Thoi-Nay.net - Nhung dieu can biet

Credit là gì (HA st)
“Credit” bao gồm ư nghĩa của chữ “tín dụng” hoặc “sự tin tưởng”. Ví dụ: một người bán hàng nói: "Credit của anh tốt, tôi sẽ bán chịu cái máy này cho anh". Có nghĩa là: “Anh có thể tin tưởng được, tôi cho anh mua trả góp”. Nói như vậy, ai là người có thẩm quyền đánh giá sự “tin tưởng” trên mỗi cá nhân người khác? Hay nói rơ hơn, cơ quan nào lưu trữ và đánh giá credit của mỗi người? Trên toàn nước Mỹ, có 3 công ty chuyên lưu trữ và cập nhật hóa credit của mỗi cá nhân là TRW, Trans Union và EquiFax. Lớn và lâu đời nhất là TRW, nay đă bán lại và có tên mới là Experian. Và làm thế nào mà các cơ quan này có đầy đủ những dữ kiện và credit của mỗi người? Đó là do sự sinh hoạt hàng ngày của chúng ta. Mỗi ngày, chúng ta giao dịch mua bán, mượn nợ, khai phá sản, bị thưa kiện đ̣i nợ v.v... th́ những nơi liên hệ này, để bảo vệ cho chính quyền lợi của họ, sẽ báo cáo lên các công ty lưu trữ hồ sơ tín dụng của mi`nh để cập nhật hóa và cho điểm tốt hay xấu. Những công ty như Experian, Trans Union và EquiFax được phép làm điều này là do một luật của liên bang là Fair Credit Reporting Act, viết tắt là FCRA. FCRA cho phép họ được thu nhận và cung cấp tất cả những dữ kiện về sự tín dụng của mỗi người. Ví dụ: khi quư vị trả hết một món nợ nào đó đúng kỳ hạn, th́ dữ kiện này sẽ hiện trên credit report của quư vị theo thời hạn luật định đến 7 năm. Hoặc nặng nề hơn như khai phá sản cũng sẽ hiện trên credit report 7 năm, nếu khai phá sản dưới chương 13. C̣n nếu khai phá sản dưới các chương 7, 11 và 12 th́ thời hạn kéo dài tới 10 năm. Một người khi mới hội nhập vào cuộc sống ở đây, có thể nghĩ rằng, họ không cần credit. Nhưng một thời gian sau, họ sẽ thấy quan niệm như vậy có phần sai lạc. Ví dụ như khi đi mướn một chiếc xe, người ta không đ̣i ḿnh phải đặt cọc 2 hoặc 3 ngàn đồng tiền mặt hay check, mà đ̣i ḿnh phải có một credit card chính nào đó mà thôi. Bởi sự quan trọng của credit trong cuộc sống hằng ngày, cho nên, những người mới hội nhập vào xă hội này, hay những thanh thiếu niên lớn lên, mới bước vào đời, th́: Làm thế nào để tạo credit cho ḿi`nh? Có nhiều cách khác nhau: Trước tiên là nên có một checking account để thay đổi thói quen mua sắm bằng tiền mặt. Và cũng v́ khi xin cấp một credit card nào đó, th́ trong đơn họ cũng hỏi đến account ở nhà băng của ḿnh. Xin những credit card tương đối dễ dàng của những hệ thống bán hàng như Sears, Robinsons-May, Macy’s v.v... Sau đó, những hệ thống Visa, Master Card, Discover Card... họ mới để ư đến ḿnh, xem ḿnh có chịu mua sắm và trả tiền đúng hạn không, lợi tức được bao nhiêu... rồi mới đề nghị cấp những credit card của họ cho ḿnh. Cũng có thể bắt đầu bằng cách xin credit card tại nhà băng của ḿnh mở account. Ví dụ: Mở một trương mục tiết kiệm (savings account) bỏ vào $300 hoặc $500, và xin nhà băng cấp cho ḿi`nh một credit card chỉ dùng trong giới hạn $300 - $500 này mà thôi, nhưng đó là bước khởi đầu để có credit. Cách nhanh nhất là nhờ người thân ghép tên ḿnh vào account của họ, gọi là joint account. Đây có thể là cách cha mẹ giúp cho con cái mới ra trường tạo credit. Và các học sinh, sinh viên, ở những năm sắp tốt nghiệp, cũng thường được các công ty cấp thẻ tín dụng giúp cho cơ hội tạo dựng tín dụng của ḿi`nh. Cho nên, đừng nghĩ rằng c̣n đi học, chưa cần credit mà bỏ qua những cơ hội dễ dàng này. Như vậy, lúc ban đầu, cũng phải khó khăn mới tạo được credit cho ḿnh. Cho nên, khi đă có credit rồi, th́ làm thế nào để giữ ǵn credit của ḿi`nh được tốt và ngày càng tốt hơn? Những lời khuyên sau đây được xem là thiết thực: Trừ những trường hợp túng thiếu, không trả tiền đúng hạn được, nên bỏ thói quen đợi đến cận ngày hạn kỳ ghi trong hóa đơn mới gởi check đi. V́ như thế, nếu lỡ khi chính ḿnh quên hay lỡ thư đến trễ, dù chỉ một ngày sau ngày hạn kỳ, th́ trong credit report của ḿnh cũng bị ghi trễ là 30 ngày, tức là trể một kỳ trả tiền, chứ không phải ghi trễ một hoặc hai ngày theo ngày thư đến. Thường xuyên dùng, và dùng luân phiên những credit card của ḿnh có, để đổ xăng, trả tiền ăn tối tại nhà hàng, mua hoa, hàng hóa, máy móc v.v... với những số tiền nhỏ, mà cuối tháng có thể trả dứt một lần, thay v́ mua sắm bằng tiền mặt hay bằng check. Điều này rất có lợi v́: không phải trả tiền lời khi dùng credit card, và xử dụng credit card thường xuyên th́ credit line sẽ được tăng dần và ḿnh được điểm tốt. Giữ cho credit tốt thi` có được những lợi ích gì trong cuộc sống ngày hôm nay? Không nói đến những lợi ích trên các lănh vực khác. Chỉ nói riêng trong lănh vực Tài Trợ Địa Ốc, người nào đă từng mua nhà, mượn tiền, đều hiểu rơ lợi ích của sự tốt xấu về credit của ḿi`nh. Và làm thế nào để lượng giá credit của một người? Trong lănh vực Tài Trợ Điạ Ốc, credit report của mỗi người sẽ được tính điểm bằng hệ thống Fico Score. Và các nhà băng chuyên cho mượn tiền mua nhà, refinance, hay mượn equity loan thường có những chương tŕnh đặc biệt và tốt, chỉ dành cho những người mà credit report có điểm cao. Ví dụ: Chương tŕnh mua nhà không cần down, những chương tŕnh loan đặc biệt, dễ dàng cho người mượn tiền đều đ̣i hỏi Fico Score của credit report phải từ 700 điểm trở lên. Đây là một mức điểm mà không phải ai cũng đạt được. Và để có một khái niệm căn bản, người viết xin tŕnh bày qua vài cách tính điểm credit như thế nào, để giúp quư vị giữ cho credit của ḿnh được điểm cao. Trong khuôn khổ hạn định, người viết chỉ nêu lên vài tiêu chuẩn căn bản. Được tính điểm tốt như: Cư ngụ một chỗ lâu năm, làm việc một chỗ lâu năm, có những trương mục ngân hàng và credit card mở đă lâu năm, trả tiền hàng tháng đúng hạn. Trong các loại nợ, được tính điểm cao nhất là nợ xe và nợ nhà. Và các trường hợp bị mất điểm nhiều nhất là: khai phá sản (bankruptcy), nhà bị tịch thâu (foreclosure), thiếu thuế (tax lien), bị thưa ra ṭa đ̣i nợ (judgment lien). Những trường hợp thông thường khác bị mất điểm mà ít người biết là: quá ít hay quá nhiều bank account hoặc credit card. Đă dùng tối đa credit line của mi`nh. Có nhiều inquiries trong 12 tháng vừa qua v.v... Một số ít người quan niệm không đúng về vấn đề credit trong cuộc sống hôm nay. Chẳng hạn khi mượn tiền mua nhà, được hỏi về credit của ḿnh, có người trả lời: “Đừng lo, credit của tôi tốt lắm, tôi không nợ nần ǵi` cả”. Trong cuộc sống của xă hội này, không có nợ thi` điểm credit sẽ thấp, chứ không hẳn là tốt. Và chúng ta sẽ làm ǵi` nếu không đồng ư với những dử kiện trên credit report của ḿi`nh? Nếu khi quư vị không đồng ư với một báo cáo nào đó trên credit report của ḿnh, chính quư vị có thể gọi điện thoại hoặc viết thư kèm theo những giấy tờ để chứng minh về điều sai lạc đó cho các công ty lưu trữ tín dụng. Theo luật định, trong ṿng 30 ngày, họ phải điều chỉnh lại những điều sai lầm đó, nếu có. Các công ty này cũng đưa ra lời khuyên là chính quư vị nên tự ḿnh điều chỉnh credit report của mi`nh chứ không nên giao cho các cơ sở dịch vụ thường quảng cáo là có thể “repair” hay “erase” credit của quư vị. Tóm lại, credit của ḿnh là biểu hiệu mức độ “tin tưởng” của người khác đối với ḿnh trong những dịch vụ làm ăn, mua bán, sinh hoạt hàng ngày. Sự tin tưởng đó rất quan trọng, một khi đă lỡ đánh mất, không phải chúng ta có thể tạo lại được ngay, mà phải qua một thời gian dài mới xóa đi những tích cũ. Chẳng hạn, một lần khai phá sản hay để nhà bị tịch thâu, phải 7 năm sau, những lỗi này mới được xóa đi trên credit report của người đó. Cho nên, hai chữ “tín dụng” là phương châm hàng đầu trong việc làm ăn, mua bán, giao dịch hàng ngày của những người thành công.