Tìm hiểu
về
thành phố
Venise
[12/2011 - Yoshimi st]
Thường được
xem là thành phố đẹp nhất của hành tinh, Venise chắc chắn là thành phố phi
thực tại nhất. Dầu hiện ra dưới hình thức nào chăng nữa, hay thay đổi và
huyền bí, làm sững sờ, thậm chí ngột ngạt, Venise vẫn là một trong những
sáng tạo mê hồn, huyễn hoặc và tài tình nhất của con người.
Được dựng lên trên hơn 100 hòn đảo đầm lầy, được nối với nhau bởi gần 400
chiếc cầu bắt qua 177 con kênh, mặc dầu vậy Venise chỉ chiếm 8 km2.Tuy vậy
một khi đã đi vào trong lòng đô thị, người ta có cảm tưởng như các khu phố
cứ tiếp nối nhau một cách vô tận. Các con kênh chằng chịt, các góc phố đặc
biệt, các ngõ cụt, các sân nhà bí mật.
Với 95 nhà thờ và 20 viện bảo tàng, tất cả đầy các tranh vẽ và các hình
điêu khắc, Venise là một trong những trung tâm nghệ thuật quan trọng nhất
của thế giới. Nhưng chính đô thị cũng là một tác phẩm nghệ thuật cũng như
tất cả các tác phẩm nghệ thuật mà nó chứa. Mặc dầu hàng triệu khách du
lịch viếng thăm thành phố mỗi năm, nhưng người dân Venise vẫn say mê các
tác phẩm nghệ thuật này cũng như mọi nhà viết sử về nghệ thuật hay các đôi
uyên ương đến để hưởng tuần trăng mật. Ngoài những vẻ quyến rủ nên thơ của
thành phố, mọi xó xỉnh chứa đầy cảm xúc cá nhân, kỹ niệm về một người bạn,
về một cuộc giao tranh, về một nụ hôn.
Người dân Venise, ý thức vẻ đẹp làm sững sờ của đô thị, thú nhận thường
khám phá những chi tiết mà họ đã không bao giờ để ý đến trước đây. Tuy
nhiên, sự cảm nhận vẻ quyến rủ của Venise của họ được làm phong phú thêm
bởi những yếu tố mà khách du lịch quá gắn bó, mà một họa đồ hay một sách
hướng dẫn không nhận thấy : đó là cái bầu không khí, cái chu kỳ của acqua
alta (Venise bị ngập lụt và được gọi là acqua alta, nghĩa là nước cao),
cuộc sống trên các hòn đảo của cái phá (lagune), sự xuất hiện vào mùa xuân
của các con mực nang (seiche, seppie), hay sự có mặt của các chú vịt nhỏ
khi mùa thu đến. Dân địa phương cũng tận hưởng nhịp điệu và chất lượng của
cuộc sống Venise, những cuộc gặp gỡ đột ngột, những bước chân hững hờ,
trong sự ấm cúng của cái đô thị được đặt trên nước này. Một quá khứ huy
hoàng giải thích tại sao họ có một niềm kiêu hãnh nào đó, thậm chí một cảm
giác trịch thượng, đặc trưng của những dân của các thành phố chứa đầy lịch
sử. Lòng tự hào của họ được căng phồng lên bởi tất cả những gì mà
Sérénissime đã dần dần trở nên : một nửa là viện bảo tàng ở ngoài trời (musée
à l’air libre), một nửa là công viên chủ đề (parc à thème), một thành phố
nhỏ đặc sắc và là một trong những nơi thường được vãng lai nhất của quả
địa cầu.**********************************************************************
Venise quá tải về lượng khách du lịch
Liên quan đến vấn đề du lịch, báo La Croix có
bài viết « Đối mặt với lượng du khách đông đảo, Venise đang ở trong tình
trạng khẩn cấp ». Venise của Ý là thành phố bằng đá xây trên nước. Chính
vì điểm đặc biệt này mà mỗi năm thành phố đón hơn 21 triệu du khách. Điều
đáng ghi nhận là số lượng dân cư ngày càng giảm, từ 150.000 dân sau đệ nhị
thế chiến nay chỉ còn có hơn 60.000 dân.
Dân cư tại chỗ càng giảm thì ngược lại, lượng
du khách ngày càng tăng. Dường như là thành phố này đang ưu tiên cho ngành
du lịch. Ngày càng có ít tiểu thương như cửa hàng bánh mì hay thực phẩm
khô, nhưng bù lại số lượng các cửa hiệu đồ cổ và đồ lưu niệm ngày càng
nhiều.
Chính quyền địa phương và quốc gia làm ngơ
trước các lời kêu gọi của các hiệp hội bảo vệ Cộng Hòa Venise. Thậm chí,
còn có các dự án xây dựng một khu thương cảng lớn đối diện với Venise và
một bến đậu cho các du thuyền, với chiều dài 350m, tại Fusina, cách không
xa các kênh đào nhỏ.
Các nhà bảo tồn kiến trúc cũng lên án các dự án
bất động sản như chương trình xây dựng hạ tầng đang làm chết dần thành phố
Venise.
Bài báo ghi nhận làn sóng khách du lịch không
kiểm soát đang tàn phá dần hệ sinh thái yếu ớt của phá Venise. Đó là chưa
nói đến vào mùa hè, lượng thuyền đi lại không ngừng trên kênh Lớn. Những
làn sóng nhỏ từ các thuyền tạo ra còn nguy hiểm hơn lúc thủy triều lên cao
cho phá, thành phố Venise và các lâu đài của nó. Những làn sóng nhỏ lặp đi
lặp lại đi xuyên qua phá với một tốc độ khá cao làm xói mòn móng của các
tòa nhà, được xây từ đá Istrie và và đất sét.
Theo các hiệp hội, Venise ngày nay không thể
nào đón hơn 60.000 du khách mỗi ngày (hiện nay, lượng du khách ước tính là
100.000 người). Theo họ, chính quyền địa phương cần phải có những biện
pháp thích hợp như thiết lập việc đặt chỗ bắt buộc và danh sách chờ, quy
định lại tốc độ các loại thuyền có động cơ. Tuy nhiên, đây không phải là
việc dễ làm chút nào.
*********************
GRAND CANAL
Được mô tả bởi văn sĩ người Pháp Philippe de Commynes ở thế kỷ XV như là “
con đường đẹp nhất thế giới, với những ngôi nhà đẹp nhất thế giới ”. Mặc
dầu ngày nay Grand Canal hơi đổ nát nhưng con kênh đào lớn này vẫn còn
sánh với các đại lộ lớn nhất của thế giới.
Dùng vaporetti (tàu taxi) là phương tiện duy nhất để xem các dinh thự dọc
theo kinh đào, gồm hơn 100 palazzi (palais), có từ thế kỷ XII đến XVIII.
Trải dài trên 4 km, các cung điện và các nhà thờ trang trí đôi bờ của
Canale Grande là kết quả của sự đô thị hóa bắt đầu ngay từ thế kỷ thứ XII,
khi các gia đình có thế lực của Cộng Hòa Sérénissime chọn các bờ kênh để
xây dựng những dinh thự to lớn. Các kiến trúc sư Lombardo, Codussi,
Sansovino và Longhena đã góp phần tạo cho Canale Grande cái vẻ mặt mà
chúng ta biết ngày nay, như thế lưu truyền hậu thế style kiến trúc đặc
biệt được gọi là gothique vénétien, được làm phong phú thêm bởi các ảnh
hưởng byzantin. Do đó tham quan Venise tuyệt đối phải bắt đầu bằng một
cuộc dạo chơi bằng aporetto trên Grande Canale.
Canal Grande làm mê hồn người dân Venise, họ vừa tỏ lòng tôn kính con kênh
lớn này vì đó là biểu tượng của sự hùng vĩ, vừa dành lòng quyến luyến con
đại lộ (grand-rue) của thành phố chôn nhau cắt rốn của họ.
Canale Grande là một trong 3 con kênh lớn của Venise, hai con kênh kia là
Canale di Cannaregio ở phía đông bắc và Canale della Giudecca ở phía nam.
Thành phố cổ Venise được chia thành 6 sestieri (quận) và các sestieri này
lại được chia thành các quartier (phường). Các sestieri được cấu tạo bởi
những con đường nhỏ rất hẹp, hẹp đến độ đôi khi không thể đi qua với hai
người cùng cặp bước.
Cùng với Canale di Cannaregio (con kênh đào lớn thứ hai của Venise), Canal
Grande là thủy lộ duy nhất đi vào bên trong Cité des Doges xứng danh được
gọi là Canal ; tất cả những thủy lộ khác chỉ được gọi là Rio.
Canale Grande được 3 chiếc cầu bắt qua : PONTE DI RIALTO , Ponte degli
Scalzi và Ponte dell’Accademia. Trong cái bối cảnh vô song này, ngày xưa
đã diễn ra các đám rước tráng lệ xa hoa và những cuộc đua thuyền dành cho
các vua chúa và các sứ thần của những đất nước hùng mạnh nhất. Canal
Grande ngày nay vẫn là đại lộ trên đó mỗi ngày Venise đi lo toan công
việc. Cuộc rượt đuổi của các thuyền máy, của các vaporetti (bateau-bus,
con tàu taxi) và các con thuyền, làm sứt mẻ phần nào hình ảnh lãng mạng
của Venise. Nhưng Le Grand Canal vẫn giữ tất cả các nét quyến rủ của nó.
" Đại lộ dưới nước " (artère aquatique) hùng vĩ của Venise, Canal Grande
chỉ là một trong 177 kênh đào chạy xuyên qua đô thị, nhưng với 4 km chiều
dài, 30 đến 70 m chiều rộng và 4,50 m chiều sâu, con kênh đào này xứng
đáng được gọi tên như thế. Được bọc hai bên bờ bởi những cung điện nguy
nga, Canal Grande uốn khúc xuyên qua thành phố. Trên Grand Canal, chạy
ngang dọc là các gondoles đầy màu sắc, các con phà, các vaporetti
(bateaux-taxis), các tàu tuần tra cảnh sát (vedettes de police) phóng
nhanh tốc độ hoặc các con thuyền chất đầy sản phẩm tươi. Năm 1818 khi nước
kênh đào lúc đó còn sạch hơn bây giờ, Byron đã bơi theo kênh từ Lido đến
San Marco mỗi ngày.
