|
1/ ĐIỆN CÓ THỂ PHÁ HUỶ CÁC TẾ BÀO UNG THƯ
Phá hủy các tế bào khối u bằng điện đồng thời gìn giữ các tổ chức chung quanh không bị thương tổn là điều có thể thực hiện được và phương pháp này được gọi là “ électroporation irréversible”. Kỹ thuật này nhằm phát ra qua các điện cực một cách kế tiếp nhau, và trong một thời gian rất ngắn, những phóng điện (décharges électriques) vào các nơi khác nhau của khối u. Cấu trúc của thành các tế bào bị tan rã. Hậu quả là các lỗ được tạo thành, qua đó các tế bào sẽ trút sạch các chất chứa đựng bên trong rồi chết. Từ những năm 60, électroporation đã được sử dụng đều đặn nhằm đưa các ADN vào trong các tế bào vi khuẩn. Nhưng trong trường hợp này các vi khuẩn vẫn sống bởi vì các lỗ được tạo ra chỉ có tính cách tạm thời. Nhóm của Rafael Davalos (đại học Virginia Tech), liên kết với Lluis Mir (Viện Gustave-Roussy de Villejuif) đã có ý nghĩ sử dụng và chuyển hướng kỹ thuật này bằng cách làm gia tăng cường độ sự điều trị bằng điện. Như thế các lỗ được tạo trong màng tế bào sẽ không bị đóng lại nữa. Lợi ích ? Phép điều trị kéo dài một phút và hiệu quả có thể được theo dõi bởi tomographie. Những thử nghiệm đầu tiên trên các khối u tuyến tiền liệt sẽ được thực hiện vào đầu năm.( SCIENCE ET VIE 9/2007)
2/ NHỮNG NIỀM HY VỌNG HẢO CỦA MỘT VACCIN CHỐNG SIDA
Hãng bào chế Merck đã loan báo từ bỏ những thử nghiệm giai đoạn 2 của V520 vì không có kết quả.
Người ta nói rằng đó là một trong những ứng viên vaccin chống bệnh sida hứa hẹn nhất. Nhưng sau 3 năm thực nghiệm trên hàng ngàn người tình nguyện, các nhà nghiên cứu của hãng bào chế dược phẩm Merck và của Viện Quốc Gia Hoa Kỳ về dị ứng và các bệnh nhiễm khuẩn (Niaid) đã tiến hành phối hợp công trình nghiên cứu này, cuối cùng buộc phải công nhận : vaccin ứng viên không có hiệu quả..
« Thuốc chủng này đã được xem như là chiến lược đầy hứa hẹn nhất và tôi nghĩ rằng thất bại này là mối thất vọng đối với chúng tôi và đối với tất cả những ai nghiên cứu vaccin này ». BS Mark Feinberg, phó chủ tịch hãng bào chế Merck đã tuyên bố như vậy, theo viện dẫn của tờ New York Times. Về phía mình, Anthony Fauci, giám đốc của Viện Quốc Gia Hoa Kỳ về dị ứng và các bệnh nhiễm khuẩn (Niaid), mặc dầu đánh giá rằng “các kết quả của trắc nghiệm này rõ ràng là gây thất vọng” nhưng cho rằng còn quá sớm để vứt bỏ loại vaccin mới chống sida này.
Bởi vì, trái với các vaccin cổ điển chủ yếu làm hoạt hóa (doper) một cách toàn diện tính miễn dịch của cơ thể để làm gia tăng sự sản xuất kháng thể, vaccin của hãng bào chế Merck nhằm kích thích một cách có trọng điểm một vài loại tế bào, các tế bào lympho T. Thật vậy các nghiên cứu trước đây đã chứng tỏ rằng những bệnh nhân đề kháng tốt nhất với virus và với bệnh sida là những người có tỷ lệ tế bào lympho T quan trọng nhất.
NHỮNG THÍ NGHIỆM KHÁC ĐANG ĐƯỢC TIẾN HÀNH
Do đó ứng viên vaccin được mệnh danh là V520 đã được dự kiến. Đó là một virus của bệnh cảm cúm được làm giảm độc lực và được thêm phụ vào 3 gènes tổng hợp của HIV (gag, pol và nef), nhằm mang lại một đáp ứng mạnh của những tế bào lympho. Vào năm 2004, thử nghiệm lâm sàng của V520 được phát động trên 3000 người tình nguyện có huyết thanh âm tính (séronégatif), tuổi từ 18 đến 45, cư ngụ ở Hoa Kỳ, Úc Đại Lợi, Pérou, Brésil, Porto Rico và Nam Phi. Một nửa những người tình nguyện, những người khỏe mạnh nhưng có cuộc sống có nhiều nguy cơ hơn những người khác (những người đồng tính luyến ái, các gái mãi dâm...) đã nhận 3 mũi chích V520 trong 6 tháng, trong khi đó một nửa kia đã nhận 3 liều một thuốc chủng giả mà không hay biết.
Sau khi trở lại với cuộc sống bình thường, các người tình nguyện được theo dõi đều đặn để biết xem họ có bị nhiễm trùng bởi HIV trong suốt thời gian hoạt động của họ hay không. Đó là một tổng kết trung gian đầu tiên của 1500 người tình nguyện đã quyết định gián đoạn cuộc thực nghiệm. Thật vậy trên 741 người đã nhận ít nhất một liều V520, 24 trường hợp nhiễm trùng HIV đã được xác nhận. Và trên 762 người đã chỉ nhận một vaccin placebo, 21 trường hợp nhiễm trùng đã được nêu lên. Kết luận : ứng viên vaccin đã không có tác dụng bảo vệ. Ngoài ra, người ta hy vọng rằng V520 ít nhất sẽ có một tác dụng làm giảm lượng virus (charge virale) nhưng điều này cũng đã không xảy ra.
Đối với các chuyên gia, hai nỗi thất vọng này sẽ không vì thế mà sẽ làm họ khoanh tay. Nếu kết luận xác nhận rằng virus của bệnh Sida là rất khác với tất cả các tác nhân sinh bệnh khác mà để chống lại chúng y học đã có thể phát triển vaccin, thì không phải vì vậy mà chấm dứt các công trình nghiên cứu. “ Đối với chúng tôi thì thật là não lòng, nhưng chúng tôi phải tiếp tục tiến lên ». Glenda Gray, người giám sát thực nghiệm ở Nam Phi và điều khiển đơn vị nghiên cứu về Sida ở bệnh viện Chris-Hani ở Soweto, Johannesbourg đã nhấn mạnh như thế.
Do đó, 30 thử nghiệm vaccin chống Sida khác còn đang được tiến hành mặc dầu ở những giai đoạn tiến triển khác nhau. Niaid đang tiến hành một thử nghiệm được bắt đầu từ đầu năm với một dạng cải thiện của V520 trong đó những cấu chất di truyền khác của HIV được thêm vào. Niaid theo dự kiến cũng khởi đầu một trắc nghiệm với một vaccin kép : một mũi tiêm đầu với các gènes của HIV, theo sau là một mũi tiêm của một chất tương tự với V520.
Từ khi HIV được nhận diện vào năm 1981, số người mang virus không ngừng gia tăng. Hiện nay có gần 40 triệu người trên thế giới mang virus, trong đó hơn 4 triệu nhiễm trùng mới xảy mỗi năm ( 90% trong các nước đang phát triển). Trong vòng 25 năm, bệnh Sida đã gây nên hơn 25 triệu người chết mà hầu hết ở châu Phi Sahara. ( LE FIGARO 24/9/2007)
3/ CAFE PHÒNG NGỪA BỆNH ĐÁI ĐƯỜNG LOẠI 2
Một phân tích méta xác nhận rằng việc tiêu thụ đều đặn café làm giảm nguy cơ mắc phải bệnh đái đường loại 2.
Nhiều công trình nghiên cứu ngang (études transversales) đã chứng tỏ một hiệu quả bảo vệ của café trên nguy cơ phát triển bệnh đái đường loại 2. GS André Scheen, trưởng khoa đái đường thuộc CHU Sart (Liège) đã thực hiện một tổng hợp các công trình nghiên cứu dọc (études longitudinales) về vấn đề này.
Tại sao phải quan tâm vấn đề này đến thế ? Là bởi vì sự khẩn cấp được đặt ra do trận dịch đái đường loại 2 đã được loan báo sẽ xảy ra trong những năm sắp đến và bởi vì café là một loại nước uống phổ biến khắp nơi trên thế giới, vì vậy café sẽ là một công cụ phòng ngừa thực tiễn.
Theo kết quả của những công trình nghiên cứu viễn cảnh (prospective study) thì hiệu quả bảo vệ của café lên sự phát triển của bệnh đái đường loại 2 được xác nhận. “ Tầm quan trọng của tác dụng bảo vệ được quan sát không phải là không đáng kể (giảm nguy cơ từ 30 đến 60 %) và mức độ hiệu quả có thể so sánh với các điều trị bằng dược liệu. Phần lớn các công trình này được thực hiện trên quảng đại quần chúng và sẽ là lý thú khi biết được các tác dụng đặc hiệu hơn của café lên những người có nguy cơ cao ”. Các tác giả đã xác định như vậy. Ngoài ra, một tác dụng tuỳ thuộc liều lượng (dose-dépendant) được quan sát và hiệu quả này rõ rệt hơn với café décaféiné hơn là với café chính quy ” (regular).
Vấn đề cơ chế và chất chịu trách nhiệm cho tác dụng lợi ích này chưa được làm sáng tỏ.Tuy nhiên các tác giả cho rằng giả thuyết về acide chlorogénique, mặc dầu chưa được chứng minh nhưng khá hấp dẫn.
Song tất cả những nhận xét này khiến ta phải thận trọng : “ Tuy nhiên còn hơi sớm để đưa ra những lời khuyên quả quyết về vấn đề này ”. Các tác giả đã kết luận như thế.( LE JOURNAL DU MEDECIN 25/9/2007)
4/ SỮA MẸ KHÔNG LÀM GIẢM NGUY CƠ BỊ SUYỄN HOẶC DỊ ỨNG
Người ta đã nghiên cứu và bàn cải nhiều về vai trò bảo vệ của việc cho bú sữa mẹ lên sự phát triển của suyễn và dị ứng. Các kết quả nghiên cứu việc bú sữa mẹ có ý nghĩa hơn về mặt lợi ích của cách dinh dưỡng này đối với chàm quá mẫn (eczéma atopique) trong thời kỳ thơ ấu nhưng ít rõ rệt hơn đối với suyễn và những biểu hiện quá mẫn (atopique) khác (chứng sổ mũi mùa, dị ứng thức ăn, trắc nghiệm da dương tính).
Một công trình nghiên cứu được tiến hành trong 31 nhà hộ sinh ở Biélorussie nhằm cố gắng xác định xem việc chỉ cho bú sữa mẹ không thôi và kéo dài có làm giảm nguy cơ bị suyễn và dị ứng trong tuổi ấu thơ hay không. Michael Kramer và các công sự viên đã tuyển mộ 17.046 cặp bà mẹ-trẻ em trong số đó có 13.889 trẻ (81,5%) được theo dõi cho đến 6,5 tuổi.. Công trình nghiên cứu này, được gọi là Probit (Promotion of Breastfeeding Intervention Trial) đã được tiến hành bởi một nhóm nghiên cứu người Biélorussie và Canada.
Các kết quả chứng tỏ rằng chương trình can thiệp đưa đến sự gia tăng việc cho bú sữa mẹ chuyên nhất (exclusif) đã không làm giảm nguy cơ bị các triệu chứng hoặc các chẩn đoán dị ứng, cũng như không làm giảm số những người dương tính với prick test.
Đối với các tác giả những kết quả này không bảo vệ lập luận cho rằng bú sữa mẹ chuyên nhất và lâu dài có tác dụng bảo vệ lên suyễn hoặc dị ứng( LE JOURNAL DU MEDECIN 25/9/2007)
5/ THÊM MỘT LÝ DO NỮA ĐỂ CHO BÚ SỮA MẸ
Hai nhóm nghiên cứu của INRA de jouy-en-Josas và của trung tâm nghiên cứu Nestlé (Lausane,Thụy Sĩ) đã nghiên cứu ảnh hưởng của việc cho bú sữa mẹ trong việc hình thành hệ vi khuẩn ruột (flore microbienne intestinale) của trẻ sơ sinh.Vào lúc sinh, trẻ sơ sinh không có một vi khuẩn nào trong bộ máy tiêu hóa cả. Sau đó ống tiêu hóa của trẻ nhanh chóng được định cư (colonisé) bởi một hệ vi khuẩn phát xuất chủ yếu từ mẹ và môi trường. Để hiểu rõ hơn ảnh hưởng của việc cho bú sữa mẹ, các nhà nghiên cứu đã khảo sát các cặp bà mẹ-trẻ sơ sinh từ lúc mới sinh ra đến 4 tuần sau khi sinh. Các nhà nghiên cứu đã chứng tỏ rằng các vi khuẩn cùng loài hiện diện trong sữa của các bà mẹ cho con bú và trong hệ khuẩn ruột của con họ. Các thành phần vi khuẩn của các loài này cũng được tìm thấy trong những tế bào máu của các bà mẹ. Điều này gợi ý sự quá cảnh của các vi khuẩn từ các tế bào ruột non đến các tuyến vú xuyên qua máu. Như vậy các kết quả này chứng tỏ rằng bà mẹ có thể truyền cho nhũ nhi, qua việc cho con bú, những thành phần vi khuẩn của chính hệ khuẩn ruột của họ. Những vi khuẩn này có thể đến định cư trong bộ máy tiêu hóa của trẻ sơ sinh và do đó góp phần vào việc chương trình hóa hệ miễn dịch của đứa bé. ( READERS’S DIGEST 10/2007)
6/ NHIỄM ĐỘC THUỐC LÁ THỤ ĐÔNG VÀ SÂU RĂNG
Các trẻ em 5 tuổi có nguy cơ bị sâu răng 3 lần nhiều hơn nếu cha hoặc mẹ hút thuốc. Một công trình nghiên cứu được tiến hành bởi các nhà nghiên cứu của KUL đã tiết lộ như vậy. Mặc dầu có tính đến các yếu tố khác có thể giải thích các trường hợp sâu răng này, như các thói quen ăn uống, vệ sinh miệng và nguồn gốc xã hội, nhưng từ nghiên cứu này các tác giả đã tìm được một mối liên hệ rõ ràng có ý nghĩa giữa việc có cha mẹ hút thuốc và sự phát sinh bệnh sâu răng.(GENERALISTE 27/9/2007)
7/ VIÊM PHẾ QUẢN MÃN TÍNH, TÊN SÁT NHÂN TẤN CÔNG CÁC NGƯỜI HÚT THUỐC THỤ ĐỘNG
Từ lâu bị lãng quên, căn bệnh nghiêm trọng này liên quan đến những người hút thuốc nhưng càng ngày càng có nhiều những người không hút thuốc (non-fumeurs) cũng bị liên lụy, nhất là trong các nước đang phát triển.
Viêm phế quản mãn tính do nghẽn tắc (BPCO) là một tai ương rất ít được biết đến. Căn bệnh này dĩ nhiên liên quan đến những người hút thuốc nhưng càng ngày những người không hút thuốc (non-fumeurs) cũng chịu tác dụng tai hại của nhiễm thuốc lá thụ động (tabagisme passif) hoặc những chất khói khác trong nhà ở. Bệnh phế quản mãn tính này là nguyên nhân của hơn 2,5 triệu tử vong mỗi năm trên thế giới. Tờ tuần báo The Lancet đã dành một hồ sơ quan trọng cho căn bệnh mà đặc điểm là sự teo hẹp dần dần các phế quản, đưa đến sự suy giảm quan trọng khả năng hô hấp. Từ nay đến năm 2020, căn bệnh nghiêm trọng với tiến triển gia trọng theo tuổi này, có thể sẽ trở nên nguyên nhân gây tử vong thứ 3 trên thế giới và là nguyên nhân gây tàn phế đứng thứ 5, theo những dự đoán của Tổ Chức Y Tế Quốc Tế.
“ Đáng tiếc thay, căn bệnh này ít được chẩn đoán, điều trị không được đầy đủ, bị lơ là bởi quần chúng, bởi công nghệ dược phẩm và ngay cả bởi các thầy thuốc.Tuy vậy, căn bệnh cũng liên quan ngày càng nhiều những người không hút thuốc ; một công trình nghiên cứu rộng lớn được tiến hành trên khắp thế giới, trong 12 nước, bởi nhóm nghiên cứu của David Mannino và Sonia Buist của đại học Kentucky, đi từ Trung Quốc qua Úc Đại Lợi, Nam Phi, Hoa Kỳ, Canada, Áo hoặc Na Uy, đã chứng tỏ điều đó.
CHIẾN DỊCH ĐẢ THÔNG
Sau khi đã thực hiện các thăm dò chức năng hô hấp bằng phế dung kế (spiromètre) (đo các thể tích không khí được huy động bởi các chuyển động hô hấp) trên gần 9.500 người trưởng thành trên 40 tuổi, các nhà nghiên cứu đã phát hiện bệnh viêm phế quản mãn tính do nghẽn tắc (thể trung bình hoặc nặng) nơi 11,8% các đàn ông và 8,5% các phụ nữ. “Nếu chứng nghiện thuốc lá xảy ra nhiều hơn ở nam giới giải thích một sự khác nhau như thế, đặc biệt trong các nước phát triển cao hoặc trung bình, thì trong các nước đang phát triển, nguyên nhân của chứng bệnh này là sự ô nhiễm không khí do các chất thải của chất đốt được dùng để sưởi hoặc nấu thức ăn”. Các nhà nghiên cứu đã nhấn mạnh như vậy.
Các nhà nghiên cứu khác đã quan tâm đặc biệt hơn về những tác hại của nhiễm độc thuốc lá thụ động. Ở Trung Quốc ( nơi có hơn 60% những người trưởng thành đã không bao giờ hút thuốc), một công trình nghiên cứu (được thực hiện từ những bệnh nhân của bệnh viện số 12 ở Quảng Châu, từ năm 2003 đến 2006) đã chứng tỏ rằng viêm phế quản mãn tính do nghẽn tắc gây nên bởi sự tiếp xúc quan trọng với khói thuốc lá của những người khác có thể gây nên 0,9 đến 2,8 triệu tử vong trên 240 triệu người Hoa trên 50 tuổi. Hiện tượng này hẳn tạo nên “ 100.000 tử vong mỗi năm ở Trung Quốc trong đó 45% là do viêm phế quản mãn tính do nghẽn tắc. Giáo sư Cheng và BS Peymané Adab của Đại học Birmingham (Vương Quốc Anh) đã chỉ rõ như vậy. Hai thầy thuốc này chủ trương thành lập khẩn cấp những chiến dịch đả thông nhằm cảnh cáo về những những tác hại của nhiễm độc thuốc lá thụ động.
Ở Pháp, 5 - 10 % người trưởng thành, hoặc từ 2 đến 4 triệu người Pháp, bị viêm phế quản mãn tính do nghẽn tắc, trong đó 30.000 người ở giai đoạn suy hô hấp mãn tính. Những bệnh nhân này phải được điều trị tại gia bằng oxy liệu pháp hoặc bằng thông khí hỗ trợ (ventilation assistée). Ở Pháp căn bệnh này là nguyên nhân của ít nhất 15.000 tử vong mỗi năm.( LE FIGARO 1-2/9/2007)
BS NGUYỄN VĂN THỊNH
|
|
Khoa học kỹ thuật và Đời
sống: Phụ trách TN
