầm” bởi ông quan
niệm rằng việc chế tạo
bom nguyên tử có thể
được bàn luận công
khai ở Nhật Bản. Tháng
4 vừa qua, thị trưởng
Iccho Itoh của thành
phố Nagasaki –một
người nổi tiếng hoạt
động cho hòa bình-- đã
bị một băng đảng hạ
sát trong khi đang vận
động để tái tranh cử
chức thị trưởng.
Nhưng có lẽ chúng tôi
sẽ không du lịch Nhật
chỉ để nói chuyện
chính trị. Chúng tôi
sẽ nói đến những thắng
cảnh đẹp của đất nước
này, về con người
Nhật, việc đi lại, ăn
uống v.v... để ngoài
mua vui còn giúp bạn
đọc có một tài liệu
hầu sử dụng khi muốn
đến Xứ Mặt Trời Mọc...
bởi vì lúc này không
còn Hoa Anh Đào nữa!
10 ngày
đêm ở Xứ Mặt Trời Mọc
thật quá ngắn ngủi cho
một chuyến du lịch với
thời gian ngồi trên
máy bay khoảng 10
tiếng đồng hồ trên
đoạn đường dài 8,145
cây số từ Melbourne
tới Tokyo.
Giữ lưng núi mây mù:
với đoàn người đang
chuẩn bị
Đó là
nếu bạn đi thẳng,
nhưng nếu phải đi cong
hay ghé thêm một trạm
khác ở trong nước,
thời giờ bay và chờ
đợi có thể kéo dài
thêm vài ba tiếng đồng
hồ nữa. Những người
quen biết đã từng đi
Nhật thường có lời
khuyên tôi nên du lịch
Nhật vào mùa xuân hay
mùa thu, bởi thời tiết
và khí hậu dễ chịu,
cảnh vật nên thơ hơn.
Lễ Vu Lan và ngày Nhật
đầu hàng
Mùa xuân có hoa anh
đào là loại hoa tiêu
biểu của nước Nhật,
đẹp như trong tranh
ảnh: Xứ Hoa Anh Đào!
Mùa thu sẽ có dịp ngắm
lá cây đổi màu hay đáp
lá vàng rơi bên lề
đường hay trong công
viên, với những loại
cây đặc biệt của xứ
Nhật và những vùng bắc
cực tôi có trồng quanh
nhà tên gọi bằng tiếng
Anh là maple mà các tự
điển dịch là cây thích
hay cây phong. Tôi
chẳng biết mô tê gì về
thích hay phong, bởi ở
Việt Nam thuộc xứ
nhiệt đới nên không có
loại cây này. Gia Nã
Đại đã chọn một loại
lá cây maple có cánh
lớn để làm huy hiệu
trên lá cờ nước này. Ở
các vườn cây tại
Melbourne có bán nhiều
loại cây maple mà màu
sắc của thân và lá
khác nhau; lá vàng
nhạt có, xanh lục có;
tía như lá tía tô có,
đỏ như máu có. Đến mùa
thu, lá chuyển qua màu
vàng, màu cam trước
khi rụng. Mùa thu là
mùa huy hoàng của cây
maple ở Nhật với
khoảng năm sáu chục
loại maple khác nhau.
Nhật cũng là xứ nổi
tiếng chơi cây cảnh.
Tôi có người bạn chơi
bonsai nhà nghề như
anh Bùi Sỹ Thành ở
Pháp từng có những
cuộc triển lãm bonsai
ở Paris nhưng khi đến
nhà anh, tôi vẫn không
bị thu hút bởi những
loại cây nghệ thuật bé
cỏn con đó. Trái lại,
đứng dưới tàn cây
cedar, maple, magnolia
to lớn tôi lại không
muốn rời bóng mát của
chúng, có lẽ tôi thuộc
mạng hỏa mà mộc (cây)
sinh hỏa nên tôi hợp
với cây cối, đặc biệt
là những cây lớn.
Như đã nói trong số
báo trước, quyết định
du lịch Nhật chỉ xảy
ra trong vài ngày mà
lý do chính là để trèo
Núi Phú-sĩ (hay Shin
Fuji nếu nói theo
tiếng Nhật), ngọn núi
tượng trưng cho nước
Nhật, cao 3776 mét so
với mặt biển. Theo các
thông tin trên
internet, núi Phú Sĩ
chỉ mở cho công chúng
trèo lên đỉnh trong
hai tháng 7 và 8. Ai
cũng có thể đi được,
miễn là có sức đi bộ
và trèo trong 7 tiếng
từ giữa lưng núi (tức
trạm thứ 5, cao khoảng
2,300 mét so với mặt
biển) lên đỉnh và đi
xuống mất thêm 5 tiếng
nữa. Có xe bus chở
khách từ chân núi
(trạm thứ nhất) lên
chỗ khởi hành đi bộ
(trạm thứ 5).
Người ta thường bắt
đầu đi lên núi vào
buổi chiều, tối ngủ
lại mấy tiếng giữa
lưng chừng núi ở các
trạm thứ sáu, thứ bảy,
thứ tám hay thứ chín
để dưỡng sức; qua
khuya tiếp tục đi và
leo để tới đỉnh (trạm
thứ mười) khoảng 4 giờ
rưỡi sáng là lúc những
ánh mặt trời đầu tiên
ló dạng, để từ đỉnh
núi cao nhất của nước
Nhật nhìn xuống các
thành phố kế cận.
Chiêm ngưỡng một lúc
thì lại phải chuẩn bị
đi xuống trạm thứ 5,
rồi đón xe bus xuống
chân núi và sau đó đón
xe lửa về nhà hay về
khách sạn ở Tokyo. Một
chuyến đi chơi như thế
mất gần hai ngày một
đêm, vai mang ba-lô,
mặc đồ leo núi (hay
tracksuit), tay cầm
gậy với khí hậu dưới
chân núi trên 30 độ,
giữa lưng núi khoảng
10 độ và trên đỉnh núi
có thể xuống gần không
độ. Mỗi năm có khoảng
300,000 du khách Nhật
và ngoại quốc trèo
ngọn núi này, có thể
là đã lên tận đỉnh hay
giữa chừng phải đi
xuống. Người Nhật có
câu nói cửa miệng ai
leo núi Phú Sĩ một lần
là người khôn, ai leo
hai lần là người ngu.
Trước đây tôi có dự
tính trèo núi
Kilimanjaro ở nước
Tanzania bên Phi Châu
nơi tôi biết qua bài
hát tôi thích từ hồi
nhỏ có tên Les neiges
du Kilimanjaro hình
như do ca sĩ Pháp
Christophe hát. Núi
Kilimanjaro cao 5,895
mét với đỉnh có tuyết
bao phủ quanh năm là
nơi tương đối dễ trèo
cho những người trèo
núi tài tử, lại có
những hướng dẫn viên
chuyên nghiệp đưa đi
nếu bạn chịu trả tiền
trong các tour leo
núi. Tuy giá cả hướng
dẫn không cao nhưng
nghĩ rằng đường sá xa
xôi mà chỉ trèo núi
thì không bõ công cho
một chuyến đi; lại
nữa, qua những nước ở
Phi Châu cũng khá ớn
người vì sợ nạn bắt
cóc và khủng bố. Với
Nhật Bản, dẫu sao cũng
an toàn hơn dù cách
đây không lâu có ông
đạo mù khủng bố bằng
hơi độc ở đường xe
điện ngầm.
Trong chuyến du lịch
để có bài cho mục Kể
Chuyện Đường Xa lần
này,
tôi chọn Nhật
trước bởi Nhật là nước
có một nền văn minh
lâu đời, một cường
quốc Châu Á làm cho
người tây phương phải
nể phục, một đất nước
mà tôi muốn học hỏi,
tìm hiểu bằng cách đến
tận nơi quan sát.
Trong 10 ngày ngắn
ngủi đó, phần lớn thời
gian tôi dành để đi
quanh quẩn thủ đô
Tokyo; các thành phố
ngoại ô; các thành phố
lớn kế cận nằm trong
tỉnh Kanawaga như
Yokohama (tiếng Hán
Việt gọi là Hoành Tân,
thành phố lớn thứ nhì
của Nhật sau Tokyo);
thành phố cổ Kamakura
là nơi du lịch nổi
tiếng với tượng Phật
bằng đồng cao 13.5 mét
và biển rất đẹp, đông
người tắm, là địa điểm
ngắm núi Phú Sĩ ở tư
thế đẹp nhất; thành
phố Fujisawa nơi linh
mục Nguyễn Xuân Tiến
gốc Melbourne đang làm
phó xứ cho họ đạo
người Nhật và một ngày
đi thăm cố đô Kyoto
cách Tokyo khoảng 600
cây số nơi tôi đến
viếng đền Kiyomizu,
một thắng cảnh đã lọt
vào danh sách 21 ứng
viên của cuộc bình bầu
7 Kỳ Quan Mới của Thế
Giới trong tháng 7 vừa
qua mà tôi đã có dịp
giới thiệu với bạn
đọc.
Tới Kyoto ngày 15.8.07
tôi có gặp một gia
đình người Pháp bận
toàn kimono trong sân
đền To-ji. Thấy một tu
sĩ đứng trên bục cao
giữa sân đang thuyết
giảng và trước tiền
đình chùa có một dàn
nhạc kèn đồng với mấy
chục nhạc công chuẩn
bị trình diễn cho vài
trăm người xem, tôi
hỏi mấy người Pháp hôm
nay có lễ gì mà có văn
nghệ xôm tụ như vậy
thì họ cho biết đấy là
Fête des Morts (cái
khó khăn là hàng trăm
người Nhật tôi gặp,
hỏi thăm chẳng nói
được chữ tiếng Anh
nào, chỉ làm dấu và
cười). Té ra đấy là
ngày cao điểm của Tuần
Lễ O-bon (còn gọi là
Bon hay Urabon) mà cha
Nguyễn Xuân Tiến đã
nói tương đương với lễ
Vu Lan của Phật giáo
(hình như tiếng Phạn
gọi là Vu Lan Bồn).
Tôi chỉ nhớ khi đến
mình Nhật là đúng vào
dịp nước Nhật kỷ niệm
hay trái bom nguyên tử
thả xuống Hiroshima
(6.8) và Nagasaki
(9.8) nhưng quên mất
rằng nước Nhật chính
thức tuyên bố đầu hàng
vào ngày 15.8.1945.
Thế thì lễ O-bon lại
trùng với ngày kỷ niệm
Nhật thua trận. Liệu
Thủ tướng Zhinzo Abe
có tới Đền Yasukuni
(Yasukuni Shrine) để
tưởng nhớ các binh sĩ
và tướng lĩnh Nhật đã
chết trong Đệ nhị Thế
chiến như vị tiền
nhiệm Junichiro
Koizumi đã từng làm và
gây căng thẳng ngoại
giao với Đại Hàn và
Trung Cộng không?
Động đất và nóng kỷ
lục
Trở về khách sạn đã
quá khuya, ngủ được
khoảng hai tiếng đồng
hồ thì thấy khách sạn
rung chuyển. Chúng tôi
ở lầu 8, ban đầu chỉ
nghe tiếng kêu rắc
rắc, đến khi cả cái
giường bị tung liên
hồi như muốn tung lên
thì tôi và nhà tôi
cùng thức giấc và nói
với nhau hình như đang
xảy ra động đất. Trước
khi qua Nhật, tôi còn
nhớ trận động đất lớn
gần đây nhất vào năm
1995 tại thành phố
Kobe (Thần Hộ) đã làm
khoảng 5,500 người
thiệt mạng. Tôi cũng
nhớ trận động đất vào
tháng 7 vừa qua ở tỉnh
Kashiwasaki nơi có nhà
máy phát điện chạy
bằng nguyên tử gần
Tokyo cũng đã làm
khoảng chục người
thiệt mạng nên cầu
mong chuyến đi du lịch
này sẽ không có động
đất.
Nghĩ là động đất đang
xảy ra nhưng do đi
suốt ngày, quá mệt
chúng tôi tiếp tục ngủ
bởi tiếng động và sự
rung chuyển bắt đầu
giảm dần nên chúng tôi
tiếp tục nằm trên
giường nhắm mắt ngủ
tiếp để sáng mai còn
đi tham quan nhiều
thắng cảnh trong thủ
như Đài Tưởng niệm
Chiến sĩ Trận vong
Yasukuni. Tôi nhìn
đồng hồ lúc đó là 4
giờ 15.
Sáng dậy, tôi thấy
chẳng có gì lạ vì tôi
nghĩ rằng người Nhật
có lẽ đã quá quen
thuộc với những trận
động đất nhẹ. Đến tối
trở về phòng ngủ, tôi
thắc mắc hỏi một cô
nhân viên khách sạn
thì cô nói có động đất
bởi cô nghe nói lại!
Tôi nhờ cô xem tin tức
thì cô mở computer và
cho biết động đất chỉ
ở cường độ 3.2. Tôi
lên phòng mở computer
và thấy báo Thanh Niên
ở Việt Nam chạy tít
động đất ở Nhật với
cường độ 5.3 richter
mà tâm là Tokyo và các
vùng nằm trong bán
kính gồm tỉnh Saitama,
Kaganawa (nơi có xứ
đạo của cha Tiến). Báo
Thanh Niên nói có một
người bị thương và
không có hiện tượng
sóng thần nhưng đăng
hình thành phố Tokyo
với các cao ốc và đặt
câu hỏi liệu những cái
tháp như vậy có bị ảnh
hưởng không.
Tôi cũng mở xem các
trang mạng khác và
thấy một vài người đưa
lên mạng tin họ đang ở
Tokyo và chứng kiến
động đất với cường độ
5.3. Không biết cô
nhân viên khách sạn
hay báo Thanh Niên nói
đúng về cường độ trận
động đất hôm đó? Bởi
trận động đất ở
Kashiwasaki vào ngày
16.7 vừa qua làm một
số người thiệt mạng và
thiệt hại tài sản có
cường độ là 6.8.
Tuy không có người
chết vì động đất trong
ngày Thứ Năm 16.8, các
tỉnh lân cận Tokyo như
Saitama, Gifu đã chịu
một ngày nóng kinh
khủng với nhiệt độ lên
tới 40.9 độ C. Nhật
báo Asahi Shimbun đưa
tin có 9 người thiệt
mạng trong ngày, phần
lớn là người già và
một học sinh 13 tuổi ở
Tokyo chết trong khi
đang chơi bóng rổ.
Thành phóá Tokyo có kỷ
lục nóng nhất trong
hơn 70 năm qua với
nhiệt độ 40.8 độ C.
Trở về Melbourne vào
trưa Thứ Bảy 18.8 vừa
qua, đọc báo Herald
Sun tôi thấy có tin
nguyên trang 9 với
hình ảnh và bài do
phóng viên Anna Cook
Gibson viết từ Tokyo
nói về tình trạng xe
điện và xe lửa ở Tokyo
chất đầy người như cá
thu đóng hộp, các nhân
viên xe điện và xe lửa
đẩy người vào toa xe
trong giờ cao điểm để
hệ thống công cộng ở
đấy được tiếng chạy
đúng giờ với hình ảnh
xảy ra ở trạm Shinjuku
mà ký giả này cho là
trạm xe lửa bận rộn
nhất thế giới.
Ngày hôm đó tôi cũng
sử dụng trạm xe lửa
Shinjuku vì tôi muốn
đến xem thành phố được
coi là có nhiều cao ốc
của cơ quan công
quyền, phố xá tấp nập
và nhất là một thành
phố nổi tiếng với
nhiều đèn néon về đêm.
Tại Nhật, tôi chỉ sử
dụng 1 ngày để đi tour
theo đoàn. Các ngày
còn lại chúng tôi tự
lần mò đường, sử dụng
các phương tiện xe lửa
và xe điện để đi khắp
Tokyo và các thành phố
khác. Nếu bạn không du
lịch theo kiểu đi tour
trọn gói, bạn nên tìm
hiểu nước Nhật trước
khi đi. Chuyến du lịch
nhờ thế sẽ thích thú
và đỡ tốn thì giờ một
cách không cần thiết.
Phải mất khoảng 5 ngày
chúng tôi mới nắm vững
các phương tiện di
chuyển ở Tokyo và các
thành phố khác, bởi
cách ghi tên đường sá
ở Nhật hơi khác lạ nếu
không muốn nói là khó
hiểu.
Thí dụ, địa chỉ khách
sạn mà tôi đến ở ghi
như sau:
Mercure Hotel Ginza
Tokyo
2-9-4 Ginza, Chuo-ku
Tokyo, 104-0061.
Japan.
Chúng tôi tự tìm kiếm
phương tiện xe lửa hỏa
tốc từ phi trường quốc
tế Narita để đến trung
tâm thành phố Tokyo
(dài khoảng 80 cây
số). Từ trạm xe lửa
trung ương (Tokyo
Station), chúng tôi đi
xe lửa thường trong
thành phố để về khách
sạn. Nhưng trạm chót
Yurakucho vẫn còn cách
khách sạn khoảng 7
phút đi bộ theo sự chỉ
dẫn bằng thư từ của
khách sạn. Nhìn các
giòng chữ trên các
bảng đường, thấy toàn
là chữ Nhật, chỉ có
chữ Ginza là viết theo
mẫu tự La Tinh. Nhưng
làm sao để tìm ra địa
chỉ với các con số
2-9-4. Đấy không phải
là số 294 mà là ký
hiệu của 3 khu vực
đường và phố! Là những
người thường “chịu
khó” tự tìm đường khi
đến các xứ lạ, nhưng
những người Nhật chúng
tôi hỏi trên đường phố
lúc đó đều không nói
được tiếng Anh nên
chúng tôi phải chịu
thua, đành kêu taxi để
đi một đoạn đường dài
chỉ mấy trăm mét! Lúc
đó đã gần 11 giờ đêm.
Đấy là kinh nghiệm đầu
tiên của chúng tôi khi
vừa đặt chân đến Xứ
Mặt Trời Mọc.
