|
Ở những nước chậm tiến, bệnh truyền nhiễm có lẽ là nguyên nhân gây
ra tử vong nhiều nhất nơi trẻ em. Ngược lại, ở những nước văn minh
như Mỹ, tai nạn là nguyên nhân chính gây ra tử vong cho các em.
Trong những loại tai nạn, xe hơi đứng hàng đầu. Vì các em thường
được cha mẹ chở đi gửi từ lúc còn rất nhỏ, cũng như phải đi học, đi
chơi, số giờ các em di chuyển trên xe hơi mỗi ngày cũng nhiều gần
bằng người lớn. Để giảm thiểu thương vong, các em phải được ràng
chắc và đúng cách trong xe hơi.
Nhiều
người đã nghe nói về luật mới áp dụng từ đầu năm 2002, trong đó các
em dưới 60 lbs. “vẫn phải ngồi trong ghế an toàn” (thực ra là các em
nặng từ 40 tới 60 lbs. phải ngồi trên “booster seats” tức là ghế độn
cho em cao hơn để dây choàng qua vai và choàng qua bụng vừa cỡ với
em hơn, có thể giữ các em chặt và tốt hơn). Những luật này gây ra
nhiều hiểu lầm và bị cho là quá cẩn thận. Tuy nhiên, theo Viện Hàn
Lâm Nhi Khoa Hoa Kỳ, luật cũng chưa đủ để giữ an toàn tối đa cho các
em. Cha mẹ có thể theo đúng luật nhưng các em vẫn bị thương vong
đáng kể. Nguyên do là vì cha mẹ thường ràng các em không đúng cách,
cho ngồi chỗ không an toàn, dùng sai loại ghế an toàn. Xin mời quí
vị phụ huynh đọc bài sau đây để hiểu rõ thêm về những gì phải làm để
bảo vệ con em của mình.
1. Chọn ghế an toàn
• Trẻ em phải ngồi trong ghế an toàn quay mặt về phía sau cho đến
khi được 1 tuổi và nặng ít nhất là 20 lbs. để tránh bị tổn thương
xương sống cổ trong trường hợp tai nạn. Các em dưới 1 tuổi nhưng đã
nặng trên 20 lbs. cần được ngồi trong loại ghế có thể thay đổi được
(convertible) để thích ứng cho trẻ nặng cân, nhưng vẫn phải ngồi
quay mặt ra sau. Nếu dùng loại ghế đặc biệt cho trẻ nặng cân, nên
theo đúng lời chỉ dẫn của hãng chế tạo và cho ngồi quay mặt ra sau
cho đến mức cân của nhà chế tạo đưa ra, đầu của đứa bé phải thấp hơn
mức cao của chiếc ghế. Cha mẹ có con em nên mua ghế an toàn
convertible nếu em nặng hơn 12 lbs. khi mới 4 tháng.
• Không nên cho trẻ sanh thiếu tháng hay quá nhỏ cân ngồi trong ghế
có vành chắn, có miếng che bụng hay chỗ gác tay. Những thứ này có
thể đụng thẳng vào mặt em gây ra thương tích khi có tai nạn
• Ghế an toàn convertible được đặt hơi ngửa ra và quay về phía sau
cho các em dưới 1 tuổi và nặng dưới 20 lbs. Ghế này được đặt thẳng
đứng và quay ra trước khi em lớn hơn và nặng hơn 20 lbs. cho đến 40
lbs.
• Nên dùng ghế an toàn quay ra trước (front facing), ghế gồm cả 2
thứ (combination seats) hoặc ghế độn (booster seat) cho các em đã
quá khổ cho ghế convertible nhưng lại quá nhỏ để chỉ dùng giây an
toàn của xe. Chỉ nên dùng giây an toàn của xe nếu giây vừa vặn, giây
vai (shoulder belt) phải choàng qua ngang ngực và giây bụng (lap
belt) vừa khít ngang 2 đùi. Em nhỏ phải ngồi vừa vặn trên ghế, chân
thõng xuống khi gối gập lại (thay vì nguyên 2 chân trên ghế xe).
• Nhiều xe mới hiện nay có gắn sẵn ghế an toàn . Tuy nhiên ghế này
chỉ dùng cho trẻ lớn hơn 1 tuổi và nặng hơn 20 lbs. Em bé dưới 1
tuổi và nặng dưới 20 lbs. phải dùng ghế riêng thích hợp (quay mặt ra
sau).
• Những ghế độn có miếng cản đằng trước không được dùng cho trẻ trên
40 lbs.. Nếu có kiểu hiện tại, có thể tháo miếng cản ra cho em ngồi
và dùng giây an toàn của xe. Trẻ nặng dưới 40 lbs tốt nhất nên ngồi
ghế an toàn có dây đai trước ngực (full harness). Trẻ từ 30 tới 40
lbs. không nên dùng ghế độn có miếng cản mặc dù những ghế này có thể
được liên bang “approved”.
• Một số đồ “phụ tùng” được quảng cáo là có thể giúp giây an toàn
vừa vặn hơn cho trẻ. Thực ra những đồ dùng này có thể còn làm cho
hại hơn. Không nên mua những thứ này.
2. Đặt ghế an toàn trong xe
• Không nên đặt ghế an toàn quay mặt ra sau trên băng trước nếu xe
có trang bị túi hơi. Khi gặp tai nạn, túi hơi bung ra có thể đập vào
lưng ghế làm em bé bị tử vong.
• Chỗ ngồi ở băng sau bao giờ cũng an toàn nhất cho các em. Nếu phải
đặt ghế trên băng trước (ghế quay mặt ra trước), hoặc cho em ngồi
băng trước, nên điều chỉnh cho băng ghế nằm càng xa mặt xe và túi
hơi càng tốt.
• Cha mẹ nên đọc kỹ lời chỉ dẫn kèm theo ghế an toàn. Khi đặt ghế
vào xe, cần thử nhiều lần cho chắc là ghế dính cứng đúng cách.
• LATCH (Lower Anchors and Tethers for Children) là hệ thống có sẵn
trong xe giúp việc gắn các ghế an toàn dễ dàng cũng như giúp các em
được an toàn hơn. Từ tháng 9, 2002, hầu hết các xe mới chế tạo và
các ghế an toàn sẽ có gắn hệ thống này.
• Trẻ em dưới 1 tuổi nên được nằm ngửa khoảng 45 độ để khỏi chùn
người xuống có thể làm nghẹt ống thở. Nếu ghế thẳng đứng làm cho đầu
em gục xuống trước, nên điều chỉnh cho ngửa 45 độ theo chỉ dẫn của
nhà chế tạo. Có thể dùng một cuộn vải hay cuộn giấy chèn dưới chân
ghế an toàn để có được góc độ này.
• Hiện chưa biết rõ tác dụng của túi hơi gắn bên hông cửa lên ghế an
toàn. Tuy nhiên thử nghiệm trong phòng lab cho thấy trẻ em không
được ràng chắc hay ràng không đúng vị trí có thể bị thương nặng khi
túi hơi bên hông nở phình. Nên đặt ghế an toàn càng xa các túi hơi
càng tốt.
3. Đặt em vào ghế như thế nào cho an toàn?
• Khi đặt em bé dưới 1 tuổi vào ghế an toàn quay ra sau, dây đai
trước ngực (harness) phải được điều chỉnh cho vừa khít, miếng sắt
cài phải đặt ở vị trí ngang với nách của em, không quá cao lên tới
cổ và không quá thấp xuống tới bụng (xem kỹ chỉ dẫn của nhà chế tạo)
• Khi dùng ghế an toàn quay ra trước cho các em lớn hơn, dây đai
trước ngực cũng phải vừa khít và miếng sắt cài cũng phải ở vị trí
ngang nách của em. Ghế này dùng cho đến hết mức cân nặng của nhà chế
tạo đưa ra hoặc đến khi vành tai trên của em ngang với đầu ghế.
• Không bao giờ để em bé một mình trong ghế an toàn dù trong hay
ngoài xe cũng vậy.
Bác Sĩ Nguyễn Thị
Nhuận |
Công
việc:
