Ngày thứ năm 9 tháng 3 năm 2006, nước Trung hoa đón nhận người công dân thứ 1300 triệu. (La population chinoise, mythes et réalités.-- Presses de l’Université de Montréal, 2006, p.7).

Mặc dù với một chánh sách hạn chế sinh sản được thi hành nghiêm chỉnh từ năm 1980, dân số Trung quốc vẫn tăng mỗi năm hơn 10 triệu người. Và mặc dù mỗi năm các hiệp hội quốc tế chấp nhận độ 10 000 con nuôi Trung quốc xuất khẩu, hiện tượng nầy cũng chỉ là giọt nước, chẳng ảnh hưởng chút nào đến nạn nhân mãn của Trung quốc.

Chỗ nào có đất là có người Tàu. Từ nhiều thập niên gần đây, phải nói thêm, chỗ nào có đất là có sản phẩm Tàu. Người Tàu sống chung với cả thế giới hôm nay. Thử nhìn những gói quà Giáng sinh ngổn ngang dưới cây thông ở nhà bạn. Từ cái máy truyền hình hiện đại mang nhản hiệu Sony, cái máy vi tính IBM, cái áo đắt tiền hiệu Versace mua ở Holt Renfrew cho đến chiếc xe tự động bằng nhựa mà ông nội mua ở Toy’sRus để tặng cháu, tất cả đều Made in China.

Người tiêu thụ không sao quên được những món hàng Made in Germany, Made in France, vào đầu thế kỷ qua, Made in Japan vào những năm 50, 60, rồi lần lượt Made in Taiwan những năm 70, 80. Nếu khi xưa người tiêu thụ có quyền chọn lựa, có khi là loại hàng đắt giá, phẩm chất tốt thì hôm nay, người tiêu thụ không còn hành sử được cái quyền nầy. Cho dù mua bất cứ hiệu nào, cửa hàng nào, giá nào, thì hơn 90% vẫn là Made in China.

Nước Tàu đang bắt đầu khống chế, thay đổi thế giới. Ngay từ thế kỷ 18, Napoléon đã tuyên bố một câu mà nhiều người cho là tiên tri vớ vẩn : Quand la Chine s’éveillera, le monde tremblera (Khi nước Tàu thức dậy, thế giới sẽ rung chuyển). Năm 1973, Alain Peyrefitte, một tổng trưởng của De Gaulle nhắc lại câu nói năm xưa của Napoléon cho cái tựa quyển sách của ông, Quand la Chine s’éveillera… làm thế giới để ý đến con rồng vàng Châu Á bắt đầu thức dậy sau khi chìm đắm trong giấc ngủ từ nhiều thập niên dưới chế độ vô sản của Mao. Khủng long hôm nay đang vẫy vùng, làm đảo điên thế giới. Erik Izraelewicz đã tài tình mô tả thực trạng nầy trong một quyển sách nhỏ của ông vừa xuất bản năm 2005 : Quand la Chine change le monde.

Người Tàu hôm nay cũng không giữ được tính khiêm tốn cố hữu. Một lãnh tụ đã tuyên bố: Nếu thế kỷ 19 là thế kỷ chúng ta bị lăng nhục, thì thế kỷ 20 là thế kỷ để chúng ta khôi phục và thế kỷ 21 là thế kỷ để chúng ta khống chế ( Si le 19è siècle a été pour nous celui de l’humiliation, le 20è celui de la restauration, le 21è sera celui de la domination)

Từ những nhận định trên, bài viết tổng hợp một số tài liệu về một số vấn đề trọng đại của Trung quốc, từ những khó khăn nội tại đến chính sách kinh tế đổi mới để ước định tầm ảnh hưởng của Trung quốc đến nền kinh tế và an sinh của thế giới.



Mèo đen, mèo trắng

Một cánh cửa, hoặc để đóng, hoặc để mở, người Trung quốc thường nói theo một ngạn ngữ. Nước Tàu trong thế kỷ qua đã được điều khiển bởi hai vĩ nhân của họ với hai chánh sách đóng và mở.

Trong vòng 30 năm (1949-1978), Mao Trạch Đông, với chánh sách vô sản chuyên chế và cô lập với thế giới bên ngoài, xa lánh tư bản Âu- Mỹ và bọn theo chủ nghĩa xét lại của Liên Sô và đặc biệt với chánh sách chén cơm bằng sắt (người dân được bảo đảm một việc làm với một đồng lương thấp nhưng được chính phủ cung cấp mọi dịch vụ từ giáo dục trẻ con đến mai táng cha mẹ) đã đưa nước Tàu tụt hạng trong số các quốc gia nghèo đói, chậm tiến.

Tháng 12 năm 1978, Uỷ Ban Trung ương Đảng chấp thuận kế hoạch kinh tế của Đặng Tiểu Bình (Den Xiao Ping), bắt đầu một kỷ nguyên mới với chánh sách mở cửa kinh tế và 4 đổi mới (cải tổ 4 lãnh vực : canh nông, kỹ nghệ, khoa học kỹ thuật và quốc phòng). Khác với chánh sách độc đoán vô sản bạo tàn của Mao đã đưa dân chúng đến tình trạng bần cùng, Đặng Tiểu Bình, tuy không ly khai với chủ thuyết và chế độ, đã đưa phương thức kinh tế thị trường Tây phương vào công cuộc cải tổ. Câu nói bất hủ của ông : không cần biết là mèo trắng hay mèo đen, miễn là nó bắt được chuột là căn bản tư tưởng của vận hội mới (Câu nói có nhiều cách diễn dịch, nhưng có thể hiểu là dù cho tư bản hay cộng sản, miễn là đem lại phú cường cho quốc gia thì đều là tốt).

Không theo Mao mà cũng không chống Mao, họ Đặng đã khôn khéo ví von : Mao đúng 70%, Mao sai 30%. Với chánh sách « bàn tay sắt bọc nhung » Đặng Tiểu Bình không ngần ngại dùng quyền lực để triệt hạ lực lượng cản ngăn bước tiến của ông. Cuộc thảm sát Thiên An Môn năm 1989, tuy là một vết chàm của chế độ, nhưng là một nỗi đau chẳng đặng đừng

Để áp dụng chính sách đổi mới kinh tế, Đặng Tiểu Bình đã thực hiện một sáng kiến thông minh nhưng táo bạo là thiết lập các đặc khu kinh tế để thu hút đầu tư của ngoại quốc tư bản và du nhập kỹ thuật Tây phương mà gần nửa thế kỷ qua, Trung quốc đã cô lập hoàn toàn với thế giới bên ngoài. Giới kinh doanh ngoại quốc tại các đặc khu được đặc quyền là miễn thuế lợi tức hoàn toàn trong 2 năm đầu và 50% trong 3 năm sau.

Rút kinh nghiệm các cuộc cải cách vĩ đại thất bại của Mao, Đặng Tiểu Bình đã áp dụng phương thức một cách thận trọng như ông đã nói với dân chúng của ông : « Muốn sang sông thì phải bám chân vào từng tảng đá » trong công cuộc thiết lập các đặc khu kinh tế. Nếu không bám được một tảng đá, thì tìm bám tảng đá khác, nếu không thành công ở một đặc khu thì tìm lập đặc khu khác.

Đặc khu đầu tiên đươc ra đời ở Thâm Quyến ( Shenzen) vốn là một làng chài lưới với 30 000 dân ở ven biển tỉnh thuộc Quảng Đông, đối diện với Hong Kong. Sau 20 năm, Thâm Quyến trở thành một đại trung tâm kỹ nghệ với hơn 6 triệu dân, với những trung tâm nghiên cứu, đại học tối tân, với một lợi tức đồng niên của người dân cao nhứt của Trung Quốc (5500 mỹ kim trong khi An Huy, cách đó vài trăm cây số chỉ có 700 mỹ kim). Sau đó, những đặc khu như Chu Hải (Zhuhai), Sán Đầu (Shantou), Hạ Môn, đảo Hải Nam…là những con mắt nhìn ra thế giới, những nhịp cầu đưa đầu tư ngoại quốc vào Trung Quốc.



Khi Bill bắt tay Butcher (Boucher)

Năm 1979, Đặng Tiểu Bình viếng Hoa Kỳ bình thường hóa nền ngoại giao giữa hai nước và vận động giới kinh doanh cho kế hoạch của ông. Nhưng phải chờ đến hơn 10 năm sau, dưới thời Tổng Thống Clinton, nền kinh tế Trung Hoa mới thực sự nhảy vọt.

Năm 1991, Bill Clinton đã dõng dạc tuyên bố khi chuẩn bị ra tranh cử tổng thống : Tôi chẳng bao giờ bắt tay những tên đồ tể ở Thiên An Môn. Je ne serrerai jamais la main des bouchers de Tienanmen (Chine-USA la guerre programmée, p.149.)

Nhưng năm 1993, khi vào Bạch Ôc, Clinton đã làm trái ngược. Nếu nước Mỹ hành sử với nước Tàu như kẻ thù, nước Tàu sẽ là kẻ thù của nước Mỹ. Chiến tranh lạnh đã cáo chung rồi.

Đường lối nầy mở đầu cho chánh sách mở cửa kinh tế với nước Tàu. Tư bản Mỹ vồ vập nhảy vô thị trường Trung quốc mà họ cho là khổng lồ, béo bở, tưởng chừng như phong trào Far-West thế kỷ trước. Nhưng phải hiểu rằng dân Tàu là dân mưu trí, không dễ gì lợi dụng họ được. Đây là vấn đề trao đổi (donnant donnant). Muốn đến làm ăn, buôn bán với nước Tàu, tư bản Âu-Mỹ phải chuyển nhượng kiến thức kỹ thuật (transferts technologiques) cho Tàu, chưa kể một đội ngũ đông đảo độ 100 000 sinh viên, kỹ thuật gia Tàu đến Mỹ học tập, ăn cắp kỹ thuật. Năm 2006 : 134 000 sinh viên, 42 000 tốt nghiệp về nước (L’Actualité, p. 48). Sự ăn cắp, bắt chước kỹ thuật của người Tàu đa dạng và tinh vi đến nỗi cơ quan FBI đã cảnh cáo là ngay trong số một triệu du khách Tàu đến Mỹ có lẫn lộn nhiều điệp viên mọi cấp, mọi ngành. Nhiều chính trị gia, kinh tế gia Mỹ lên tiếng kết án Clinton ngây thơ, thậm chí vì xung đột quyền lợi (conflit d’intérêt). Để tái đắc cử nhiệm kỳ 1996, trong ban tham mưu của ông có nhiều bạn cũ là các nhà tư bản Tàu như Johnny Chung, Johnny Huang, Charlie Tri, thậm chí có những người bị tình nghi là gián điệp như Maria Hsia hay Liu Chaoying. Clinton tuyên bố một cách vô tội vạ là ông kinh ngạc khi biết một phần quỹ bầu cử của ông có thể có sự đóng góp của Trung quốc!!! (Chine-USA, la guerre programmée, p. 152)

Trong việc làm ăn với Tây phương, các nhà kỹ nghệ Trung quốc đã áp dụng câu nói của Lénine thuở nào:Tư bản bán cho chúng ta sợi dây để chúng ta treo cổ chúng (Les capitalistes nous vendrons la corde qui nous servira à les pendre). Tư bản Âu-Mỹ, vì tư lợi chốc thời đã cống hiến cho Trung quốc biết bao nhiêu công trình nghiên cứu tốn kém từ bao thập niên.

Ngoài ra, dưới hình thức những công ty hỗn hợp (joint ventures), Trung quốc đã lợi dụng một cách khéo léo sự cạnh tranh giữa các công ty ngoại quốc để hưởng lợi. Chỉ cần đan kể một thí dụ. Dongfeng Motor, môt công ty chế tạo xe hơi đã ký 5 thỏa hiệp với 5 công ty khác nhau để sản xuất xe hơi trên nước Tàu. Với nhóm PSA của Pháp để sản xuất xe Citroen, Peugeot 307,với Honda của Nhựt,với Hyundai để làm Kia, với Nissan, với Renault.Thậm chí Guangzhou Automotive hợp tác sản xuất với Honda và Toyota là hai công ty đối thủ trên đất nước họ.



Khi chú Sam làm ăn với chú Ba (Tàu)

Chú Sam đây là dân Mỹ nói chung, mà cũng là Sam Walton, ông chủ đầu tiên của cái chợ nhỏ tên là Wal-Mart thành lập năm 1962 ở Rogers, một cái làng hẻo lánh thuộc tiểu bang Arkansas. Nửa thế kỷ sau, Wal-Mart đã trở thành một công ty lớn nhứt thế giới với 6500 siêu thị (3500 ở Hoa Kỳ và 3000 ở 14 xứ khác mà nhiều nhứt ở Mexico với 815 cửa hàng, ở Trung Quốc có 406 cửa hàng năm 2007)) và 1,8 triệu nhân công (1,3 triệu ở Hoa Kỳ). Với khẩu hiệu lời ít nhưng bán nhiều, Wal-Mart đã tìm được ở Trung quốc là một đồng chí trong việc kinh doanh. 80% hàng hóa của Wal-Mart sản xuất ở Trung Quốc và chỉ Wal-Mart thôi, hàng Trung quốc chiếm 12% tổng số hàng nhập cảng của Hoa Kỳ. Lối làm ăn chèn ép của Wal-Mart lại thích nghi với lối sản xuất của Trung quốc bởi lẽ không một nước nào trên thế giới có thể cung cấp một khối hàng khổng lồ với những điều kiện ngặt nghèo trong một thời gian kỷ lục.

Hàng triệu nhân công Trung quốc kỹ luật, cần việc làm, chấp nhận mọi điều kiện làm việc ngày đêm với một đồng lương ít hơn 30 lần so với nhân công Tây phương, đã đáp ứng công thức của Wal-Mart, đã làm giảm giá hàng hóa từ 15% đến 25%, đã tiết kiệm cho 200 triệu người tiêu thụ chú Sam mỗi năm 20 tỷ mỹ kim (80% gia đình Hoa kỳ đến cửa hàng Walt Mart ít nhứt mỗi năm một lần và 90% dân Mỹ ở trong chu vi 15 dặm một Wal-Mart). Theo Wal-Mart, công ty phục vụ 176 triệu khách hàng trên thế giới mỗi tuần, và chỉ riêng nước Mỹ, Wal - Mart thu vào 35 triệu mỗi giờ, 24 giờ mỗi ngày và 365 ngày một năm. Các bạn làm thử một bài toán nhơn, Wal-Mart dành cho dân Wal-Mart cái đặc ân nầy!!!

Wal-Mart và đồng chí Trung quốc đã xóa tên và tiếp tục xóa tên nhiều đại công ty đã trường tồn trên thế giới từ bao thế kỷ. Chỉ cần đan kể vài tên : K-Mart, Woolco (tương đương với Wal-Mart hiện nay), FAO Schwartz (đồ chơi). Trong khi Steinway, công ty nổi tiếng về nhạc cụ của Hoa Kỳ lần lượt đóng cửa các xưởng ở Arizona, Indiana thì ở Quảng Đông, công ty của Tong Zhi Cheng sản xuất mỗi năm 1 triệu đàn guitare và 80 000 piano. Làm sao Steinway có thể bán được một cây đàn piano với giá 50 000 mỹ kim trong khi cây đàn của Tong chỉ có 2000 đồng. Dĩ nhiên có vấn đề phẩm chất, nhưng thực tế, vấn đề giá tiền vẫn là một sức hấp dẩn lớn.Từ một đại công ty sản xuất, Steinway trở thành một công ty phân phối, trong các cửa hàng ngoài một vài loại piano Steinway đắc tiền có hàng trăm piano đủ loại, đủ giá Made in China.

Trong lãnh vực quần áo, hàng vải, sự tràn ngập hàng hóa Trung Quốc sau khi bỏ các quotas từ ba năm qua đã khiến 50% kỹ nghệ nầy ở Hoa Kỳ, Canada và Tây Âu phải phá sản hay phải thay đổi hệ thống sản xuất.

Kỹ nghệ giày ở Indonésie tan nát, 50 000 thợ đóng giày ở Âu châu mất việc, kỹ nghệ làm giày ở Canada chỉ còn thu hình lại sản xuất bottes cho thợ thuyền và quân đội.

John Sweeney, chủ tịch nghiệp đoàn AFL-CIO, một trong những nghiệp đoàn lớn nhứt nước Mỹ, trong một báo cáo gởi Tổng Thống Bush đã gay gắt : « Ông Bush, ông đứng về phía công nhân người Mỹ hay về phía những tên bốc lột Trung quốc làm mất đi công việc của nhân công người Mỹ ».Chỉ năm 2004, nghiệp đoàn nầy có 727 000 người mất việc.(Quand la Chine change le monde, p.120)

Không phải chỉ với giới kỹ nghệ Hoa Kỳ, kỹ nghệ các quốc gia đang phát triển và cả Nhựt cũng bị vạ lây. Made in China đã thay thế Made in Mexico, Made in Korea, Made in Japan. Nhiều công ty Mễ dọc theo biên giới Mễ- Californie khánh tận, những khế ước đặt hàng với Chili, Haiti, Honduras, Việt-Nam không được tiếp tục, Wal-Mart và Trung Quốc đang làm giới sản xuất thế giới đảo điên, phẩn nộ nhưng bất lực.

Bất lực bởi lẽ kinh tế thế giới đang bị chi phối phần lớn bởi Tổ chức Thương Mại Thế Giới (OMC=Organisation mondiale du commerce, tiếng Anh là WTO = World Trade Organization) mà Trung Quốc là hội viên từ tháng 11 năm 2001. Tổ chức nầy là hậu thân của thỏa ước GATT để ấn định quyền tự do thương mại các nước trên thế giới dựa vào một số nguyên tắc như sau :

- nguyên tắc “tối huệ quốc” có nghĩa là nếu một nước dành cho một nước hội viên một số đặc quyền thì phải chấp nhận cho các hội viên khác những đặc quyền giống như vậy.

- nguyên tắc “đối xử quốc gia” có nghĩa là mọi hàng hóa, dịch vụ, quyền sỡ hữu trí tuệ (propriété intellectuelle) nhập cảng từ nước ngoài phải được đối xữ công bằng giống như các sản phẩm cùng loại trong nước. Chế độ bảo thủ kinh tế bằng các hàng rào quan thuế, những quotas phải cáo chung.

- nguyên tắc “cạnh tranh công bằng” có nghĩa là sự tự do canh tranh phải được thực hiện trong những điều kiện bình đẳng cho các hội viên. Các hình thức trợ cấp của chính phủ để làm giảm giá thành sản xuất không được chấp nhận.

- Sự phát triển kinh tế phải tôn trọng sự phát triển bền vững (développement durable)



Trung Quốc đã khai thác triệt để các nguyên tắc nầy để xuất cảng ra thị trường nước ngoài một khối hàng hóa khổng lồ rẻ tiền, phần lớn là vật gia dụng, làm tan vở hay gây khó khăn cho các xí nghiệp Âu-Mỹ vốn dựa trên các luật lao động của tư bản. Nhiều nhà kinh tế đã công khai tuyên bố là nguyên tắc tự do thương mại chỉ thực sự có lợi cho Trung Quốc vì Trung Quốc trợ cấp trá hình cho các công ty quốc doanh để bán phá giá (dumping), không tôn trọng quyền sỡ hữu trí tuệ.

Phân nửa số hàng hóa giả, hàng bắt chước, lưu hành trên thế giới xuất phát từ Trung Quốc. Sinh hoạt nầy sử dụng từ 3 đến 5 triệu nhân công, đem lại 8% tổng sản lượng của nước Tàu. 90% CD nhạc, 95% DVD phim tiêu thụ ở Tàu là sản phẩm in chép lại. Hiện tượng đồ giả bao trùm tất cả các loại sản phẩm:dược phẩm, thực phẩm, thuốc hút, đồ phụ tùng xe hơi và phi cơ, và 60% các sản phẩm đắc tiền.(La Chine nouvelle,p.80 )

Mặc dù từ năm 2004, chánh phủ Trung quốc đã áp dụng nhiều biện pháp tích cực để chấm dứt tệ nạn nầy, nhưng các chuyên gia cho rằng vẫn còn 30% hàng hóa giả của Trung Quốc.

Chuyện hàng giả vẫn là chuyện muôn đời của chú Ba. Nếu trước đây thế giới lên án việc in lậu băng nhạc, phim ảnh thì hôm nay, chuyện nầy đã được hợp thức hóa . Steven Chen (không rõ Tàu mấy đời) và Chad Hurley đã bán công ty YouTube của họ với giá 1,6 tỉ mỹ kim mà họ vừa thành lập đầu năm 2005 cho Google sau gần 2 năm họat động. Vấn đề chỉ là biết timing, theo thời cơ.



Khi nhân dân tệ làm khó dễ tiền tệ thế giới

Ngày 1 tháng 12 năm 1948, Mao thiết lập nhân dân tệ, tiếng chính thức là rinminbi, tiếng thông dụng là yuan (ký hiệu là Y khác với ký hiệu đồng yen của Nhựt Bổn là ¥ ).

Lúc ấy, 1 mỹ kim = 600 yuan. Từ năm 1952 đến năm 1973, hối suất là 1 mỹ kim = 2,42 yuans nhưng chẳng quan hệ gì vì Trung quốc không có ngoại thương với Tây phương.Từ cuộc đổi mới kinh tế, Trung quốc áp dụng một hối suất thả nổi, 1 mỹ kim=8,28 yuans.

Trong việc buôn bán với Mỹ, Trung Quốc tìm cách kềm hãm đồng yuan ở một hối suất thấp để giữ giá hàng rẻ, xuất khẩu nhiều, trong khi Hoa Kỳ phải vay tiền, dưới hình thức phát hành công khố phiếu để trả nợ thâm hụt ngoại thương (năm 2005 lên đến 200 tỉ bằng 25% tổng số nợ của quốc gia) .

Nhưng dưới áp lực của Mỹ, Trung quốc phải điều chỉnh hối suất và đầu năm 2006, 1 mỹ kim ăn 8,06 yuan. (tháng 3-2008 : 1 mỹ kim = 7, 015 yuan)

Dĩ nhiên mọi biện pháp tăng giá đồng yuan sẽ làm gia tăng vật giá nhập khẩu, gia tăng lạm phát, tạo bất bình cho phe Wal-Mart và dân chúng Mỹ. Mặt khác, Trung Quốc cũng cảnh cáo Mỹ là những áp lực cứng rắn của Mỹ về hối đoái sẽ đưa Trung Quốc đến quyết định là bán ồ ạt 600 tỉ công khố phiếu của Mỹ mà hiện giờ Trung Quốc đang nắm giữ. Việc nầy sẽ đưa đến một cuộc khủng hoảng tài chánh giữa hai nước và cả thế giới như cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1929. Không thể làm áp lực quá đáng với Trung Cộng, năm qua Mỹ áp dụng chánh sách phá giá đồng mỹ kim khiến hối suất nhân dân tệ và tiền tệ các nước tăng lên, ảnh hưởng khá nhiều đến việc xuất cảng hàng hóa Trung Quốc.

Điều nghịch lý là từ một nước nghèo, Trung Quốc hiện nay là chủ nợ của Hoa Kỳ, dùng ngoại tệ dự trử để kích thích giới tiêu thụ Mỹ và Tây Phương bằng cách bán hàng thật rẻ để họ tiêu thụ nhiều hơn và mắc nợ nhiều hơn.



Ngọai thương sầm uất giữa Trung Quốc và Mỹ đã tạo nên một mất quân bình thất lợi trong cán cân thương mại của Mỹ.

Năm 2004, trị giá xuất khẩu hàng Mỹ qua Trung quốc là 44,7 tỉ trong khi nhập khẩu hàng của Trung Quốc124,9 tỉ. Cán cân thương mại giữa Mỹ và Liên Hiệp Âu châu với Trung Quốc thâm hụt mỗi năm hơn 100 tỉ mỹ kim.

Năm 2005, trị giá xuất khẩu của Trung quốc là 762 tỉ MK( đứng hàng thứ ba thế giới sau Hoa Kỳ và Đức) và thặng dư ngoại tệ 102 tỉ MK, gấp ba lần năm 2004..



Khi tư bản đỏ canh tân quốc gia và đầu tư ở quốc ngoại

Trung quốc hiện nay có một thặng dư 1000 tỉ mỹ kim ngoại tệ. Đối với một quốc gia mà hệ thống ngân hàng đa số còn quốc doanh, sự phát triển kinh tế còn bất bình đẳng giữa các đô thị, việc đầu tư một khối bạc khổng lồ như trên là một thách thức lớn đối với Trung Quốc.



Những công trình vĩ đại

Trung quốc đã xúc tiến nhiều công trình xây dựng cơ cấu hạ tầng vĩ đại trong thập niên qua với kinh phí vượt hơn hàng trăm tỉ mỹ kim. Chỉ trong hai năm 2001-2003, số đường sá được xây lên đến gần 200 000km trong khi suốt nửa thế kỷ trước (1950-2000) họ chỉ thực hiện được 170 000km. Năm 2005, Trung Quốc có thêm 13 000 km đường hỏa xa, đặc biệt đường nối liền từ Qinghai đến Lhassa (Tây Tạng) dài 1400 km xuyên qua đèo Tangula ở một cao độ 5000m, một kỹ lục thế giới, vượt qua 2647 cầu và 11 đườnh hầm. Trung Quốc đang xây chiếc cầu dài nhứt thế giới (36km) băng qua vịnh Hàn Châu, nối liền Ninhbo và Thượng Hải. Chỉ trong năm 2004, Thượng Hải đã xây một số nhà chọc trời bằng tất cả các nhà chọc trời ở New York gộp lại.

Đập thủy điện Tam Hiệp ( Trois- Gorges)

Một trong những công trình vĩ đại mà người Trung Quốc đang thực hiện là đập thủy điện Tam Hiệp. Sau Vạn Lý Trường Thành , Trung Quốc cận đại sẽ hoàn thành một đập thủy điện lớn nhứt thế giới ở Tam Hiệp thuộc tỉnh Hồ Bắc, mà Trung quốc tự hào là một Vạn lý Trường Thành mới của thế kỷ 21 bởi lẽ người ta có thể nhìn thấy nó từ mặt trăng.

Nếu sông Dương Tử là mạch sống của dân miền Hoa Trung, thì ngược lại con sông nầy cũng là một thiên tai thường trực cho dân cư sống ven sông bởi những cơn lũ lụt khủng khiếp đã giết hàng trăm ngàn người trong lịch sử (30 triệu nạn nhân năm 1931 và 142 000 người chết năm 1935).Trong dự án lịch sử nầy, Trung Quốc đã đạt những kỷ lục thế giới bằng cách xẻ núi lấp sông để điều hòa mực nước và đồng thời xây một đập thủy điện có thể cung cấp 11% điện lực cho toàn quốc, đưa năng lượng đến một chu vi 1000km, nhằm vào khu vực kỷ nghệ ở vùng ven biển Hoa Nam, đặc biệt Thượng Hải. Bắt đầu thiết kế từ năm 1994, khởi công năm 1997 và sẽ hoàn thành năm 2009, đập thủy điện Tam Hiệp là tượng trưng cho sức mạnh và sự vĩ đại của Trung Quốc : hệ thống đê giữ nước dài 600km, đập nước dài 2309m, cao 185m, dự trử 4 tỉ mét khối nước.

Để hoàn tất được con đập phải dùng 27 triệu m3 béton và việc thiết lập con đê ngăn nước phá kỷ lục thế giới trong các công trình thủy điện : những con đê được chôn sâu 60m dưới mặt nước, sử dụng hằng ngày 116 000 m3 béton và công tác được thực hiện dưới một lưu lượng mạnh đến 11 600m3 mỗi phút.

Dự án Tam Hiệp đã gây nhiều chống đối trong nước lẫn ngoài nước. Gần hai triệu dân bị dời chỗ ở và cho đến nay vẫn còn nhiều người chưa được định cư, 13 thành phố, 4500 ngôi làng và 160 địa điểm khảo cổ bị tàn phá. Ngân Hàng Thế giới (Banque mondiale) đã từ chối cho dự án vay tiền và các nhà môi sinh học cho rằng dự án đã làm tiêu diệt nhiều loại thủy sản hiếm và hồ chứa nước sẽ bị ô nhiểm bởi lẽ nó sẽ là một đống rác lộ thiên khổng lồ. Chi phí cho dự án là 30 tỉ mỹ kim, nhưng số thiệt hại tài sản của cư dân và môi sinh không tính hết được.

Phát triển Thành Đô (Chongqing)

Trung Quốc đầu tư 200 tỉ mỹ kim trong vòng 10 năm để phát triển Thành Đô(Chongqing) thủ đô của Tứ Xuyên, nằm bên cạnh đập Tam Hiệp đang gia tăng dân số lên 30 triệu. Đây là một dự án vĩ đại bởi lẽ dân số ở Thành Đô hiện nay chỉ có 8 triệu thị dân phần còn lại là nông dân. Chánh phủ đô thị hóa để đưa mỗi năm nửa triệu nông dân vô thành phố và theo kế họach đến năm 2020, 70% dân số sẽ là thị dân, khi ấy Thành Đô sẽ là thành phố lớn nhất thế giới. Sông Dương Tử sẽ là một đường thủy lợi đưa các tàu hàng 10 000 tấn từ Thượng Hải đến Thành Đô nhờ công trình điều hòa mực nước và nới rộng lòng sông trong với đập Tam Hiệp. Một đường xa lộ dài 900km và 4 đường hỏa xa xuyên núi , một hệ thống métro và một phi trường tối tân sẽ được thiết lập tại thành phố nầy để khai thác ngành du lịch khi kỳ quan đập Tam Hiệp hoàn tất. Thành Đô sẽ là một trung tâm kỹ nghệ phát triển vùng nội địa Trung Quốc.



Những đầu tư vĩ đại

Trong lãnh việc phát triển kỹ nghệ, từ nhiều năm nay, Trung Quốc không còn ở thế thụ động mà bắt đầu dùng ngoại tệ sở hữu và kỹ thuật đã thu thập được của Âu- Mỹ để thiết lập các nhà máy khổng lồ trong nước lẫn hải ngoại hầu đáp ứng các thị trường tiêu thụ nước ngoài và nội địa, các nhu cầu chiến lược như dầu khí và các nguyên liệu cần thiết cho nhu cầu phát triển kỹ nghệ.

Tháng 12 năm 2004, công ty Lenovo Computer của Trung Quốc đã mua toàn thể bộ phận sản xuất máy vi tính cá nhân hiệu ThinkPad của hảng IBM với giá 1,75 tỉ mỹ kim để trở thành công ty lớn thứ ba thế giới về máy vi tính sau Dell và Hewlett-Packard (Lenovo hiện chiếm 27% thị trường máy vi tính trên thế giới)

Năm 2005, công ty TCL hợp tác đầu tư với Thomson của Pháp, mua hảng Schneider của Đức để sản xuất TV, DVD (TCL hiện nay đứng số 1 về TV, vượt qua cả RCA); với Alcatel để sản xuất điện thoại di động. Hảng Nanjing Automotive (sản xuất 600 000 xe hơi năm 2005) đã mua lại hảng xe Rover của Anh. Giới tiêu thụ thế giới sẽ bị tràn ngập những sản phẩm với các nhản hiệu Trung quốc như Huawei (dụng cụ truyền thông), Nice (vật gia dụng), Jahwa (sản phẩm trang sức), Youngor ( quần áo đắc tiền). Trung Quốc cũng có nhiều liên hệ thương vụ với nhóm Carrefour, đàn em của Wal-Mart ở Pháp.

Nhưng sự bành trướng thế lực thương mại của Trung Quốc thực sụ không phải luôn dễ dàng suôn sẻ. Trước sức mạnh tài chánh của tư bản đỏ, giới kỹ nghệ và chánh phủ Mỹ đã phải can thiệp để ngăn chận một số thương vụ của Trung Quốc, điều hiếm có trong sinh hoạt kinh tế thị trường. Haier là một đại công ty sản xuất máy giặt máy sấy đứng hàng đầu của Trung quốc vốn là hậu thân của một công ty Đức, đã không mua được hảng Maytag của Mỹ vì bị sự cấu kết của nhóm Whirlpool. Và Trung Quốc đã phải nuốt hận khi Quốc hội Hoa Kỳ đã can thiệp để ngăn chận công ty dầu khí CNOOC (China national Offshore Oil Corporation) của Trung Quốc mua công ty Unocal của Mỹ với giá 18,5 tỉ mỹ kim.

Trong chuyện đầu tư buôn bán với nước ngoài, Trung quốc không ngần ngại làm ăn với các quốc gia mà Mỹ gọi là quốc gia hung đồ (états voyous).

Tính đến cuối năm 2005, Trung Quốc đã thiết lập 1600 công ty tại 180 nước trên thế giới.

Với nguyên tắc Win Win (hai bên đều thắng), kinh tế Trung Quốc đang hiện diện trên toàn cầu. Mỹ nhìn sự có mặt nầy như một đe dọa cho sự ưu việt của Mỹ, và vì những quyền lợi giữa các quốc gia liên hệ chằng chịt nhau, những tranh chấp các nước với hai đối phương hay giữa hai đối phương sẽ đưa đến nhũng hiểm họa bất ngờ. Thế giới hôm nay đang sống trong những mầm mống của Thế chiến thứ hai.



Trung quốc vĩ đại qua những con số

Với một lực lượng 1,7 triệu kỷ sư (so với 700 000 của Mỹ) và một số tương tự những chuyên viên các ngành, Trung Quốc hiện là quốc gia có nhu cầu nguyên liệu nhiều nhứt thế giới.

Năm 2005, Trung quốc sử dụng 26% thép, 32% lúa gạo, 37% bông vải và 47% ciment của thế giới. Cũng năm 2005, Trung Quốc sản xuất 2,6 triệu xe hơi và dự trù sẽ là nước sản xuất nhiều xe hơi nhứt thế giới vào năm 2015.

Từ một quốc gia chậm tiến, chỉ trong hai thập niên, Trung Quốc đã tiến lên một quốc gia kỹ nghệ hiện đại. Năm 1995, Trung Quốc chỉ có 7 triệu người sử dụng điện thoại di động. Năm 2007, số người sử dụng lên đến 450 triệu người. (Hoa Kỳ : 230 triệu). (L’Actualité, p.46)

Dĩ nhiên, so với dân số, tỉ lệ nầy vẫn còn thấp (30%. so với Hoa kỳ 54%), nhưng chỉ trong 10 năm, mức tăng gia đến 50% thì quả tình người Trung quốc đã tiến bộ nhiều với những tiện nghi mới của đời sống. Nhưng không phải Hoa Kỳ đoạt giải quán quân về tỉ lệ người xài điện thoại di động mà chính là những đồng chủng của họ ở Đài Loan : 110% (nhứt thế giới), Hong kong :105,8% (3è) suýt soát sau Luxembourg (106%).

Trung quốc cũng tiến xa trong lãnh vực truyền thông

Số người sử dụng máy vi tính (2004 ) và internet năm 2007