CHẾ
ĐỘ Dinh Dưỡng ĐỊA TRUNG HẢI
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức
Trong lãnh vực dinh dưỡng
“Mediterranean Diet” được dùng
để nói tới tập quán ăn uống đã
có từ lâu đời của dân chúng tại
một số quốc gia sống dọc ven
biển Địa Trung Hảị Tuy nhiên,
mỗi quốc gia có một chế độ tùy
theo văn hóa, tập quán cũng như
tôn giáo và nền kinh tế, canh
nông của mình. Ngay trong một
quốc gia, nhiều địa phương cũng
có chế độ riêng. Nói chung, các
thực đơn trong chế độ ăn uống
này gồm phần lớn là rau cải,
trái cây và đặc biệt là dầu
olivẹ
Nhiều khảo cứu gần đây cho thấy
là dân chúng ở ven biển Địa
Trung Hải ít bị bệnh tim mạch
hơn dân chúng ở các nơi khác. Sự
kiện này khiến người ta để ý đến
chế độ ăn uống truyền thống của
họ.
Trọng tâm của thực đơn này là
nhẹ về thịt, nặng về rau trái
nhưng không nhẹ về chất béọ Tuy
nhiên chất béo được sử dụng
thường xuyên là dầu của quả
olivẹ Đây là điểm khác biệt giữa
chế độ Địa Trung Hải với chế độ
ăn uống được khuyến cáo ở phương
Tây, trong đó các chất béo, kể
cả dầu olive, đều được khuyên là
nên hạn chế tối đạ
Chế độ Địa Trung Hải, ngoài tác
dụng tốt đối với các bệnh tim
mạch, còn có khả năng ngăn chận
ung thư nũạ Tài liệu do Mayo
Clinic phổ biến cho hay chế độ
này còn giảm rủi ro bệnh
Parkinson và Alzheimer.
Tạp chí Health, số tháng 9 năm
1998, công bố kết quả của một
cuộc khảo cứu ở viện Đại Học
Sainte - Etienne (Pháp) với đối
tượng nghiên cứu gồm 605 người
cả nam lẫn nữ, từng bị bệnh tim.
Họ được chia làm hai nhóm với
chế độ ăn uống theo hai thực đơn
khác nhaụ Nhóm thứ nhất ăn theo
thực đơn phổ biến ở Tây phương
với nhiều thịt và bơ được chấp
nhận. Nhóm thứ hai ăn theo thực
đơn của chế độ dinh dưỡng Đại
Trung Hải, với nhiều trái cây,
rau cải, ngũ cốc, đậu, cá, dầu o
liu và bơ thực vật làm bằng dầu
canolạ
Sau 4 năm, nhóm thứ nhất, có 17
người bị ung thư, trong khi nhóm
thứ hai chỉ có 2 trường hợp ung
thư.
Theo Hội Tim Hoa Kỳ, chế độ dinh
dưỡng Địa Trung Hải cũng tương
tự như chế độ mà Hội này đề nghị.
Nếu có khác chỉ là sự hơi quá
nhiều calori trong chế độ Đia
Trung Hải, với hậu quả là nạn
mập phì bắt đầu xuất hiện và dân
chúng bắt đầu e ngạị Tuần báo US
News & World Report xếp giá trị
chế độ này đứng hàng thứ hai,
sau DASH (Dietary Approaches to
Stop Hypertension) cùa Hội Tim
Hoa Kỳ, trong mục đích giảm cao
huyết áp, mập phì. Năm 2010, Cơ
quan Văn Hóa Thế giới UNESCO
cũng ca ngợi chế độ dinh dưỡng
nàỵ
Năm 1994, do sự hợp tác giữa
Phân Khoa Sức Khỏe Công Cộng của
Đại Học Harvard (Hoa Kỳ), tổ
chức Oldways Preservation &
Exchange Trust (chuyên duy trì
các lối ăn uống cổ truyền) và tổ
chức Y Tế Thế Giới, một tháp
dinh dưỡng về chế độ ăn uống
lành mạnh, cổ truyền Địa Trung
Hải được phác họạ Chế độ ăn uống
này dựa trên tập quán lâu đời
của dân chúng ở miền Nam nước
Pháp, một phần nước Ý, đảo Crete
và Hy Lạp.
Theo chế độ này , không phải tất
cả chất béo đều bị coi là xấụ
Thực vậy, trọng tâm việc chọn
lựa không phải là loại bỏ một
chất nào, mà phải chọn lựa một
cách khôn ngoan loại chất béo
nào nên dùng. Ở đây, hầu hết các
chất béo trong thực đơn đều là
đơn bất bão hòa có trong dầu o
liu, và acid béo omega-3.
Omega-3 có nhiều trong mỡ cá thu,
cá hồi ... và trong một vài loại
hạt. Chất béo này có tác dụng
làm giảm hàm lượng triglycerides
trong máu, chống viêm, điều hòa
nhịp tim... Còn chất béo dạng
đơn bất bão hòa trong dầu olive
có thể làm giảm cholesterol và
LDL (low density lipoprotein)
trong máu, giảm cao huyết áp,
chống máu đóng cục, ngăn ngừa sự
oxy hóa LDL, tăng nhậy cảm của
cơ thể với insulin.
Ngoài chất đạm, carbohydrat và
chất béo, các loại hạt có vỏ
cứng còn có nhiều chất xơ, sinh
tố E, folic acid, potassium,
magnesium, nhưng không có
cholesterol.
Trong chế
độ dinh dưỡng Địa Trung Hải, các
loại hạt được xếp với rau, trái
cây, đậụ Các loại hạt này làm
giảm nguy cơ gây ra bệnh tim
bằng cách giảm lượng cholesterol
và LDL trong máụ
Trong chế độ ăn uống này, phó
mát, sữa chua đều ít được dùng
tới, cá và gà còn ít hơn, và
thịt chỉ “năm thì mười họa” mới
được ăn.
Rượu
vang được dùng điều độ. Đàn ông
mỗi ngày uống khoảng 300ml, đàn
bà dùng một nửa số lượng rượu đó.
Với mức độ này, rượu vang được
tin là có thể giảm nguy cơ bệnh
tim.
Rượu vang đỏ có nhiều flavonoids,
là chất ngăn sự oxy hóa LDL.
Rượu vừa phải làm tăng HDL,
chống tiểu cầu dính với nhau,
giống như tác dụng của aspirin,
có thể giảm nguy cơ tiểu đường.
Tuy nhiên, đang có bệnh tim hoặc
thiên đầu thống migraine, không
nên uống.
Điều cần lưu ý là sự thường
xuyên vận động cơ thể phải đi
đôi với chế độ ăn uống nàỵ
Thoi-Nay - Khoa hoc ky thuat va doi song
====
Mạng & Vi tính:
Công
việc:
