Thoi-Nay.net - Nhung dieu can biet

Làm thế nào để con bạn không bị “lạc” trong mê lộ thông tin Chúng ta đang sống trong xã hội thông tin - một thế giới phẳng. Có bao nhiêu điều diễn ra trong đời sống hàng ngày mà cứ như trong chuyện thần thoại! Những tiện ích do các phương tiện truyền thông hiện đại đem lại thật không sao kể hết và thế giới vẫn đang cạnh tranh liên tục phát triển chúng từng phút, từng giờ! Nhưng chính sự phát triển đó lại làm cho các bậc cha mẹ, các nhà giáo dục và người lớn nói chung ở các nước khác nhau, tất thảy dường như đều bối rối trước một loạt vấn đề: Nên cho trẻ em tiếp cận các phương tiện truyền thông hiện đại ở mức nào? Làm sao để trẻ chỉ sử dụng các phương tiện đó cho những mục đích lành mạnh? Làm sao hạn chế trẻ tiêu phí thời gian quý giá vào những trò vô bổ? Làm sao ngăn trẻ quá sớm tò mò, ham mê với những thông tin có hại cho sự phát triển lành mạnh của chúng?... Đây là những vấn đề nhạy cảm thường gây ra mâu thuẫn, xung đột tâm lý giữa trẻ em và người lớn, nhất là khi các em đến tuổi thiếu niên; nó cũng thường gây nên sự tranh cãi giữa ông bà, cha mẹ của trẻ, do có nhiều quan niệm khác nhau trong việc xử lý những câu hỏi nêu trên. Trong bối cảnh này chúng ta nên cùng nhau trao đổi, tìm ra những cách xử lý vấn đề phù hợp với từng trẻ em, từng hoàn cảnh riêng của mỗi gia đình. Trước hết, ở lứa tuổi mẫu giáo mỗi ngày không nên cho trẻ xem TV, Video quá 1 giờ và trẻ học cấp 1 không quá 1 giờ 30 phút. Đặc biệt ở lứa tuổi này, trẻ không xem những chương trình dành cho người lớn và phải đi ngủ trước 9 giờ đêm. Ở các nước phát triển, việc này đã thành nếp sinh hoạt từ lâu trong các gia đình và ngày nay vẫn được duy trì. Nếu mọi người lớn trong gia đình đều coi đó là “luật tự nhiên” thì trẻ sẽ ngoan ngoãn thực hiện, không có gì thắc mắc! Còn nếu cha mẹ mỗi người một ý khác nhau thì trẻ sẽ ỷ lại vào đó để bầy hầy, vòi vĩnh, “đòi quyền lợi”! Ở tuổi học sinh cấp 1, thậm chí mẫu giáo cũng nên dạy trẻ biết sử dụng điện thoại di động, nhưng đến tuổi học sinh cấp 2, chỉ trong những trường hợp cần thiết mới nên cho trẻ có điện thoại di động riêng. Đặc biệt là chỉ nên trang bị cho trẻ những điện thoại rẻ, chủ yếu dùng để gọi hoặc nhắn tin khi thật cần thiết. Đừng làm cho trẻ quan tâm, mất nhiều thì giờ với điện thoại di động; chớ nên để trẻ hãnh diện trước các bạn vì mình có điện thoại xịn! Ở đâu thì nhà trường cũng đều cấm học sinh sử dụng điện thoại trong giờ học trên lớp. Việc cho trẻ sử dụng máy tính cá nhân như thế nào quả là vấn đề phức tạp. Nhiều bậc cha mẹ quản lý rất chặt, không mua máy tính ở nhà, trẻ chỉ được học máy tính ở trường; có người khóa máy, chỉ cho trẻ cấp 1 làm việc với máy tính 30 phút mỗi ngày, trẻ học cấp hai, 1 giờ mỗi ngày và chỉ khi bố hoặc mẹ có mặt ở nhà. Các trò chơi điện tử cũng chỉ giới hạn trong khoảng thời gian đó. Nhiều cha mẹ không nối mạng internet cho máy tính của con khi trẻ còn học cấp 1, cấp 2... Có ý kiến cho rằng cho trẻ sử dụng internet cũng như học ngoại ngữ, càng sớm càng tốt, vì như thế tạo cho trẻ trực tiếp tiếp nhận nền văn minh của thế giới và có cơ hội phát triển hết khả năng của mình, hy vọng xuất hiện nhiều tài năng trẻ... Thực ra trẻ học ngoại ngữ sớm và phát triển song song với tiếng mẹ đẻ một cách bình thường thì tốt quá, vì ngoại ngữ không dẫn trẻ đến những hành vi sai lạc. Còn trẻ tự do vào internet là lạc vào một thế giới mới lạ, phức tạp gấp trăm ngàn lần cuộc sống thực mà trẻ tiếp xúc hằng ngày. Chúng ta đều thấy ở các nước phát triển, trẻ học cấp 1 trở xuống, đi ra khỏi gia đình, nhà trường đều phải có người lớn đi kèm, chỉ cho trẻ biết những điều đúng - sai, phải - trái, được và không được, nên và không nên làm... Còn khi trẻ một mình lạc vào thế giới internet, có thể chúng tìm được nhiều điều bổ ích, lý thú giúp phát triển lành mạnh bản thân; nhưng chúng cũng rất dễ bị rơi vào những tình huống cạm bẫy, những cám dỗ lầm lạc mà nhiều người lớn còn không thoát ra khỏi! Có người cho rằng việc để trẻ em tự do lên mạng tùy thích thì cũng giống như để chúng ngày đêm tự do lang thang khắp thành phố; nó có thể vào viện bảo tàng, thư viện, cũng có thể bị kẻ xấu lừa, dẫn vào nhà nghỉ hay rủ đi trộm cắp, đánh nhau... Đến khi người lớn biết đến thường đã muộn rồi! Nếu ở tuổi học sinh cấp 1, cấp 2, việc quản lý giáo dục tốt, giúp trẻ biết sử dụng máy tính, internet vào những mục đích lành mạnh và biết tự kiềm chế, tránh sự “đam mê máy tính” thái quá, thì đến tuổi học sinh cấp 3, người lớn có thể yên tâm, chỉ là cố vấn cho việc tự quyết định, tự điều chỉnh của mỗi em... Còn đến sinh viên thì lại mong sao mỗi cô, cậu có một máy tính xách tay để tự do học hành, giao lưu, sáng tạo... Có người nói trong xã hội thông tin, sớm muộn gì trẻ cũng phải sử dụng thành thạo máy tính, internet vào công việc vào đời sống, nên chúng biết càng sớm càng tốt chứ sao! Người khác lại bảo, thế cũng gần giống như nói: Đằng nào lớn lên con trai, con gái cũng lấy nhau, vậy cứ kệ chúng tự do yêu nhau từ nhỏ cho xong! Quả thật có nhiều ý kiến trái ngược nhau cũng giống như vấn đề giáo dục tình dục cho trẻ vị thành niên vậy! Trong các phương tiện truyền thông hiện đại đều chứa đựng những nội dung nhạy cảm, lôi cuốn cám dỗ giới trẻ muốn tò mò trải nghiệm. Điều đó rất tự nhiên đối với mọi người bình thường. Điều quan trọng là cần làm cho các em đủ bình tĩnh, biết tự điều chỉnh để tập trung thời gian và sức lực của mình vào những hoạt động có ích mà cuộc sống đang yêu cầu cấp bách. Máy tính, internet cũng như tiền bạc đều có thể đem lại hạnh phúc hay bất hạnh cho con người, tùy thuộc vào việc người ta có nó bằng cách nào và dùng nó để làm gì, vì mục đích gì ? Cũng cần thấy rằng, ai cũng từng tiêu phí tiền bạc, thời gian và sức lực vào không ít những việc vô bổ, nhất là tuổi mới lớn; nhưng chỉ những ai sớm biết tự điều chỉnh để tập trung thời gian, sức lực cho học hành, làm những việc có ích thì người đó mới trưởng thành, đáp ứng lòng mong đợi của gia đình, xã hội... Thay vì quá lo lắng, căng thẳng khi thấy con em say mê với máy tính và internet, các bậc cha mẹ nên bình tĩnh hướng dẫn, tích cực điều chỉnh, giúp trẻ cân bằng giữa việc sử dụng internet với những hoạt động khác để trẻ phát triển nhân cách một cách toàn diện. Mặc Văn Trang