Thoi-Nay - Khoa hoc ky thuat va doi song

BS Nguyễn Văn Thịnh:
(last updated: 09/2007)

1/CYTOKINE, ĐỒNG MINH CỦA BỆNH SIDA Người ta hiểu tốt hơn tại sao các phép điều trị chống lại bệnh sida hiện nay không bao giờ trừ tiệt được virus VIH (HIV) ra khỏi cơ thể người bệnh. Chứng tỏ cho điều này là sự tái phát sinh nhanh chóng và hầu như có hệ thống của căn bệnh sida một khi bệnh nhân ngưng dùng thuốc.Nhưng người ta cũng hiểu rõ hơn virus ẩn trốn ở nơi đâu, ngay cả sau nhiều nằm điều trị.Thật vậy, lúc nghiên cứu các mô hình động vật, một nhóm nghiên cứu người Pháp của Inserm, của CNRS và của Viện Pasteur, dưới sự lãnh đạo của Jérome Estaquier, đã khám phá một chỗ chứa virus (un réservoir à virus) nằm chủ yếu trong những hạch bạch huyết của vùng ruột ( hạch màng treo ruột : ganglions mésentériques). Siêu vi trùng bệnh sida có thể ẩn trốn ở đó sau hơn 10 năm nhiễm trùng mặc dầu virus không thể được phát hiện ở những nơi khác : thật vậy lượng virus trong máu lúc đó là zéro.. Các nhà nghiên cứu đã hiểu được một phần tại sao.Họ đã chứng minh rằng các « tế bào lympho sát nhân » (lymphocytes tueurs), tức là các tế bào lympho T CD8 độc với tế bào (cytotoxique) của các hạch màng treo ruột, có thời gian sống ngắn ngủi. Bình thường các tế bào lympho sát nhân này có khả năng kiểm soát sự tăng sinh virus bằng cách tiêu hủy các tế bào bị nhiễm trùng. Nhưng các nhà nghiên cứu đã khám phá một khuyết tật trong bộ áo giáp của những tế bào lympho này.Trong những hạch màng treo ruột, các “ tế bào lympho sát nhân ” nhạy cảm với sự hiện diện của một cytokine TGF-beta. Cytokine này ngăn cản các tế bào lympho làm đúng công việc của chúng cũng như ngăn cản chúng thiết lập một đáp ứng miễn dịch. Các kết quả này mang lại niềm hy vọng hiệu chính các chiến lược mới chống sida, nhằm vào sự phong bế cytokine hoặc gia tăng tuổi thọ của các lympho sát nhân.(SCENCES ET AVENIR 9/2007) 2/HAI NIỀM HY VỌNG CHỐNG LẠI CÁC U LYMPHO (LYMPHOME) Khám phá một chiến lược điều trị mới chống lại các ung thư máu này. Hai loại thuốc được sử dụng như tác nhân ức chế miễn dịch (immunosuppresseur) có thể tạo nên một vũ khí mới chống lại các ung thư máu là các u lympho (lymphomes). Đây là một khám phá của nhóm nghiên cứu được điều khiển bởi Jacques Ghysdael (Viện Curie).Ông này đã nhận diện sự có mặt trên tế bào ung thư một enzyme được hoạt hóa thường trực, calcineurine. Mà enzyme này đúng là mục tiêu của cyclosporine và của FK506, hai chất thuờng được sử dụng để làm giảm hoạt tính của hệ miễn dich nơi những người bị ghép cơ quan. Người ta đã quan sát rằng các chất này in vitro đã gây nên sự phá hủy hàng loạt các tế bào u ở người bằng cách khởi động cái chết được chương trình hóa của chúng. In vitro, ở loài chuột được dùng như mô hình động vật, thời gian sống còn hầu như đã tăng gấp đôi sau khi cho một trong hai thuốc ức chế miễn dịch này với liều lượng được sử dụng trong điều trị ở người. « Những kết quả này đặc biệt đáng quan tâm, Jacques Ghysdael giải thích như vậy, bởi vi các u lympho vẫn tiếp tục tiến triển theo nhịp độ 12.000 bệnh nhân mới mỗi năm ở Pháp. Bây giờ mục tiêu của chúng tôi là thử nghiệm các chất ức chế miễn dịch này nơi các bệnh nhân không đáp ứng với hoá học trị liệu đang được sử dụng hiện nay, tuy nhiên với hy vọng được hổ trợ bởi các nhà chế tạo những dược phẩm rất đắc giá này ». Để làm nhạy cảm quần chúng về loại ung thư không được biết đến này, một Ngày quốc tế về bệnh u lympho sẽ được tổ chức vào ngày 15 tháng 9 sắp đến bởi Association France Lymphome Espoir.( SCIENCES ET AVENIR 9/2007) 3/THUỐC CHỐNG SỐT RÉT KHÔNG CẦN TIÊM CHÍCH Cho thuốc chống sốt rét bằng đường trực tràng (administration intrarectale) là một lựa chọn đáng quan tâm trong trường hợp sốt rét thể nặng cần phải tiến hành điều trị trong một thời hạn ngắn ngủi nhất.Theo phân tích của khoảng 30 công trình nghiên cứu dược liệu học và lâm sàng được thực hiện trên những người lành mạnh và những bệnh nhân bị sốt rét, các dẫn xuất chính của artémisine có hiệu quả bằng đường trực tràng cũng như bằng đường tiêm chích. Sau khi cho thuốc bằng đường trực tràng, các nồng độ của thuốc trong cơ thể thay đổi nhiều tùy theo cá nhân, nhưng việc loại bỏ ký sinh trùng bằng đường trực tràng thường nhanh hơn so với đường tiêm chích.(SCIENCES ET AVENIR 9/2007) 4/MỘT ÍT ĐƯỜNG VÀ NHIỀU XƯƠNG Bộ xương của chúng ta bản thân là một hệ nội tiết.Thật vậy, theo một nhóm nghiên cứu của trung tâm y khoa của đại học Columbia (Nữu Ước) thì xương của chúng ta có khả năng điều hòa lượng đường trong máu qua sự tiết một hormone gọi là ostéocalcine. Chất này kích thích tiết insuline và làm gia tăng tính nhạy cảm của các tế bào đối với hormone này để tiêu thụ đường trong máu. Đây là lần đầu tiên một phân tử có hai chức năng này được khám phá.( SCIENCES ET AVENIR 9/2001). 5/LIỀU LƯỢNG CALCIUM TỐT NHẤT CHO XƯƠNG CỦA NGƯỜI GIÀ Uống calcium bổ sung hoặc calcium và vitamin D dùng kết hợp, có thể làm giảm nguy cơ gãy xương và mất mật độ xương (bone density) nơi người già, miễn là các chất bổ sung được uống đều đặn và với liều lượng đủ lớn. Một duyệt xét 29 thử nghiệm, bao gồm hơn 63.000 đàn ông và đàn bà trên 50 tuổi đã nhận thấy rằng nguy cơ gãy xương có thể giảm 12% với các chất bổ sung calcium và vitamin D.Tốc độ mất xương giảm khoảng 0,5-1% ở xương háng và 1,9% ở xương sống. Nguy cơ gãy xương giảm gần ¼ trong những nghiên cứu trong đó các chất bổ sung được uống một cách chu đáo. Công trình duyệt xét, được công bố trong số 25/8 của The Lancet đã nhận thấy rằng hiệu quả tốt nhất với các liều lượng 1.200 mg calcium và 800 đơn vị quốc tế vitamin D. Khẩu phần được khuyên đối với calcium ở người trên 50 tuổi là 1.200 mg nhưng đối với vitamin D là 400 đơn vị đối với những người từ 50 đến 70 tuổi và 600 đơn vị đối với những người 71 tuổi hoặc hơn. Thêm vitamin D vào calcium không có vẻ làm gia tăng tác dụng bảo vệ xương. Nhưng các nghiên cứu thiếu các con số về liều lượng cao của vitamin D.Tuy nhiên các tác giả khuyên rằng nếu vitamin D phải được sử dụng như chất hỗ trợ thì nên được cho với những liều lượng vượt quá 800 đơn vị quốc tế.(INTERNATIONAL HERALD TRIBUNE 6/9/2007) 6/NGUY CƠ MẮC PHẢI CHỨNG SA SÚT TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI PHỤ NỮ Các phụ nữ mà buồng trứng bị lấy đi trước thời kỳ mãn kinh có thể có nguy cơ gia tăng bị chứng sa sút trí tuệ (dementia), một nghiên cứu mới đã báo cáo như vậy. Các nhà nghiên cứu đã khảo sát 1.489 phụ nữ có một hoặc hai buồng trứng bị cắt bỏ, so sánh họ với một nhóm kiểm chứng 1.472 phụ nữ có các buồng trứng nguyên vẹn. Nhóm nghiên cứu đã theo dõi các phụ nữ này trong 25 đến 30 năm, phỏng vấn họ hoặc người chăm sóc họ để xác định tình trạng tâm thần. Các phụ nữ lúc bị giải phẫu cắt bỏ buồng trứng càng trẻ thi nguy cơ bị rối loạn thần kinh tâm thần càng cao. Các phụ nữ được mổ trước năm 43 tuổi có nguy cơ bị rối loạn tâm thần 67% cao hơn so với các phụ nữ có những buồng trứng nguyên vẹn trong thời kỳ mãn kinh. Các phụ nữ được điều trị thay thế bằng oestrogène cho đến năm 50 tuổi không có nguy cơ gia tăng mặc dầu số phụ nữ được điều trị quá ít ỏi nên không có ý nghĩa về mặt thống kê. Các tác giả, viết trong số tháng 9 Neurology lý thuyết rằng sự thiếu hụt oestrogène gây nên bởi việc cắt bỏ buồng trứng là động lực khởi đầu cho những thay đổi sinh lý làm gia tăng nguy cơ sa sút trí tuệ. “ Có một thời người ta nghĩ rằng việc cất bỏ buồng trứng là hoàn toàn có lợi (ngăn ngừa ung thư buồng trứng) và tuồng như không có bất lợi nào ”.Walter Rocca của Mayo Clinic, tác giả hướng dẫn công trình nghiên cứu đã phát biểu như vậy. “ Vẫn còn có những tình huống cho rằng cắt bỏ buồng trứng là một ý nghĩ hay, nhưng điều này không phải sẽ áp dụng cho tất cả các phụ nữ “INTERNATIONAL HERALD TRIBUNE 6/9/2007) B.S NGUYỄN VĂN THỊNH ===========Xem thêm: Công cụ biến nước bẩn thành nước tinh khiết