Thoi-Nay - Kinh te

Doanh nhân Do Thái
Người Do Thái nói: "Nước trong giếng sâu không bao giờ hết, còn nước trong giếng cạn sẽ chóng cạn kiệt tới đáy". Doanh nhân cũng phải có học thức uyên bác, phải coi việc học tập là một nghĩa vụ suốt đời. Do Thái là một dân tộc rất nổi tiếng bởi dân tộc đó mang nhiều điểm độc đáo, khác biệt. Từ hơn 2000 năm trước, đất nước họ bị ngoại xâm, tổ quốc không còn, họ phải đi phiêu bạt khắp bốn phương trời để mưu sinh, tồn tại và phát triển. Họ từng bị xua đuổi, chà đạp, thậm chí bị tàn sát dã man trong một thời kỳ lịch sử dài lê thê. Thế nhưng dân tộc bất khuất này vẫn không bị hủy diệt mà còn phát triển thịnh vượng. Nguyên nhân nào dẫn đến thành công của người Do Thái? Lý Hạo - một học giả Trung Quốc đã nghiên cứu và tham khảo ý kiến rộng rãi của nhiều học giả trên thế giới và nêu ra 10 bí quyết lớn nhất dẫn đến thành công của người Do Thái. Sắp tới ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, Tuần Việt Nam xin trân trọng giới thiệu một phần nhỏ trong cuốn sách: "10 bí quyết thành công của người Do Thái" (NXB Thanh Hóa, 2006) với mong muốn quí độc giả - nhất là các doanh nhân - có thể tự lý giải và rút ra được đôi điều bổ ích về dân tộc kỳ lạ này. Do Thái - Dân tộc già tri thức Đối với người Trung Quốc bình thường quan niệm, học thức uyên bác chỉ thích hợp với bậc đại trí và đại học giả nhìn xa trông rộng, phong thái nho nhã, chí độ hiên ngang. Còn doanh nhân, họ chỉ giỏi gõ bàn tính và "sặc mùi tiền lời". Gắn liền với sự thay đổi của thời đại, quan niệm của con người cũng thay đổi. Sau khi Trung Quốc thực hiện cải cách mở cửa, một cao trào kinh doanh được hình thành. Đông đảo các giáo sư và nhân viên cơ quan đều tham gia buôn bán. Từ "thương nhân" dần được công chúng sử dụng, thịnh hành. Tuy nhiên, con người vẫn quan niệm thương nhân chỉ cần có tiền, còn tri trức không thành vấn đề! Người trung Quốc đã tách rời giữa thương nhân và tri thức. Những năm gần đây, thương nhân đối với họ đã được coi trọng nhưng họ ngưỡng mộ thương nhân chỉ mang tính chất sùng bái đồng tiền một cách mù quáng. Họ hầu như không cần biết đến những vấn đề như thương nhân cần có những tố chất gì, người như thế nào mới kiếm được nhiều tiền lãi? ... Đối với những người Do Thái, họ có quan niệm hoàn toàn khác xa với người Trung Quốc. Người Do Thái đã gắn bó đồng tiền với tri thức, cho rằng thương nhân cũng phải có học thức uyên bác. Khi tiếp xúc làm ăn với người Do Thái, bạn rất dễ dàng phát hiện thấy họ là một dân tộc già tri thức. Họ rất hay nói, có nhiều đề tài chuyện trò, đề cập đến rất nhiều vấn đề: lớn như chính trị quốc tế, sự sinh tồn của nhân loại; nhỏ như chuyện vui chơi ngày tết; dài như lịch sử thế giới, lịch sử dân tộc; ngắn như tin thể thao mới nhất ... Bất kể về kinh tế, chính trị, pháp luật, lịch sử hoặc chuyện sinh hoạt gia đình, họ đều có thẻ có cái để chuyện trò, thao thao bất tuyệt, nói đâu ra đấy. Tri thức của họ phong phú thực sự khiến cho người đời phải ngạc nhiên, thán phục. Những người kinh doanh không được trang bị bởi một tri thức phong phú thì việc làm ăn của người Do Thái luôn ở vào thế thất bại. Theo họ, tri thức và tiền bạc thành tỷ lệ thuận với nhau. Chỉ có nắm được tri thức, đặc biệt tri thức nghiệp vụ, trong kinh doanh sẽ tránh đi đường vòng, đến đích trước người khác, và có thể kiếm được nhiều tiền hơn, nhanh hơn. Thương nhân Do Thái cho rằng, có tri thức phong phú về các mặt sẽ là một tố chất cơ bản của thương nhân, và cũng là một bảo đảm căn bản để kiếm được nhiều tiền trên thương trường. Tri thức phong phú, sẽ có tầm nhìn sâu rộng. Nhờ có tầm nhìn đó, người thương nhân mới có được phán đoán chính xác, thu được thành công trong thương nghiệp. Theo người Do Thái, một người chỉ biết quan sát sự vật từ một góc độ chưa xứng đáng là một thương nhân, cũng chưa phải một con người hoàn thiện. Buôn bán đá quí và kế hoạch 100 năm Theo lý luận kinh doanh của người Do Thái, kinh doanh đá quý rất dễ kiếm ra tiền bởi đá quý là một mặt hàng quý hiếm, đắt tiền và cũng là một thứ mặt hàng ưa chuộng của phụ nữ. Nhưng tại thương trường Nhật Bản, bày nhiều chế phẩm đá quý đẹp, sáng bắt mắt nhưng tình hình buôn bán lại rất ảm đạm. Liệu lý luận kinh doanh của người Do Thái đã mất linh nghiệm? Nguyên nhân thất bại này không phải do doanh nhân người Do Thái mà là do người Nhật. Tại sao thế? Không phải người Nhật kinh doanh mặt hàng này đã theo gương thành công của người Do Thái? Mấu chốt của vấn đề không phải chỉ mô phỏng, bắt chước. Đằng sau việc mô phỏng đó còn phải có tri thức phong phú, linh hoạt trong công việc... còn mô phỏng đơn thuần sẽ chỉ là "theo voi ăn bã mía". Doanh nhân phải có học thức uyên bác, đó là khẩu hiệu do người Do Thái nêu ra và đó cũng là phép kinh doanh của họ. Học thức uyên bác không những nâng cao được khả năng xét đoán của doanh nhân, còn làm tăng thêm trình độ tu dưỡng và phong độ của họ. Một người học rộng và một người kém học cùng giải quyết một vấn đề trong lĩnh vực buôn bán, cán cân thành công chắc sẽ nghiêng về phía người có học. Đá quý - hàng hóa quý tộc. Khách mua thường là tầng lớp trên giàu có trong xã hội. Nếu là một doanh nhân có học thức uyên bác, ngoài việc nắm chắc được hàng hóa của mình còn có thể hiểu được tâm lý của khách mua. Từ đó sẽ tìm cách thỏa mãn nhu cầu của họ, lựa chọn thời cơ, đáp ứng thỏa mãn nhu cầu của họ. Khi cần thiết có thể chuyện trò với khách một cách lịch sự mà vẫn giữ được phong độ, giành được sự tín nhiệm và tôn trọng của khách. Một nửa doanh nhân có tố chất này, đã thành công được một nửa công việc. Còn nếu doanh nhân là một người có kiến thức nghèo nàn, học thức nông cạn, sẽ không biết cách bài trí, sắp xếp tạo khoảng không, cũng không biết cách tiếp khách hàng, càng không biết tạo dựng uy tín, khó có thể thành công trong lĩnh vực kinh doanh mặt hàng này. Mối quan hệ giữa đá quý và học thức uyên bác như thế nào? Đó lại là một câu hỏi lớn cho các nhà doanh nhân. Doanh nhân buôn bán đá quý muốn thành công cần có điều kiện gì. Một doanh nhân Nhật thấy doanh nhân Do Thái nắm chắc biện pháp kinh doanh, đạt được thành công trong việc bán túi xách tay của phụ nữ và kinh doanh đồ trang sức. Anh ta lập tức có ý định mở rộng việc kinh doanh của mình, chú trọng vào mặt hàng đá quý đó. Để tránh bị thất bại, nhà buôn người Nhật này đã tìm hỏi kinh nghiệm vua buôn bán đá quý nổi tiếng thế giới Masupa - người Do Thái. Masupa trả lời thẳng thắn: - Muốn buôn bán đá quý, trước hết phải làm kế hoạch 100 năm, tức là chỉ dùng thời gian một đời người chưa đủ, ít nhất phải thêm cả đời người con nữa, phải hai thế hệ mới làm được. Một điều rất quan trọng trong buôn bán đá quý, phải giành được sự kính trọng và tín nhiệm của người khác. Là một doanh nhân buôn bán đá quý phải có học thức uyên bác, việc gì cũng biết. Sau khi trả lời xong, Masupa thử tầm hiểu biết của vị doanh nhân Nhật, ông bèn hỏi: - Ông có biết vùng biển Úc có các loại cá gì? Doanh nhân người Nhật ngạc nhiên không biết trả lời sao. Để buôn bán mặt hàng đá quý cần đến hai thế hệ vẫn là khiêm nhường. Thực tế, muốn có học thức uyên bác, một hai thế hệ vẫn chưa thể đủ. Người Do Thái phải dựa trên cơ sở kinh nghiệm vài nghìn năm tổ tiên truyền lại mới có được học thức phong phú như vậy. "Nước trong giếng sâu không bao giờ hết, còn nước trong giếng cạn sẽ nhanh trong cạn kiệt tới đáy". Sách là nguồn tri thức vô tận Học thức uyên bác là một yêu cầu của người Do Thái đối với doanh nhân. Không những họ yêu cầu mình mà còn yêu cầu cả người khác phải không ngừng học tập, học tập nữa, học tập mãi. Họ quyết không giao du với những kiến thức nghèo nàn, học vấn nông cạn, phẩm hạnh thô lỗ. Giao du với hạng người đó có thể được một chút lợi lộc trước mắt nhưng uy tín sẽ bị ảnh hưởng. Tục ngữ từng nói: "Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã"! Trái lại, giao du nhiều với những người có học thức uyên bác, không những hai bên cùng có lợi mà còn nâng cao được uy tín của mình, có lợi cho sự nghiệp phát triển lâu dài. Các doanh nhân Do Thái sở kĩ có học thức uyên thâm, do có trí tuệ thương nghiệp rực rỡ và thực tiến nghiệp vụ phong phú hàng ngàn năm hun đúc nên. Đồng thời, do họ đã kế thừa được truyền thông dân tộc, đề cao tinh thần coi trọng học tập, tôn trọng tri thức, khuyến khích học tập. Người Do Thái coi học tập là một nghĩa vụ suốt đợi không bao giờ được trễ nải. Một người càng có nhiều tri thức và hiểu biết, càng hay có thắc mắc, nghi vấn và càng cảm thấy mình còn kém hiểu biết. Thắc mắc, nghi vấn chính là chiếc chìa khóa của sự học, có thể mở toang cánh cửa trí tuệ cho mọi người. Tinh thần ham hiểu biết chính là động lực thúc đẩy chúng ta học tập. Tìm hiểu và việc học tập sẽ giúp chúng ta không ngừng tiến bộ. Công việc học tập của con người không được xem như một quá trình đơn giản tiếp nhận tri thức, tích lũy tri thức, không thể học vì học. Phải coi việc học giúp con người có kiến thức phong phú, có đầu óc nhanh nhạy, linh hoạt, cơ trí, có tầm quan sát - phát hiện đa dạng. Việc học tập sẽ rèn luyện cho chúng ta khả năng quyết đoán nhanh nhạy. Ta có được khả năng này chỉ khi việc học tập lâu dài đã đi tới mức độ nhuần nhuyễn, thông tỏ mọi đường. Khả năng cảm nhận đó là một thứ "tri tính", giúp con người có thể chớp lấy cơ hội trong nháy mắt, dự kiến được xu thế tương lai, nhìn ra sự biến động tinh vi, nắm được mặt vĩ mô và trừu tượng vô hình. Đó chính là nguyên nhân cơ bản khiến các doanh nhân Do Thái có thể tung hòanh và đường hoàng ứng phó trong thương trường thế giới rộng lớn, quy mô to lớn, đầy biến động và cực kỳ mau lẹ. Muốn có học thức uyên bác, con người phải ra công học tập. Học thức tới mức uyên bác mới có thể tinh thông, nhuần nhuyễn, ra hoa kết quả. Người Do Thái nói: "Nước trong giếng sâu không bao giờ hết, còn nước trong giếng cạn sẽ chóng cạn kiệt tới đáy". Doanh nhân cũng phải có học thức uyên bác, phải coi việc học tập là một nghĩa vụ suốt đời. Trích sách "10 bí quyết thành công của người Do Thái"