Ngày
nay,
trong
các
xứ
tiên
tiến
thì
các
phương
pháp
để
giải
quyết
mau
lẹ
và
hiệu
quả
các
khó
khăn
về
tư
duy
được
nghiên
cứu
và
giảng
dạy
khá
kỹ
trong
nhiều
"course"
ở
các
truờng.
Tuy
nhiên,
khi
"trở
về
xứ
Việt"
thì
chúng
ta
hầu
như
không
thể
tìm
thấy
một
hướng
dẫn
nào
khả
dĩ
giúp
trang
bi
cho
chúng
ta
một
số
phương
tiện
để
có
thể
"qua
cầu"
(mà
không
bị
gió
bay).
Chúng
tôi
đã
cố
găng
sưu
tầm,
dịch
thuật
và
trình
bày
lại
với
các
bạn
một
số
phương
pháp
quan
trọng.
Hy
vọng
các
phương
pháp
này
sẽ
cung
cấp
thêm
những
"ánh
sáng
cuối
đường
hầm"
có
thể
giúp
các
bạn
giải
quyết
được
các
vấn
đề
khó
khăn
gặp
phải.
Brainstorming:
(Tập
kích
não):
Đây
là
một
phương
pháp
suất
sắc
dùng
để
phát
triển
nhiều
giải
đáp
sáng
tạo
cho
một
vấn
đề.
Phương
pháp
này
hoạt
động
bằng
cách
tập
trung
trên
vấn
đề,
và
rút
ra
rất
nhiều
đáp
án
căn
bản
cho
nó.
Các
ý
niệm/hình
ảnh
về
vấn
đề
trước
hết
được
nêu
ra
một
cách
rất
phóng
khoáng
và
ngẫu
nhiên
theo
dòng
suy
nghĩ
càng
nhiều
càng
đủ
càng
tốt.
Chúng
có
thể
rất
rộng
và
sâu
cũng
như
không
giới
hạn
bởi
các
khiá
cạnh
nhỏ
nhặt
nhất
cuả
vấn
đề.
Trong
"tập
kích
não"
thì
vấn
đề
được
đào
bới
từ
nhiều
khía
cạnh
va
nhiều
cách
(nhìn)
khác
nhau.
Sau
cùng
các
ý
kiến
sẽ
được
phân
nhóm
và
đánh
giá.
Phương
pháp
này
có
thể
tiến
hành
bởi
từ
1
đến
nhiều
người.
số
lượng
người
tham
gia
nhiều
sẽ
giúp
cho
phương
pháp
tìm
ra
lời
giải
được
nhanh
hơn
hay
toàn
diện
hơn
nhờ
vao
nhiều
góc
nhìn
khác
nhau
bởi
các
trình
độ,
trình
tự
khác
nhau
cuả
mỗi
người.
Lịch
sử
phát
triển:
Chữ
tập
kích
não
(brainstorming)
được
đề
cập
đầu
tiên
bởi
Alex
Osborn
năm
1941.
Ông
đã
mô
tả
tập
kích
não
như
là
"Một
kĩ
thuật
hội
ý
bao
gồm
một
nhóm
người
nhằm
tìm
ra
lời
giải
cho
vấn
đề
đặc
trưng
bằng
cách
góp
nhặt
tất
cả
ý
kiến
cuả
nhóm
người
đó
nảy
sinh
trong
cùng
một
thời
gian
theo
một
nguyên
tắc
nhất
định
(mà
sẽ
được
mô
tả
trong
phần
tiếp
theo).
Ngày
nay,
phương
pháp
này
không
nhất
thiết
phải
cần
có
nhiều
người
mà
một
người
cũng
có
thể
tiến
hành
(Một
mai
một
cuốc
một
cần
câu
--
Thơ
cuả
cụ
Tam
Nguyên
)
Các
đặc
điểm
chính
khi
sử
dụng
tập
kích
não:
a)
Định
nghiã
vấn
đề
một
cách
thật
rõ
ràng
phải
đưa
ra
được
các
chuẩn
mực
cần
đạt
được
cuả
1
lời
giải.
Trong
bước
này
thì
vấn
đề
sẽ
được
cô
lập
hoá
với
môi
trường
và
các
nhiễu
loạn.
b)
Tập
trung
vào
vấn
đề.
Tránh
các
ý
kiến
hay
các
điều
kiện
bên
ngoài
có
thể
làm
lạc
hướng
buổi
làm
việc.
Trong
giai
đoạn
này
người
ta
thu
thập
tất
cả
các
ý
niệm,
ý
kiến
và
ngay
cả
các
từ
chuyên
môn
có
liên
quan
trực
tiếp
đến
vấn
đề
cần
giải
quyết.
(thường
có
thể
viết
lên
giấy
hoặc
bảng
tất
cả)
c)
Không
được
phép
đưa
bất
kì
một
bình
luận
hay
phê
phán
gì
về
các
ý
kiến
hay
ý
niệm
trong
lúc
thu
thập.
Những
ý
tưởng
thoáng
qua
trong
đầu
nếu
bị
các
thành
kiến
hay
phê
bình
sẽ
dể
bị
gạt
bỏ
và
như
thế
sẽ
làm
mất
sự
tổng
quan
cuả
buổi
tập
kích
não
d)
Khuyến
khích
tinh
thần
tích
cực.
Mỗi
thành
viên
đều
cố
gắng
dóng
góp
và
phát
triển
các
ý
kiến
e)
Hãy
dưa
ra
càng
nhiều
ý
càng
tốt
về
mọi
mặt
cuả
vấn
đề
kể
cả
những
ý
kiến
không
thực
tiễn
hay
ý
kiến
hoàn
toàn
lạ
lẫm
sáng
tạo.
Các
bước
tiến
hành:
a)
Trong
nhóm
lựa
ra
1
người
đầu
nhóm
(để
điều
khiển)
và
1
người
thư
kí
(để
ghi
lại
tất
cả
ý
kiến)
(cả
hai
công
việc
có
thể
do
cùng
1
người
tiến
hành)
b)
Xác
định
vấ
đề
hay
ý
kiến
sẽ
được
tập
kích.
Phải
làm
cho
mọi
thành
viên
hiểu
thấu
đáo
về
đề
tài
sẽ
được
tìm
hiểu.
c)
Thiết
lập
các
"luật
chơi"
cho
buổi
tập
kích
não.
Chúng
nên
bao
gồm
-
Người
đầu
nhóm
có
quyền
điều
khiển
buổi
làm
việc.
-
không
một
thành
viên
nào
có
quyền
đòi
hỏi
hay
cản
trở,
đánh
giá
hay
phê
bình
hay
"xiá
mũi"
vào
ý
kiến
hay
giải
đáp
cuả
thành
viên
khác
-
Xác
minh
rằng
không
có
câu
trả
lời
nào
là
sai!
-
Thu
thập
lại
tất
cả
câu
trả
lời
ngoại
trừ
nó
đã
được
lập
lại.
-
Vạch
định
thời
gian
cho
buổi
làm
việc
và
ngưng
khi
hết
giờ.
d)
Bắt
đầu
tập
kích
não:
Người
lãnh
đạo
chỉ
định
hay
lựa
chọn
thành
viện
chia
sẻ
ý
kiến
trả
lời
(hay
những
ý
niệm
rời
rạc).
Người
thư
kí
phải
viết
xuống
tất
cả
các
câu
trả
lời,
nếu
có
thể
công
khai
hóa
cho
mọi
người
thấy
(viết
lên
bảng
chẳng
hạn).
Không
cho
phép
bất
kì
một
ý
kiến
đánh
giá
hay
bình
luận
nào
về
bất
kì
câu
trả
lời
nào
cho
đến
khi
chấm
dứt
buổi
tập
kích
e)
Sau
khi
kết
thúc
tập
kích,
hãy
lượt
lại
tất
cả
và
bắt
đầu
đánh
giá
các
câu
trả
lời.
Một
số
lưu
ý
về
chất
lượng
câu
trả
lời
bao
gồm:
-
Kiếm
những
câu
ý
trùng
lặp
hay
tương
tự
-
Nhóm
các
câu
trả
lời
có
sư
tương
tự
hay
tương
đồng
về
nguyên
tắc
hay
nguyên
lí
-
Xóa
bỏ
nhũng
ý
kiến
hoàn
toàn
không
thích
hợp
-
Sau
khi
đã
cô
lập
được
danh
sách
các
ý
kiến,
hãy
bàn
cãi
thêm
về
câu
trả
lời
chung
Ví
du:
Một
ví
dụ
đơn
giản
dùng
tập
kích
não
là
vấn
đề
"thiết
kế
máy
chuyển
ngân
của
nhà
băng"
(ATM
-Automated
Teller
Machine)
Thành
viên
mời
tham
dự
buổi
tập
kích
não
có
thể
bao
gồm:
1
người
có
gửi
tiền
nhà
băng,
1
nhân
viên
làm
việc
chuyển
ngân
hàng
ngày,
1
nhà
thiết
kế
phần
mềm,
một
người
không
có
gửi
tiền
trong
nhà
băng.
Câu
hỏi
chính
được
cô
lập
lại
thành:
"Thao
tác
nào
máy
chuyển
ngân
có
thể
phục
vụ
được
cho
khách
hàng?"
(hay
máy
chuyển
ngân
đảm
đương
nhiệm
vụ
gì?)
Sau
khi
tập
kích
thì
các
ý
kiến
đã
được
thu
thập
về
máy
ATM
đưọc
đặt
trong
hình
vẽ
sau:

Sau
khi
có
bảng
các
ý
niệm
thì
nhóm
làm
việc
sẽ
phân
loại
theo
"góc
nhìn"
cuả
người
dùng
máy.
Như
vậy
một
số
ý
kiến
như
là
"khám
máy
từ
xa",
"nâng
cấp
cho
máy
từ
xa"
hay
"bảo
trì
máy"
chỉ
dùng
cho
người
kĩ
sư
bảo
trì.
Nếu
đứng
trên
quan
điểm
các
dịch
vụ
mà
máy
cung
cấp
thì
có
thể
rút
thành
3
nhóm
dùng
máy:

Như
vậy
dựa
vào
các
thông
tin
thu
nhập
được
người
thiết
kế
có
thể
nắm
được
những
tính
năng
chính
cuả
một
ATM
mà
tiến
hành.
. "