5 biện pháp đơn giản giúp ngừa cúm A/H1N1

Lisa Schlein 05/09/2009-Voa

Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ Quốc Tế đang phát động chiến dịch thông tin toàn cầu để giúp các cộng đồng đối phó với vi rút cúm heo. Chữ thập đỏ Quốc tế cho biết mục tiêu chính nhắm tới sẽ là các quốc gia đang phát triển, tức là những nơi không có được các cơ sở y tế và theo dõi ở mức độ như tại các quốc gia đã phát triển. T

ừ trụ sở của Hội chữ thập đỏ Quốc tế tại Geneve, thông tín viên Lisa Schlein tường trình như sau: Chữ thập đỏ Quốc tế cho biết dân chúng tại những quốc gia đang phát triển dễ có nguy cơ bị nhiễm vi rút cúm heo H1N1, đã vậy có phần chắc họ lại không có đủ thông tin cần thiết có thể cứu mạng sống cho họ.

Vì vậy, tuy chiến dịch này mang tính cách toàn cầu, Chữ thập đỏ cho biết ưu tiên trong vài tuần sắp tới sẽ là dân cư ở tận những nơi xa xôi nhất thế giới. Chữ thập đỏ sẽ gửi tới họ những thông tin để giúp họ có thể cứu mạng sống.

Ông Tamman Alouda nói về chiến dịch phòng chống virút H1N1 tại một cuộc họp báo ở Geneve Giới chức cao cấp của Chữ thập đỏ đặc trách y tế khẩn cấp, ông Tammam Aloudat, nói rằng các quốc gia Bắc bán cầu đã trải qua đợt đầu tiên của trận đại dịch cúm heo và giờ đây đang phải chuẩn bị cho đợt tấn công thứ nhì. Ông nói rằng không ai biết được là đợt thứ nhì sẽ có nghiêm trọng hơn hay vẫn chỉ vừa phải như đợt đầu.

Ông Aloudat nói: “Điều đó sẽ chẳng thành vần đề vì chúng ta đã dự phóng vi rút có thể sẽ gây ra nhiều triệu cái chết ngoài số tử vong của bệnh cúm theo mùa mỗi năm. Vì thế cho dù là trong tình huống khá nhất, chúng ta vẫn phải đối phó với tình trạng khẩn cấp, một tình trạng khẩn cấp ở mức độ khác với những gì chúng ta đã chứng kiến trước đây trong thời hiện đại. Những chuyên gia về đại dịch giải thích là một đợt thứ hai không nhất thiết phải kéo theo bất cứ thay đổi nào trong thành phần của virút. Và virút có thể vẫn giữ nguyên như cũ. Tuy nhiên virút có thể lây nhiễm sang những người không bị mắc bệnh trong đợt đầu tiên.

 Do đó họ thiếu miễn nhiễm để chống lại dịch bệnh. Ông Robert Kaufman, người đứng đầu ban phụ trách về vấn đề chống cúm, thuộc Hội Chữ thập đỏ Ông Robert Kaufman, người đứng đầu nhóm chống Cúm của Liên hội Chữ thập đỏ quốc tế cho biết là ảnh hưởng của virút lạ trên cộng đồng không được miễn nhiễm không phải chỉ ở chỗ bệnh tật và chết chóc. Nhưng cũng chính là ở khả năng làm gián đoạn những dịch vụ chữa trị. Ông Kaufman giải thích: “Ví dụ như chúng ta thấy ở Nam bán cầu vùng Chilê, Argentina, một vài nơi của Bolivia nơi những cơ sở y tế bị quá tải.

Các vụ giải phẫu bị hoãn lại vì những cơ sở y tế và những y bác sĩ đều bận rộn và cần phải chữa trị cho bệnh nhân bị các loại bệnh cúm.” Những công ty dược phẩm đang chế các loại vắcxin chống virút H1N1. Những vắcxin này hy vọng có thể được đem ra sử dụng trong vài tuần tới. Tuy nhiên sẽ không đủ vắcxin cho mọi người và có nhiều lo ngại là những quốc gia đang phát triển sẽ bị thiếu vắcxin này.

Trong khi vắcxin quan trọng như vậy, nhưng các giới chức của Hội Chữ thập đỏ quốc tế cho rằng đây không phải là phương thức duy nhất để mọi người có thể an toàn. Các giới chức này nói là những người thực hành đúng năm phương cách có thể giảm thiểu khả năng bị lây nhiễm.

Phương pháp mà Hội Chữ thập đỏ quốc tế đưa ra rất giản dị là rửa tay, che miệng, giữ khoảng cách, cách ly người bệnh và đổ rác đúng cách.

===

Ở  CHÂU ÂU MỘT LÀN SÓNG CÚM MỚI CÓ THỂ GÂY CHẾT NGƯỜI HƠN (Bác sĩ Nguyễn Văn Thịnh)

Với mùa thu đến, vaccin được cung cấp giới hạn cho những tháng còn lại.

Mối lo âu về một giống cúm mới có thể bớt căng trong mùa hè, nhưng hàng triệu người châu Âu chẳng bao lâu nữa sẽ đón nhận một lời nhắc nhở rõ ràng về tính độc lực của cúm khi các chính phủ đang sửa soạn cho một chiến dịch tiêm chủng đại quy mô nhằm tránh xa một làn sóng nhiễm trùng thứ hai, và có thể gây chết người hơn.

Với một làn sóng các trường hợp virus H1N1 khác, được dự kiến ngay vào tháng chín, các chuyên gia y tế nói rằng cuộc chiến đấu để chế ngự cúm đại dịch đầu tiên trong 4 thập niên qua đang vừa mới diễn ra ở Châu Âu.
Các viên chức y tế của Liên Hiệp Châu Âu nhấn mạnh rằng hầu hết các trường hợp cúm xảy ra nơi người là nhẹ và rằng các bệnh nhân hồi phục mà không cần điều trị gì đặc biệt. Trong một dấu hiệu bình thường khác, một ủy ban của Liên Hiệp Châu Âu tuần qua đã khuyến nghị các trường mở lại như thường sau kỳ nghỉ hè.

Nhưng với lượng vaccin giới hạn, được dự kiến sẽ có để sử dụng năm nay, các giới hữu trách y tế đang chuẩn bị cho nhiều trường hợp cúm hơn cho mùa thu và mùa đông sắp đến, là khi virus sẽ lan tràn dễ dàng hon.
“ Nếu chúng ta bị nhiều nhiễm trùng hơn, thì sẽ có nhiều biến chứng hơn nhiều xảy ra nơi những người có tình trạng bệnh lý và điều này có nghĩa là sẽ có nhiều tử vong hơn nhiều ”, Nigel Dimmock, giáo sư danh dự của khoa sinh học, thuộc Đại Học Warwick ở Anh, và là một chuyên viên về cúm đã nói như vậy.

Cho đến hôm chủ nhật, Trung tâm châu Âu Ngăn ngừa và Kiểm tra Bệnh tật, một cơ quan của Liên Hiệp Châu Âu có căn cứ ở Thụy Điển, đã báo cáo 38.187 các trường hợp được xác nhận và 60 trường hợp tử vong trong các nước châu Âu, so với một tổng số toàn bộ 228.921 các trường hợp được xác nhận và 2.084 trường hợp tử vong trên khắp thế giới. Những con số thống kê này cho thấy rằng châu Âu đã bị một số tương đối nhỏ các trường hợp. Theo Tổ chức y tế thế giới, các nước ở Bắc và Nam Mỹ đã báo cáo đại đa số các trường hợp nhiễm trùng và tử vong. Nhưng đây đúng là lúc, các chuyên gia tin tưởng như thế, các người Âu Châu nên chuẩn bị cho một cuộc bộc phát lan tràn hơn.

Mô hình toàn bộ của sự lan tràn của virus chỉ rõ rằng “ đại dịch chỉ mới bắt đầu ở châu Âu ”, Nikki Shindo, một nữ phát ngôn viên về cúm của OMS đã nói như vậy.

Đến 30% dân chúng Anh có thể bị nhiễm trùng trong mùa cúm đến, theo một nữ phát ngôn viên của Bộ Y Tế Anh. Trong một mùa cúm bình thường, từ 2 đến 15% dân chúng bị gây nhiễm, bà đã nói như vậy.
Cho đến hôm chủ nhật, nước Anh đã có 12.903 những trường hợp được xác nhận và 44 trường hợp tử vong được báo cáo, nhiều nhất trong bất cứ nước châu Âu nào, theo ECDC. Cuối tuần qua, 39 người bị nghi cúm heo được đưa vào phòng hồi sức ở Anh.

Tháng 8 này, các xét nghiệm đã xác nhận những triệu chứng của virus H1N1, không có trường hợp nặng, trên 59 sinh viên và 5 cán bộ giảng dạy của trung tâm ngôn ngữ cho các sinh viên nước ngoài ở Pháp, gần Monaco. Trường xác nhận rằng đã có những trường hợp cúm heo được xác nhận nhưng từ chối cho thêm những bình luận.

Những trường ngoại ngữ khác ở Pháp đã áp dụng những biện pháp thận trọng. Accent Français ở Montpellier, có khoảng 150 sinh viên tuổi 16 hoặc hơn, từ các nước Đức, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Anh và Hoa Kỳ, đã dự trù mặt nạ và yết thị những thông báo về vệ sinh.
Đến hôm chủ nhật, đã có 1.125 các trường hợp cúm heo được xác nhận và một tử vong được báo cáo ở Pháp, theo E.C.D.C.

“ Virus hiện giờ không có vẻ hung hãn thái quá, Odile Launay, giám đốc của Trung tâm tiêm chủng học Cochi-Pasteur ở Paris đã nói như vậy, “ nhưng nó có thể trở nên độc lực hơn .”

Bà ta nói rằng các nhà nghiên cứu và các chuyên gia đã ngạc nhiên về sự xuất hiện liên tục của các trường hợp mới trong suốt mùa hè, là khi các virus cúm, nói chung, vẫn ít được thấy hơn.

Theo E.C.D.C, Tây Ban Nha đã báo cáo 11 trường hợp tử vong, con số cao thứ hai trong Liên Hiệp Châu Âu, nhưng đã báo cáo 1.538 các trường hợp được xác nhận, ít hơn nhiều so với Anh. Đức đã báo cáo 1.493 những trường hợp được xác nhận, theo ECDC, nhưng không có trường hợp tử vong.Viện Robert Koch, một cơ quan của Đức phụ trách kiểm tra và ngăn ngừa bệnh tật, mới đây đã nói rằng số các trường hợp đã gia tăng đều đặn, với nhiều trường hợp có nguồn gốc bản xứ hơn là từ các công dân trở về từ những chuyến du lịch ra nước ngoài.

OMS đã nói rằng khoảng 1/3 của dân chúng thế giới có thể sẽ bị nhiễm trùng vào lúc đại dịch được xác lập và có thể được xem như là một virus cúm mùa (seasonal flu virus), trong vòng hai đến ba năm.

Thông thường quá trình phát triển vaccin cần thời gian lâu, vì vậy giới hữu trách ở châu Âu đã áp dụng những thủ tục nhanh để có được vaccin càng nhanh càng tốt.

Các công ty dược phẩm như Baxter, GlaxoSmithKline và Novartis đang thích ứng những vaccin hiện có với giống gốc H1N1, theo European Medicines Agency ở Luân Đôn. GlaxoSmithKline và Sanofi Pasteur cũng đang phát triển những vaccin khác “ trên một cơ sở gia tốc ”, cơ quan đã nói như vậy.

Vấn đề cấp bách nhất hiện nay mà các chỉnh phủ đang đương đầu là chọn những nhóm có nguy cơ nhất trong các nước của họ để các tiêm chủng được thực hiện ưu tiên một cách đúng đắn một khi khi chúng trở nên được phổ biến rộng rãi.

“ Sẽ có những quyết định rất phức tạp phải được thực hiện, BS Shinto của OMS đã nói như vậy. “ Không một nước nào sẽ có một cách đúng lúc những lượng vaccin được yêu cầu.”

Bà đã nói rằng bà hy vọng virus sẽ theo một mô hình giống với mô hình của một cúm mùa bình thường, hơn là tiếp tục theo một mô hình được thấy trong vài tháng qua, trong đó những người trưởng thành trẻ, tuổi từ 17 đến 19, là nhóm tuổi thông thường nhất bị bệnh bởi virus.
Có thể có “ một bức tranh hoàn toàn khác với bức tranh mà chúng ta đã thấy trong làn sóng đầu tiên ”, BS Shinto đã nói như vậy. Bà nói thêm rằng virus có thể lan tràn với số lượng lớn hơn nơi những thành viên ít hoạt động hơn của nhóm dân chúng như những người già, những trẻ em nhỏ tuổi và các phụ nữ có thai.

Quan điểm của BS Shinto phản ánh rộng rãi các kế hoạch của chính phủ Anh, được phát họa hôm thứ năm, đặt ưu tiên tiêm chủng cho khoảng 5 triệu người ở Anh, lớn hơn 6 tháng và dưới 65 tuổi, là những đối tượng dễ bị thương tổn hơn đối với cúm mùa do những tình trạng bệnh như bệnh tim và bệnh đái đường. Hai triệu nhân viên y tế cũng sẽ nằm trong danh sách ưu tiên.
Bộ trưởng y tế Pháp, Roselyne Bachelot, vào cuối tháng 7 đã nói rằng ưu tiên sẽ dành cho các viên chức cao cấp chính phủ và cho những người tiếp xúc nhất với virus qua công việc, như các nhân viên y tế và những người tiếp xúc với trẻ em. Ở Pháp và ở Anh, các phụ nữ có thai và những người có hệ miễn dịch suy yếu cũng sẽ nhận ưu tiên. Nhưng cả hai chính phủ Anh và Pháp sẽ không thực hiện một chương trình tiêm chủng tổng quát đối với các trẻ ở lứa tuổi học đường.

Mario Vaillo de Mingo, một phát ngôn viên của Bộ y tế Tây Ban Nha, đã nói hôm thứ hai rằng chính phủ của ông đã gởi đơn đặt hàng 57 triệu liều vaccin từ những công ty dược phẩm Novartis và GlaxoSmithKline, và sẽ chuẩn bị tiêm chủng cho 40% dân chúng. Ông nói rằng kế hoạch của Tây Ban Nha cũng đã dự kiến tiêm chủng cho tất cả các trẻ đến tuổi 14 nếu cần.
(INTERNATIONAL HERALD TRIBUNE 18/8/2009)

===
CÚM A (H1N) : NHỮNG GIAI ĐOẠN CỦA CUỘC CHẠY ĐUA VACCIN

Chúng ta sẽ có một sự bảo vệ hiệu quả chống virus cúm mới vào mùa thu này hay không ? Các thử nghiệm đang được tiến hành.

Sự hiệu chính các vaccin đặc hiệu chống lại virus cúm mới A (H1N1) là một cuộc chạy đua với thời gian : căn bệnh đã lan truyền trong 170 nước, với một sự gia tăng các trường hợp, đặc biệt ở Nam bán cầu. Những cuộc chạy đua này sẽ được đánh dấu bởi những giai đoạn cần thiết, mà thời gian không thu giảm được, để đảm bảo khả năng của vaccin gây nên một đáp ứng có hiệu quả của hệ miễn dịch, cũng như để phát hiện những tác dụng phụ có thể xảy ra.

Hỏi : Ai chế tạo những vaccin mới ?
Đáp : OMS kiểm kê được khoảng 20 nhà công nghiệp có giấy phép đưa ra thị trường đối với một vaccin chống cúm mùa (vaccin antigrippal saisonnier). 3 phòng bào chế chi phối sự sản xuất vaccin trên thế giới : GlaxoSmithKline (GSK) của Anh, Novartis của Thụy Sĩ và Sanofi Pasteur của Pháp.

Hỏi : Việc hiệu chính hiện đang đến đâu rồi ?

Đáp : Những thử nghiệm lâm sàng đầu tiên với các vaccin thí nghiệm đã bắt đầu. BS Marie-Paule Kieny, nữ giám đốc của Initiative pour la recherche vaccinale của OMS, kiểm kê được “ 7 nhà chế tạo đã bắt đầu những thử nghiệm lâm sàng ”, đang được tiến hành “ trong ít nhất 5 nước : Trung Quốc, Úc Đại Lợi, Vương Quốc Anh, Đức và Hoa Kỳ ”.

Thử nghiệm tại châu Âu của Sanofi Pasteur (sẽ diễn ra ở Pháp và Phần Lan) sẽ khởi đầu trong các tuần tới, Benoit Rungeard, giám đốc thông báo sản phẩm của hãng đã chỉ rõ như vậy. Thử nghiệm tại Hoa Kỳ của Sanofi Pasteur đã đang được tiến hành. Cũng vậy, phòng bào chế GSK sẽ tiến hành thử nghiệm châu Âu trong nhiều nước, “ đặc biệt ở Đức, Tây Ban Nha, Bỉ và Pháp ”, BS Soizic Courcier, diecteur médical của GSK đã xác nhận như thế.

Hỏi : Những thử nghiệm này có mục đích gì ?
Đáp : Những thử nghiệm này là cần thiết để xác định liều lượng tối ưu phải tiêm để gây nên một đáp ứng hiệu quả của hệ miễn dịch chống virus. Chúng sẽ cho phép đánh giá sự cần thiết hay không liên kết một chất hỗ trợ (adjuvant), nhằm tăng cường tính hiệu quả của vaccin. Sau cùng những thử nghiệm này sẽ cho phép xác định xem một liều duy nhất là đủ hay phải tiêm hai liều. Vấn đề này là căn bản bởi vì, đối với cùng một số lượng vaccin được sản xuất, số người sẽ có thể được tiêm chủng khi đó thay đổi từ liều đơn hay liều kép.

Hỏi : Các vaccin được chế tạo như thế nào ?

Đáp : Tất cả các hãng bào chế sản xuất từ cùng giống gốc virus, được gởi vào hồi cuối tháng năm bởi những trung tâm công tác của OMS. Những trung tâm này cũng đã gởi những thuốc thử dùng trắc nghiệm tính hiệu quả của vaccin. Chúng được sản xuất từ các protéine bề mặt của virus (mà những chữ đầu là H và N) và từ một giống gốc virus cúm được làm vô hại. Do đó “ virus thuốc chủng ” (virus vaccinal) này là một hybride không sinh bệnh, mang những kháng nguyên đặc hiệu của giống gốc A (H1N1) mà người ta muốn gây miễn dịch chống lại nó. Sự cấy thường được thực hiện trên lòng trắng trứng gà, nhưng cũng trên các tế bào.
Hỏi : Người ta có chắc chắn là các thuốc chủng sẽ có hiệu quả khi cần đến không ?

Đáp : Nếu virus A (H1N1) biến dị nhiều vào mùa thu tới, thì tính hiệu quả của các vaccin có thể bị xét lại. Hiện nay, những biến dị như thế đã không được quan sát thấy.

Hỏi : Sự an toàn của các vaccin được đánh giá như thế nào ?

Đáp : Cũng như mọi thử nghiệm với các sản phẩm y tế, các nghiên cứu được kiểm tra nghiêm ngặt (ủy ban éthique, sự cần thiết của một sự thoả thuận được soi sáng...). Phòng bào chế sẽ nhờ đến một thầy thuốc, trong một bệnh viện hay một trung tâm tiêm chủng. Người thầy thuốc này sẽ là người thăm dò (investigateur) chính, BS Courcier đã giải thích như vậy. Chính trách nhiệm của người thầy thuốc này là tuyển mộ những người tình nguyện, tiến hành thử nghiệm và thu thập các dữ kiện. Số người tham dự (khoảng 1.500 đến 2.000 người) không luôn luôn cho phép phát hiện những tác dụng phụ hiếm hoi. Một theo dõi được dự kiến vào lúc các chiến dịch tiêm chủng.

Hỏi : Ai tham dự vào những thử nghiệm lâm sàng và trong những điều kiện nào ?

Đáp : Đó là những người tình nguyện lành mạnh, đã được đăng ký trên các hồ sơ của những trung tâm thực hiện những thử nghiệm lâm sàng hay được tuyển mộ theo nhu cầu. Ở Pháp, tiền thù lao của một người tham dự những thử nghiệm lâm sàng không thể vượt quá 4.500 euro mỗi năm. Những thử nghiệm của Sanofi Pasteur được tiến hành trên 3 nhóm tuổi (không có thù lao, với sự thoả thuận của bố mẹ), những người trưởng thành và những người già.

Hỏi : Trong những thời hạn nào các thuốc chủng sẽ có để sử dụng ?

Đáp : Theo OMS, một khi một giống gốc mới của virus cúm đại dịch đã được xác nhận, phải cần 5 đến 6 tháng trước khi một vaccin, đã nhận giấy phép đưa ra thị trường, được giao hàng. Sự điều chế và sự kiểm tra giống gốc được sử dụng cho vaccin cần đến hai tháng. Sự chế tạo và sự kiểm tra chất lượng của những lô đầu tiên, dành cho những thử nghiệm lâm sàng, cần 9 tuần.

Những thử nghiệm lâm sàng cần ít nhất 4 tuần. Tiếp theo là thời hạn để xin giấy phép, mà thời gian thay đổi tùy theo cấp điều hòa xem đó là một vaccin mới hay là một sự thay đổi giống gốc đối với một vaccin đã được cho phép. Ngoài ra, trong khung cảnh chuẩn bị vaccin chống virus cúm gà H5N1, các phòng bào chế đã cho đăng ký các “ prototypes ”, điều này làm tăng nhanh thủ tục xin phép.

Dẫu sao, Sanofi Pasteur nghĩ là sẽ có được những kết quả đầu tiên của những thử nghiệm lâm sàng trong vòng tháng mười. Sự sản xuất sau đó sẽ bắt đầu, không phải chờ đợi sự cho phép sau cùng đưa thuốc ra thị trường. Những nhà chế tạo khác có thể đi nhanh hơn : vào đầu tháng tám, bộ trưởng y tế Pháp Roselyne Bachelot đã tuyên bố là muốn tiêm chủng bắt đầu vào cuối tháng chín.
(LE MONDE 16/8-17/8/2009)
 (Bác sĩ NGUYỄN VĂN THỊNH)

===

VIRUS A (H1N1) ĐÃ GÂY NHIỄM HEO TỪ NHIỀU NĂM QUA (Bác sĩ NGUYỄN VĂN THỊNH)

Virus (H1N1) đúng là một virus của heo. Thẻ căn cước di truyền (carte d’identité génétique) của nó, được giải mã bởi một nhóm nghiên cứu quốc tế, tiết lộ rằng virus này phát xuất từ một sự kết hợp chưa từng có của hai virus heo đã được biết, kết quả của một sự pha trộn của các virus người, heo và gia cầm. Sự “ tạp giao ” (croisement) cuối cùng, đã đưa đến bản hiện nay của virus, được thực hiện vào lúc vận chuyển heo giữa Bắc Mỹ và Eurasie. Sự truyền đầu tiên cho người xảy ra nhiều tháng trước khi trường hợp đầu tiên được chính thức công nhận. Để vạch lại nguồn gốc của virus, nhóm nghiên cứu đã so sánh các gène của virus (H1N1) với các gène của 796 virus cúm và như vậy có thể định ngày tháng virus xuất hiện.

Và rất đáng ngạc nhiên : một giống gốc virus y hệt đến hơn 90% với loại virus đang lưu hành hiện nay, đã hiện diện nơi heo từ 9 ….17 năm nay ! Mà không ai lo lắng gì cả ! Theo các nhà nghiên cứu, một sự thiếu cảnh giác là nguyên nhân của sự lan tràn của virus. Thật vậy heo là một “ melting-pot ” trong đó, các virus người, gia cầm và heo thường xuyên tái phối hợp với nhau, một cách thường xuyên và rất kín đáo.

(SCIENCE ET VIE 9/2009)

==
CÚM : 8 CHỮ ĐỂ BIẾT TẤT CẢ VỀ VIRUS MỚI (Bác sĩ NGUYỄN VĂN THỊNH)

A (H1N1) : Virus này được xem như là mới bởi vì đó là một cocktail chưa từng có của những thông tin di truyền phát xuất từ cúm heo, chim và người. Tên của nó ? “ A ”, bởi vì nó thuộc vào loại nguy hiểm nhất về mặt y học, đứng trước các virus của cúm B hay C. H để chỉ hémagglutinine và N để chỉ neuraminidase, hoặc hai protéine nằm ở bề mặt của virus. Hémagglutinine cho phép virus thâm nhập vào trong các tế bào đích (cellules cibles) ; neuraminidase cho phép phóng thích virus để nó có thể gây nhiễm những tế bào khác. Có nhiều loại hémagglutinine và neuraminidase khác nhau. Do đó thể có nhiều loại kết hợp khả dĩ, như virus lịch sử của cúm Tây Ban Nha, cũng thuộc loại H1N, hay virus của cúm gà H5N1 đáng sợ.

ĐẠI DỊCH : Chính vào ngày 11/6 mà OMS đã gọi cúm A (H1N1) là cúm “ đại dịch ” (pandémie). Khi một căn bệnh lan tràn một cách rất nhanh chóng trong một tập thể hay một lãnh thổ trong một thời kỳ giới hạn, thì người ta gọi là dịch bệnh (épidémie). Nếu dịch bệnh này lan rộng trên một vùng bao gồm nhiều nước, khi đó người ta chuyển qua giai đoạn đại dịch. Thế mà, vào đầu tháng sáu, 30.000 trường hợp đã được thông báo trong 74 nước. Nhưng chính sự lan rộng của căn bệnh, chứ không phải mức độ nghiêm trọng của nó, đã biện minh cho việc nâng cấp đại dịch này : theo các dữ kiện có được khi đó, trong phần lớn các trường hợp, các bệnh nhân chỉ có những triệu chứng hiền tính và họ thường lành bệnh mà không cần một điều trị nào

TỶ LỆ TẤN CÔNG (TAUX D’ATTAQUE). Đó là tỷ lệ dân chúng khả dĩ bị nhiễm trùng bởi virus. Với virus A (H1N1), điều đó có khả năng liên quan đến toàn thể dân chúng, không có phòng vệ miễn dịch chống lại virus mới này. Trong thực tế, sự quan sát các dịch bệnh trong quá khứ chỉ cho thấy rằng chỉ một nửa dân chúng là thật sự bị nhiễm bởi virus cúm mới. Hơn nữa, vì nhiều người bị nhiễm trùng không có một triệu chứng nào, tỷ lệ tấn công có thể xác nhận được bởi các thầy thuốc là khoảng 35% đối với virus này. Hoặc khoảng 20 triệu người ở Pháp.

TỶ LỆ SINH SẢN (TAUX DE REPRODUCTION). Đó cũng như là thang Richter của các nhà virus học. Tỷ lệ này biểu hiện số người bị lây nhiễm bởi một người bệnh duy nhất ở một nơi xác định nào đó. Ví dụ, người ta biết rằng trong một chiếc máy bay, một hành khách bị cúm cổ điển làm lây nhiễm trung bình hai người. Đối với cúm A (H1N1), tỷ lệ này đang còn đang được xác định, mặc dầu người ta biết rằng bình thường nó ít thay đổi từ virus cúm này qua virus khác. Tuy nhiên tỷ lệ có thể dao động tùy theo các loại dân chúng. Nói chung nó cao hơn đối với các trẻ em, bởi vì các nhà trẻ và các trường học là những nơi tiếp xúc được lặp đi lặp lại.

LÀN SÓNG THỨ HAI (DEUXIEME VAGUE) : từ ngữ này minh họa một điều chứng thực vẫn không được giải thích rõ : việc gần như biến mất được tiếp theo sau bởi một sự tái xuất hiện đột ngột của các đại dịch cúm. Ví dụ, cúm Tây Ban Nha đã gây nên 3 làn sóng nối tiếp nhau. Nhưng ở mỗi đại dịch có một kịch bản của nó. Đối với cúm A (H1N1), các mô hình (modèles) của các chuyên gia cũng tiên đoán ba làn sóng dịch. Làn sóng đầu tiên vào mùa hè này (tháng bảy và tháng tám) trong Nam bán cầu ; làn sóng thứ hai vào mùa thu này ở Bắc bán cầu, có khả năng quan trọng nhất bởi vì có liên quan phần lớn dân chúng thế giới ; sau cùng, làn sóng thứ ba lại xuất hiện ở Nam bán cầu vào tháng bảy và tháng tám năm 2010.

TÍNH ĐỘC LỰC (VIRULENCE). Tính độc lực được đo tùy theo mức độ nghiêm trọng của bệnh gây nên bởi một vi trùng. Đối với cúm, chỉ có sự đo tỷ lệ tử vong (létalité) (số các người chết trong số các trường hợp cúm được khai báo) mới cho phép giải thích tính độc lực. Tuy nhiên là một tiêu chuẩn gián tiếp, bởi vì nói chung không phải virus cúm giết người, mà những nhiễm trùng khác đã hiện diện hay lợi dụng virus để tấn công cơ thể. Trong lịch sử của các trận dịch cúm, có một tý lệ tử vong trung bình : khoảng một tử vong trên 1.000 người bị nhiễm trùng. Nếu virus A (H1N1) đại dịch có thể gây chết nhiều hơn virus cúm mùa, không phải vì nó độc lực hơn, mà bởi vì nó là virus mới và tấn công những người không có phòng vệ miễn dịch thật sự chống lại nó.

VACCIN : Vaccin chống virus cúm mùa gồm có một virus H1N1 nhưng thuộc một loại khác với virus A (H1N1) đại dịch. Theo những dữ kiện được công bố vào tháng năm bởi CDC (trung tâm kiểm soát bệnh tật Atlanta) và vẫn còn được tranh cãi, thì 33% những người trên 60 tuổi được bảo vệ một phần bởi vì họ đã được tiếp xúc với những dạng H1N1 khác nhau, lưu hành trong những năm 1950, vào lúc được chủng ngừa trước đây hay đã bị một nhiễm trùng. Đó là điều mà người ta gọi là “ bảo vệ chéo ”, mà 6 đến 9% những nguời từ 18 đến 64 tuổi cùng được thừa hưởng. Ngược lại, những trẻ từ 0 đến 10 tuổi là dễ bị thương tổn nhất bởi vì đã không bao giờ gặp những dạng virus này. Đó là lý đó tại sao việc chế tạo một vaccin đặc hiệu chống lại A (H1N1) được thực hiện bắt đầu mùa hè này.

TÁI PHỐI HỢP DI TRUYỀN (REASSORTIMENT GENETIQUE): Virus cúm có một tính chất độc đáo : hai virus khác nhau có thể trao đổi một phần vật liệu di truyền của chúng (ARN) khi chúng gây nhiễm cùng lúc nơi cùng ký chủ. Virus A (H1N1) có thể còn được biến đổi hay không ? Vâng, bởi vì nó còn có thể tái phối hợp với một virus khác, ví dụ với virus của cúm mùa vào mùa đông này. Điều này có thể gây phiền phức, bởi vì virus H1N1 cúm mùa lưu hành hiện nay đề kháng với một trong những thuốc kháng virus chính (Tamiflu) và có thể truyền sự đề kháng này cho virus A (H1N1) đại dịch.

(SCIENCE ET VIE 8/2009)

(Bác sĩ NGUYỄN VĂN THỊNH)

===

Điều cần biết về bệnh Cúm Mới Lạ H1N1

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức


Danh Xưng
Khi mới xuất hiện ở loài người vào tháng 4 năm 2009, Cúm A/H1N1được gọi là cúm Heo vì virus gây bệnh tương tự như virus gây cúm Heo ở bắc Mỹ.

Tuy nhiên, sau một thời gian nghiên cứu, các khoa học gia nhận thấy virus này rất độc đáo, do sự phối hợp các gene từ virus cúm heo, cúm gia cầm H5N1 và cúm người. Do đó tên mới của cúm này là Cúm A/H1N1 Mới Lạ (novel influenza A/H1N1) , đối chiếu với Cúm Hàng Năm (seasonal influenza) xảy ra theo mùa tại các quốc gia.

Cơ quan Y Tế Thế giới đã tuyên bố tình trạng đại dịch toàn cầu của Cúm Mới Lạ vì bệnh đã thấy ở hơn 70 quốc gia trên thế giới. Đại dịch không phải vì bệnh trầm trọng mà vì sự lây lan quá rộng lớn của virus A/H1N1.



Truyền bệnh
Cúm Mới Lạ H1N1 rất dễ nhiễm và lây lan từ người sang người giống như cúm hàng năm. Khi bệnh nhân ho hoặc hắt hơi, virus trong các giọt nước nhỏ từ mũi miệng bay lẫn vào không khí và người khác hít thở sẽ bị bệnh.

Đôi khi cũng lây bệnh khi sờ tay vào vật dụng dính virus rồi đưa lên mũi, miệng.

Bệnh bắt đầu lây lan kể từ ngày đầu tiên trước khi có triệu chứng và kéo dài cho tới 7 ngày sau khi bị bệnh ( giống như cúm hàng năm.

Cúm Mới Lạ không lan truyền qua thức ăn do đó, ăn thịt heo hoặc các sản phẩm làm bằng thịt heo không mang bệnh.

Nước máy đã được khử trùng với hóa chất như chlorine ít có khả năng lan truyền virus cúm. Nghiên cứu cho hay chlorine có thể vô hiệu hóa tác hại của cúm gia cầm H5N1. Theo CDC, cho tới nay chưa có trường hợp người mắc bệnh khi uống nước có nhiễm virus cúm.

Nước tại hồ bơi đã khử trùng với chlorine cũng an toàn cho người tắm.



Tuổi mắc bệnh
Đa số người bị Cúm Mới Lạ là từ 5 tới 24 tuổi. Người trên 65 tuổi bị bệnh rất ít và chưa có tử vong nào. Đây là điều khác biệt so với cúm theo mùa thường thấy ở người trên 65 tuổi, trẻ em dưới 5 tuổi, phụ nữ có thai hoặc ở mọi tuổi đang có bệnh mãn tính như hen suyễn, bệnh hô hấp, tim mạch, bệnh tế bào máu, thần kinh hoặc suy yếu hệ miễn dịch.

Mức độ nguy hiểm của cúm mới lạ chưa được biết rõ như cúm hàng năm. Tại Hoa Kỳ, mỗi năm có khoảng 35.000 tử vong và trên 200.000 người phải nhập viện vì Cúm Hàng Năm trong khi đó cho tới ngày 24 tháng 7, 2009 có 43,771 ca bệnh với 302 tử vong vì Cúm Mới Lạ A/H1N1. Việt Nam cho biết bệnh ngày càng lan rộng và đã có 612 ca, may mắn là chưa có tử vong. Toàn thế giới có 700 ca tử vong.



Dấu hiệu bệnh
Các triệu chứng chính gồm có: nóng sốt, ho, đau họng, nhức đầu, đau mình mẩy, ớn lạnh, mệt mỏi, đôi khi nôn ói, tiêu chẩy

Đi khám bác sĩ ngay nếu:

-Khó thở, đau ngực

-Môi đỏ tía

-Ói ra nước hoặc thức ăn

-Có dấu hiệu khô nước như chóng mặt khi đứng, ít tiểu tiện, trẻ em khóc không có nước mắt.

-Co giựt, kinh phong.



Điều trị
Thuốc đặc trị oseltamivir (Tamiflu) hoặc zanamivir (Relenza) rất công hiệu để chặn đứng sự tăng sinh của virus trong cơ thể, khiến cho bệnh nhẹ hơn, ít biến chứng và bệnh nhân cảm thấy dễ chịu. Tuy nhiên đa số bệnh nhân không cần dùng thuốc để hoàn toàn khỏi bệnh.

Cơ quan Kiểm soát bệnh Hoa Kỳ CDC khuyên dùng Tamiflu cho bệnh nhân từ 1 tuổi trở lên còn Relenza từ 7 tuổi trở lên.

Để công hiệu, thuốc cần được uống trong vòng 2 ngày kể từ khi có triệu chứng.

Thuốc cũng được dùng để phòng tránh bệnh cúm mà công hiệu lên tới từ 70-90%.

Không cho trẻ em uống thuốc hạ nhiệu có chất aspirin.



Phòng Tránh
Hiện nay thuốc chủng ngừa Cúm Mới Lạ H1N1 đang được tìm kiếm bào chế. Các nhà sản xuất dự trù có thuốc chủng vào mùa thu năm 2009. Trong khi chờ đợi, ta có thể tránh bệnh với các phương thức sau đây:

-Che miệng, mũi với khăn mỗi khi ho hoặc hắt hơi. Ném khăn vào thùng rác sau khi dùng.

-Rửa sạch tay bằng xà bông và nước từ 15-20 giây, nhất là sau khi ho hoặc hắt hơi mà lấy tay che miệng, mũi. Chất rửa có cồn cũng rất công hiệu.

-Tránh đưa tay lên miệng và mũi vì virus lây lan qua cách này.

-Nếu mắc bệnh, nghỉ ở nhà khoảng 7 ngày kể từ khi có triệu chứng bệnh hoặc cho tới khi không còn triệu chứng bệnh. Nhờ vậy bệnh bớt lan qua người khác.

-Virus dính trên vật dụng như sách vở, quả đấm cửa, điện thoại, quần áo, bát đĩa, mặt bằng bàn ghế… còn sống được từ 2-8 giờ. Các vật dụng này cần được lau rửa giặt giũ với nước và xà bông hoặc nước pha chất khử trùng.

-Khi phải tiếp cận với người mang bệnh, nên giữ khoảng cách 1m8 (6 feet).

-Không dùng chung bát đĩa với bệnh nhân.

-Nếu chăm sóc bệnh nhân, nên mang khẩu trang, tránh đối diện với bệnh nhân, hỏi bác sĩ coi có nên uống thuốc chống cúm. Giặt khẩu trang bằng vải sau mỗi lần dùng.

-Để bệnh nhân nằm riêng phòng với cửa đóng và nếu có thể, có phòng vệ sinh riêng. Nhà ở cần thoáng khí.

-Khi tiếp xúc với người khác, bệnh nhân phải mang khẩu trang.

-Theo dõi thông tin công cộng về trường học đóng cửa, tránh tiếp cận với đám đông và các biện pháp bảo vệ xã hội khác.

-Áp dụng biện pháp hữu hiệu để giảm thiểu căng thẳng, lo âu trước dịch bệnh.



Du lịch
Vì dịch cúm bất thường đang lan rộng, du khách từ vùng có dịch tới các cửa khẩu đều được kiểm soát coi có triệu chứng bệnh như nóng sốt với máy đo thân nhiệt và khai báo nếu bị ho, sổ mũi. Nên thành thực hợp tác với nhà chức trách để bảo vệ sức khỏe chung.

-Nếu đang đau bệnh, không nên du lịch.

-Giới hạn du lịch tới vùng đang có dịch cúm.

-Tuân theo các hướng dẫn về y tế, phòng tránh bệnh tại nơi sắp tới

-Sau khi du lịch về, để ý tới tình trạng sức khỏe. Nếu có các triệu chứng bệnh cúm, nên tới bác sĩ để khám nghiệm, điều trị.



Bác sĩ Nguyễn Ý-Đức M.D.

Texas Hoa Kỳ tháng 7,2009

===

CÚM A (H1N1) : OMS TIÊN ĐOÁN 2 TỶ NGƯỜI BỆNH

(Bác sĩ NGUYỄN VĂN THỊNH)

PANDEMIE. Tổ chức y tế thế giới ước tính rằng trong hai năm đến sẽ có 2 tỷ người bị bệnh cúm mới.

Chúng ta vẫn đang còn ở giai đoạn đầu tiên hết của đại dịch gây nên bởi virus A (H1N1) và khó khăn nhất có lẽ là giai đoạn sắp đến. Keiji Fukuda, phó tổng giám đốc OMS, hôm qua ước tính rằng hai tỷ người trên thế giới sẽ bị ảnh hưởng bởi nhiễm trùng này trong hai năm đến. Những lời đoán trước, được căn cứ trên tính chất cực kỳ nhanh chóng của sự lan truyền của virus, chỉ 4 tháng sau khi xuất hiện ở Mễ Tây Cơ, chẳng bao lâu nữa sẽ giáng lên toàn bộ các đất nước của hành tinh : 160 quốc gia trong số 193 các nước thành viên của OMS từ nay đều bị liên quan bởi bệnh cúm mới này. Theo Grégory Hartl, phát ngôn viên của OMS, đã có gần 800 trường hợp tử vong trong số hàng trăm ngàn người đã bị lây nhiễm bởi bệnh cúm này. Mặc dầu tỷ lệ tử vong dường như thấp, nhưng tỷ lệ này chưa được đo lường một cách chính xác, vì số lượng chính xác của những người đã bị nhiễm trùng vẫn không rõ ràng. Virus, rất dễ gây lây nhiễm, trong đại đa số các trường hợp chỉ gây nên những rối loạn nhẹ, có thể không được nhận biết, tuy nhiên với một tỷ suất thấp những trường hợp nặng, đến nay vẫn chưa được định số một cách rõ ràng.Vả lại, đó là điều mà phát ngôn viên của OMS đã xác nhận hôm qua lúc nói rõ rằng “ càng có nhiều trường hợp thì càng sẽ có nhiều tử vong ”, mặc dầu không có thể đưa ra một tỷ lệ tử vong nào. “ Chúng ta không có tử số cũng không có mẫu số để có thể tính toán ”, ông công nhận rằng “ nhiều câu hỏi vẫn luôn luôn không có câu trả lời ”.

MỐI ĐE DỌA CỦA MỘT THỂ BỆNH NẶNG HƠN.
Hiện nay có hai mối đe dọa. Mối đe dọa đầu tiên là mối đe dọa của một dịch bệnh hoạt động được báo trước và dường như không thể tránh được, ngay vào tháng 9, với nguy cơ chính yếu là sự rối loạn xã hội-kinh tế (mà tầm quan trọng vẫn còn khó để đánh giá hết) nếu nhiều người ăn lương, công nhân viên, cán bộ bị mắc bệnh cùng lúc. Và với một tỷ lê tử vong nào đó, mặc dầu vẫn còn được giới hạn.

Mối đe dọa khác, đó là sự biến dị của virus H1N1 thành một dạng nghiêm trọng hơn và khi đó gây nên một số lượng người chết quan trọng hơn nhiều. Thí dụ, trận đại dịch toàn cầu 1918 gây chết người khủng khiếp, đã được đi trước bởi một trận dịch mùa hè tương đối hiền tính. Tuy nhiên, những trận đại dịch năm 1957 và 1968 đã không hề biết đến một tình huống như vậy và virus gây bệnh đã không biến dị để trở thành độc lực hơn. “ Chúng ta phải biết rằng có thể có những thay đổi và chúng ta phải sẵn sàng đối đầu với điều đó ”, phát ngôn viên của OMS đã nói như vậy. “ Đến nay, chúng ta đã không quan sát thấy một sự thay đổi nào trong hành vi của virus. Điều mà chúng ta đang quan sát thấy, đó là sự bành trướng về mặt địa lý của nó ”.

Với giả thuyết về một sự biến dị như thế, thì tính hiệu quả của vaccin đang được chế tạo sẽ ra sao ? Hiện nay không ai co thể đáp lại câu hỏi này. Nhưng chúng ta biết rằng, vào trận đại dịch năm 1918, những người, vốn đã bị lây nhiễm trong giai đoạn mùa hè và đã chỉ bị một thể bệnh hiền tính, đã có được một khả năng miễn dịch nào đó khi virus đã trở thành độc lực hơn.
(LE FIGARO 25-26/7/2009)
 

===
CÚM A (H1N1) : CÓ THỂ LÂY NHIỄM 20 TRIỆU NGƯỜI PHÁP TỪ NAY ĐẾN CUỐI NĂM (Bác sĩ NGUYỄN VĂN THỊNH)

Đó là một dạng cúm độc lực trung bình, nhưng lan tràn với tốc độ rất cao.

Xét vì tốc độ lan tràn của virus A (H1N1), nhà cầm quyền Pháp tiên đoán rằng 20 triệu người, hoặc gần 1/3 dân số quốc gia (65 triệu), có thể bị lây nhiễm bởi đại dịch cúm mới từ nay đến cuối năm, thay vì 2,5 triệu thường bị lây nhiễm hàng năm bởi cúm mùa.
Theo thông báo sau cùng của INVS (Institut national de veille sanitaire), được xác lập hôm 21/7, 793 trường hợp cúm A (H1N1) dương tính đã được thống kê ở Pháp cho đến nay, trong đó 103 trường hợp ở các lãnh thổ hải ngoại.

Do việc di chuyển của hàng triệu người đi nghỉ hè, nhà cầm quyền châu Âu dự kiến một sự lan tràn mạnh mẽ của cúm A (H1N1) trên lục địa trong suốt mùa hè, và chuẩn bị các chiến dịch tiêm chủng có trọng điểm trong mùa thu tới. Uỷ viên y tế, Androulla Vassiliou, đã loan báo hôm thứ tư 22/7 rằng một hội đồng bất thường các bộ trưởng của Liên Hiệp châu Âu đã được triệu tập vào đầu tháng mười để thông qua những quyết định cần thiết. Bà ủy viên y tế nhắc lại rằng hiện nay chưa có vaccin và yêu cầu các người dân châu Âu hãy “ giữ bình tỉnh ”, rửa tay và tránh các đám đông to lớn. Ở Pháp, chính phủ chuẩn bị ngay từ tháng chín một đội hình chiến đấu y tế và hậu cần quan trọng.

Hôm thứ tư 22/7, nhân một cuộc họp báo, bà bộ trưởng y tế Roselyne Bachelot, đã tuyên bố không loại bỏ việc “ chuyển qua cấp 6 của kế hoạch quốc gia phòng ngừa và chống đại dịch cúm vào tháng 9, dĩ nhiên là trừ trường hợp chúng ta quan sát thấy một sự gia tốc nhanh chóng của dịch bệnh trong tháng 8 ”

Mãi đến nay, chính phủ Pháp đã quyết định duy trì kế hoạch quốc gia chống đại dịch ở cấp 5A. Việc chuyển qua cấp 5 B (sự lan tràn quan trọng của virus) hay 6 (toàn đại dịch) hàm ý một loạt các biện pháp nặng nề hơn (tăng cường kiểm tra ở biên giới, đình chỉ việc đi và đến của những hành khách quốc tế, đóng cửa nhà trẻ và trường học, đình chỉ hay giảm bớt vài phương tiện vận chuyển công cộng...). Tuy nhiên phải nhớ rằng kế hoạch này đã được thiết lập trong bối cảnh của một đại dịch cúm gia cầm A (H5N1), nguy hiểm hơn nhiều. Trong trường hợp chuyển qua cấp 5B hay 6 để chống lại virus A (H1N1), một phần của những biện pháp này có lẽ có thể được làm nhẹ bớt.
(LE MONDE 24/7/2009)

===
CÚM A (H1N1) : 200.000 NGƯỜI ANH CÓ THỂ ĐÃ MẮC NHIỄM VIRUS. MỘT KỊCH BẢN TAI ƯƠNG DỰ KIẾN 65.000 NGƯỜI CHẾT

Mối hoảng sợ đã xâm chiếm các hòn đảo của Vương quốc Anh. Người ta đã đếm được 30 trường hợp tử vong (26 ở Anh, 4 ở Ecosse) gây nên bởi cúm A (H1N1). Hiện nay Anh là nước châu Âu bị ảnh hưởng nhất bởi đại dịch. Chỉ riêng ở Anh, 840 người được nhập viện, trong đó 63 người được đưa vào khoa điều trị tăng cường (ICU), bộ trưởng y tế hôm thứ năm 23 tháng 7 đã loan báo như vậy. Và trong 7 ngày vừa qua, 100 .000 người mới đã có những triệu chứng của bệnh cúm. Hoặc gần như gấp hai lần nhiều hơn so với tuần trước (cũng đã thấy con số này tăng gấp hai). Vậy tính toàn bộ, đến nay có hơn 200.000 người Anh có thể đã mắc phải bệnh (nhưng chưa được chính thức chẩn đoán như là bị nhiễm bởi virus).
Với nhịp độ này, Andy Burnham, bộ trưởng y tế Anh tiên đoán, “ chúng ta sẽ thấy hơn 100.000 trường hợp mỗi ngày từ nay đến cuối tháng tám ”. Và hơn 12% những người ăn lương buộc phải ở nhà vào tháng 9, khi 30% dân số (và 50% các trẻ em) sẽ bị nhiễm bệnh. Do đó Sở Y tế công cộng (NHS : National Health Service) được yêu cầu chỉnh đốn đội hình tác chiến để đối phó với kịch bản tai họa được thể hiện bởi 65.000 người chết.

Trong một tài liệu 59 trang, nhằm cung cấp “ một khung để quản lý những trường hợp tử vong ”, chính phủ đã dự kiến tất cả. Người ta dự kiến biến đổi thành “ những nhà xác tạm thời ” những nơi vốn không được sử dụng vào việc này. Chính phủ cũng đề nghị rằng các linh mục tổ chức những “ lễ tang ngắn ngủi ” hơn thường lệ nhằm tránh gây ứ đọng.Và xem “ có thể (đối với các nhà hỏa táng) làm việc 24 giờ trên 24 và 7 ngày trên 7 hay không ”.

Nước Anh là quốc gia “ được chuẩn bị tốt nhất ” trong cuộc đấu tranh chống lại đại dịch, Gorgon Brown đã nhấn mạnh như thế. Nhưng trong Sở Y tế (NHS), theo một thăm dò được thực hiện bởi chính cơ quan, chỉ 4 nhân viên y tế trên 10 nghĩ là được trang bị để đương đầu với một sự tăng cao mới của số lượng các bệnh nhân. Và việc mở một “ hot line ” đặc biệt về cúm A (H1N1), nhằm làm nhẹ gánh các thầy thuốc gia đình đang bị tràn ngập, sẽ không mang lại phép nhiệm màu. Ngoài ra 1.500 người giữ tổng đài, với nhiệm vụ thực hiện chẩn đoán qua điện thoại trước khi cấp Tamiflu cho các người gọi, lại không có một đào tạo y khoa nào cả.
(LE MONDE 25/7/2009)

===
CÚM A (H1N1) : CÓ NÊN CỐ Ý TIẾP XÚC VỚI VIRUS ?

Ở châu Âu và ở Hoa Kỳ xuất hiện một phong trào ủng hộ việc lây nhiễm tự nhiên (contamination naturelle).

Mặc dầu không được các thầy thuốc khuyến nghị, phương cách này nhằm mắc bệnh dưới dạng đang còn hiền tính.

Ý tưởng đơn giản và có thể được thực hiện một cách thích thú. Đó là mời tham dự dạ vũ một hay nhiều người bị cúm A (H1N1). Người ta có thể ăn tối, bông đùa, trò chuyện thân mật. Nhưng điều chủ yếu là làm dễ việc tiếp xúc vật lý, là ôm hôn nhau và nếu nhảy nhót, đặt ưu tiên cho điệu nhảy chậm (slow), trong đó các người nhảy ôm sát vào nhau nhất. Bởi vì mục tiêu là rõ ràng : nhờ các thượng khách, những người mang bệnh cúm, buổi dạ vũ hẳn phải cho phép một sự lây nhiễm tối đa những người tham dự.

Họ đến tự ý. Họ muốn mắc phải bệnh. Họ mong muốn bị lây nhiễm bây giờ, trong khi virus không quá độc lực, hơn là vào mùa thu tới, khi đó có nguy cơ nghiêm trọng hơn nhiều. Điều đó được gọi là sự lây nhiễm tự ý (contamination volontaire), một loại tiêm chủng tự nhiên (vaccination naturelle), nhằm sinh ra những kháng thể càng nhanh càng tốt để đề kháng tốt hơn về sau này. Các người Anglo-Saxons gọi đó là “ dạ hội cúm ” ( “ swine flu parties ”, “ soirées grippe ”, “ fêtes grippe porcine ” ).

Cộng đồng khoa học đồng ý : virus, phối hợp những yếu tố của cúm người, heo và gia cầm, từ nay không có thể ngăn chặn được nữa. Không có nước nào sẽ thoát khỏi. Đang trong mùa đông Nam cực, Úc đại lợi hiện nay là nước bị ảnh hưởng nhất của vùng Thái bình dương. Xét rằng không gì sẽ có thể ngăn chận được toàn đại dịch, OMS hôm 13/7 đã bật đèn xanh cho các xí nghiệp dược phẩm để chế tạo các vaccin. Nhân viên y tế phải được điều trị ưu tiên.

Chính để tránh dạng hoạt tính nhất của virus, được dự kiến vào mùa thu và mùa đông sắp đến, ở Châu Âu và ở Bắc Mỹ, mà các “ dạ vũ cúm ” đã được tổ chức. Báo Le Monde đã hỏi một số các chuyên gia về phương thức kỳ lạ này. Ý kiến nhất trí : không ai khuyên đùa giỡn như vậy với virus, ngay cả dưới dạng hiền tính nhất của nó.

“ Việc tạo ra các nguy cơ cho người ta, nhất là các trẻ em là một sai lầm to lớn ”, Richard Besser, giám đốc của các trung tâm kiểm tra và phòng ngừa các bệnh tật ở Hoa Kỳ đã nói như vậy.
“ Ngay khi chúng ta đã biết, qua những dữ kiện dịch tễ học và các quan sát trong các khoa phòng bệnh viện, rằng chúng ta đã đương đầu với một dạng cúm hiền tính, thì vấn đề này đã ló hiện ra, GS François Bricaire, phụ trách một trong các khoa dịch bệnh nhiễm trùng, thuộc bệnh viện Pitié-Salpêtrière (Paris) đã giải thích như vậy. Nếu biết rằng chúng ta sẽ có thể phải đối đầu với một làn sóng thứ hai nặng hơn vào mùa thu tới, thì không phải là hoàn toàn không hợp lý khi tự bảo : “ Chúng ta hãy cứ để mắc bệnh lần này, bởi vì nếu nhiều người có các kháng thể, thì điều đó sẽ đơn giản hóa việc tiêm chủng trong tương lai ”.
Giám đốc Trường cao học y tế công cộng và là chuyên gia dịch tễ học, G.S Antoine Flahaut cũng công nhận rằng “ Những người nào sẽ bị mắc bệnh cúm A (H1N1) sớm, sẽ có nhiều lợi thế : có thể nói là họ sẽ được tiêm chủng trước những người khác. Hơn thế nữa, nếu họ bị một bệnh cúm với các biến chứng, thì có lẽ tốt hơn điều này nên xảy ra vào lúc mà các bệnh viện không bị tràn ngập ”.

Nguyên tắc gây miễn dịch tự nhiên bằng cách tiếp xúc với một người mang một virus, đã nẩy nở trong các quốc gia anglo-saxon, chung quanh bệnh thủy đậu (varicelle) (chickenpox). Các “ chickenpox parties ” đã phát triển cho đến những năm 1990, trong khi không có vaccin chống lại bệnh thủy đậu : các người dự tiệc tập hợp các đứa con mình chung quanh bệnh nhân mang các bọng nước (vésicules), dấu hiệu của nhiễm trùng bởi virus của họ herpès.
Ý tưởng này đã tồn tại đặc biệt trong những gia đình không thích vaccin hay nơi những người nghĩ rằng tính miễn dịch tự nhiên mạnh hơn tính miễn dịch do một sản phẩm được chế tạo ở phòng thí nghiệm. Ý tưởng này vẫn tiếp tục được truyền bá trên các sites Internet, kể cả đối với bệnh cúm.

Những người cổ xướng phương thức lây nhiễm tự nhiên này đặc biệt đưa ra một cuốn sách, The Great Influenza, của John M.Barry, được công bố năm 2004, sách kể rằng những người vốn đã mắc bệnh cúm Tây Ban Nha vào năm 1918 vào lúc làn sóng đầu tiên, xảy ra vào mùa xuân, với độc lực tương đối vừa phải, đã được che chở vào hai đợt dịch bệnh nghiêm trọng hơn nhiều, xảy ra nối tiếp nhau vào mùa đông sau đó.

Về các “ swine flu parties ”, giám đốc CDS, Richard Besser xác nhận rằng “ sẽ là sai lầm to lớn khi gây các nguy cơ lên người ta và các trẻ em. Đó là một căn bệnh mới, mới phát khởi (émergente), và mỗi ngày chúng ta học hỏi nhiều hơn về nó ”.
“ TÔI SẼ KHÔNG LÀM ĐIỀU ĐÓ CHO TÔI ”

Trong cùng chiều hướng đó, G.S Flahault cho rằng “ chúng ta không rõ lắm về độc lực của virus A (H1N1). Thí dụ, ở Pháp, các dữ kiện của các giấy khai tử chỉ tường trình một phần nhỏ về số các trường hợp tử vong do bệnh cúm, dầu đó là cúm mùa hay là virus mới ”. Phần lớn, chỉ những biến chứng nhiễm trùng của bệnh cúm (viêm phổi, viêm phế quản..) là xuất hiện trên hồ sơ.

Việc tự ý làm mắc bệnh cúm không phải là vô hại. Mặc dầu các chuyên gia nhất trí nói rằng các con số chính thức các trường hợp được xác nhận và tử vong là xa với thực tế, nhưng các dữ kiện của OMS cho thấy rằng cứ một ngàn trường họp thì có một tử vong. “ Nếu mắc bệnh cúm bất cứ giá nào là một loại thuốc, thế thì người ta có sẽ chấp nhận rằng thứ thuốc này sẽ dẫn đến tử vong với nhịp điệu này hay không ?, BS Jean- Marie Cohe, điều phối viên quốc gia của Groupes régionaux d’observation de la grippe (GROG) đã nêu câu hỏi như thế.

Ngoài lợi ích cá nhân khả dĩ mà một người có thể có được do một sự lây nhiễm sớm với virus, cũng phải nghĩ về mặt đạo đức : một người bị nhiễm trùng có thể truyền virus chung quanh mình và phát khởi nơi những người có sức khỏe mỏng manh nhất, một căn bệnh có khả năng gây chết người. Cố ý để lây nhiễm virus A (H1N1) ? “ Thú thật, tôi sẽ không làm điều đó cho tôi hay cho gia đình tôi, BS Cohen tiếp tục nói. Ngược lại, nếu có bị mắc phải cũng không phải là một thảm họa. Không có gì phải hoảng sợ, không cần phải thay đổi các thói quen vốn có hay những dự định của mình, nhất là các dự tính nghỉ hè.”

Một thái độ được xác nhận bởi G.S Bricaire : “ Con gái tôi hỏi tôi nó có phải duy trì một cuộc du lịch được dự kiến đi Argentine hay không. Sau khi tham khảo ý kiến với các nhà nghiên cứu đồng nghiệp, tôi đã bảo nó đừng hủy bỏ cuộc hành trình. ”

(LE MONDE 15/7/2009)

(Bác sĩ NGUYỄN VĂN THỊNH)
===

Cúm heo lây nhanh trên toàn cầu

BBC News - 21/7/2009

Virus cúm heo H1N1 đã giết hơn 700 người trên toàn thế giới kể từ khi dịch bùng phát bốn tháng trước, theo thông báo mới nhất của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Con số này cao hơn 1/3 so với số 429 người chết mà WHO công bố ngày 6/7 vừa qua.

Bà Margaret Chan, Tổng giám đốc WHO cảnh báo cúm heo có thể trở thành dịch cúm lớn chưa từng có.

Nhưng trong đa số các trường hợp, triệu chứng cúm lại không nghiêm trọng.

Đa số các bệnh nhân đều phục hồi kể cả khi không cần điều trị y tế và thường chỉ bị ốm một tuần.

WHO nay nói rằng dịch đang phát triển với tốc độ nhanh tới mức việc ghi nhận hồ sơ từng vụ là vô ích.

Triệu chứng cúm heo1. Sốt cao, mệt mỏi, sức đề kháng giảm 2. Đau đầu, chảy nước mũi và hắt hơi 3. Đau họng 4. Hụt hơi thở 5. Biếng ăn, nôn, tháo dạ 6. Đau cơ, chân tay và khớp.

Trong các đợt trước, virus cúm thường mất hơn sáu tháng để lây lan trong khi virus H1N1 này lây lan trong vòng chưa đến sáu tuần.

Nhưng giới chức y tế thế giới nhấn mạnh rằng đang có nhu cầu buộc tất cả các nước giám sát những sự kiện khác lạ, ví dụ như các ổ dịch gây ra các ca chết người hoặc biến chứng bệnh lý lạ.

Phát ngôn viên của WHO bà Aphaluck Bhatiasevi nói các quan chức đang theo dõi những biện pháp của nhiều nước khác nhau nhằm làm chậm lại sự lây lan.

Theo bà, biện pháp như đóng cửa trường học có thể được khuyến nghị nhưng còn tùy vào từng quốc gia quyết định theo các bước tùy vào hoàn cảnh riêng.

Giới chuyên gia dự báo rằng các vụ mắc cúm heo ở Bắc bán cầu sẽ tăng khi thời tiết lạnh hơn để vào thu.
===

Mỹ chi thêm 1 tỉ đôla cho việc chế tạo thuốc chủng cúm A/H1N1

Who: 12,000 Người Ở 46 Nước Bị Cúm H1n1

WHO: cúm H1N1 lan đến 29 nước