Cô Thanh Hà Lai được giải thưởng văn học
Sách Quốc Gia năm 2011
Thanh Hà
Lai
Vào lúc tám giờ tối (giờ miền Đông Hoa Kỳ)
ngày 16 tháng 11 năm 2011 National Book
Foundation (Hội Đồng Sách Quốc Gia (Hoa Kỳ)
tuyên bố Giải Thưởng Sách năm 2011 (National
Book Award) được trao cho năm nhà văn với
các thể loại như sau:
Truyện dài: Jesmyn Ward, Salvage the Bones.
Hồi Ký Tiểu luận: Stephen Greenblatt, The
Swerve: How the World Became Modern. Thơ :
Nikky Finney, Head Off & Split.
Văn chương dành cho thiếu nhi: Thanhha Lai,
Inside Out & Back Again.
Bài viết này xin được giới hạn trong phạm vi
giới thiệu tác giả Mỹ gốc việt Thanh Hà Lai.
Sinh ra ở Việt Nam, Thanh Hà di tản đến
Alabama năm 1975. Hiện nay Thanh Hà đang
sống ở thành phố New York và là giảng viên
môn viết văn ở Đại học Parsons School of
Design. Inside Out & Back Again (xin tạm
dịch Trong Lật Ra Ngoài và Lập Lại) là tập
thơ đầu tiên của Thanh Hà.
Tập thơ này biểu hiện cái nhìn của một cô bé
mười tuổi tên Kim Hà. Nhân vật chính cũng có
cuộc đời tương tự với cuộc đời của tác giả.
Bố của nhân vật là sĩ quan Hải Quân của Việt
Nam Cộng Hòa bị mất tích trong chiến tranh.
Cuối quyển thơ Trong Lật Ra Ngoài và Lập
Lại, tác giả có lá thư tâm sự với bạn đọc
tôi xin trích dịch một đoạn như sau:
“Bên cạnh những chi tiết có thật tôi vẫn còn
nhớ, tôi cố gắng ghi lại cuộc sống và tình
cảm của cô bé Hà. Sống ở một nơi bom nổ hằng
đêm nhưng bánh kẹo rất nhiều ở góc nào cũng
thấy xuất hiện thì như thế nào? Cái cảm giác
ngồi trên tàu đi tìm hy vọng nó ra làm sao?
Cái cảm tưởng của một người biết mình thông
minh bỗng dưng thấy mình trở nên ngu dốt thì
thế nào?
Cái khía cạnh tình cảm này rất quan trọng,
vì đây là điều tôi nhận thấy ở các cháu của
tôi. Các cháu có thể biết một cách tổng quát
nguồn gốc bố mẹ của các cháu, nhưng các cháu
không thể tưởng tượng được âm thanh và hương
vị của Việt nam, những khó khăn trong cuộc
sống hằng ngày (của bố mẹ các cháu) khi bắt
đầu cuộc sống mới ở một miền đất xa lạ. Tôi
xin đưa câu hỏi này đến tất cả mọi người:
Chúng ta biết gì về những người đang sống
chung quanh chúng ta?
Tôi hy vọng bạn sẽ thích thú đọc về Hà cũng
nhiều như tôi đã thích thú nhớ lại cái năm
đã thay đổi cuộc đời tôi. Tôi cũng mong rằng
sau khi bạn đọc xong quyển thơ này bạn sẽ
ngồi gần bên những người bạn yêu mến và xin
người ấy kể lại chuyện đời của họ.”
Quyển thơ dù được xem là viết cho thiếu nhi
qua cái nhìn của cô bé mười tuổi, đã làm tôi
vô cùng xao xuyến. Tôi thường chú ý đọc các
tác giả gốc Việt viết tiếng Anh. Mục đích
của tôi không phải để viết điểm sách hay phê
bình, mà là tôi muốn tìm hiểu tâm tư của
những người thuộc thế hệ một rưỡi hay thế hệ
thứ hai và nhờ đó tôi có thể hiểu cách suy
nghĩ của các con tôi. Đọc Lai Thanh Hà (có
thể họ của tác giả là họ Lại nhưng vì tôi
không chắc nên không dám thêm dấu vào) cũng
như đọc Angie Châu với tác phẩm Quiet As
They Come tôi nhận ra không phải chỉ có thế
hệ di dân thứ nhất như chúng tôi gặp khó
khăn khi hòa nhập cuộc sống ở xứ lạ mà thế
hệ thứ một rưỡi hay thứ hai đều có những khó
khăn của họ. Cũng như Angie Châu, Thanh Hà
đã biểu lộ đời sống tinh thần của nhân vật
với những khó khăn ban đầu bằng sự khôi hài
hóm hỉnh. Qua những bài thơ tôi cũng thấy sự
bất khuất của một cô bé Việt Nam.
Quyển thơ Trong Lật Ra Ngoài và Lập Lại có
bốn phần. Phần I với tiểu đề Saigon gồm các
bài thơ nói về cuộc sống của cô bé Kim Hà ở
Sài Gòn. Cô có ba người anh hay chòng ghẹo
cô và cây ăn quả đầu tiên cô trồng là cây đu
đủ. Bố cô bị mất tích trong lúc thi hành
nhiệm vụ lúc cô chỉ mới một tuổi. Trí nhớ
của cô đã bắt đầu ghi nhận về chiến tranh.
Nhà thơ Thanh Hà trong một đoạn thơ đã viết:
“… One cannot justify war
unless each side
flaunts its own
blind conviction.”
Tạm dịch
“… người ta không thể chứng minh chiến tranh
là chuyện đúng đắn
ngoại trừ khi mỗi bên
đều tung ra phần của họ
những tin tưởng mù quáng”
Phần II tiểu đề At Sea tác giả viết về cuộc
sống của cô bé Kim Hà với mẹ và ba người anh
ở trên tàu và ở đảo Guam. Phần III tiểu đề
Alabama nói về cuộc sống mới định cư của gia
đình nhân vật Kim Hà ở Alabama với những khó
khăn ban đầu khi tiếp xúc với người bản xứ.
Phần IV có tiểu đề là From Now On. Trong
phần này gia đình Kim Hà chấp nhận là người
bố bị mất tích của cô bé sẽ không bao giờ về
nữa. Các người anh và cô bé KIm Hà đều
trưởng thành và thích ứng với đời sống mới.
Khi vào học ở Alabama, cô bé Hà bị đám học
sinh chọc ghẹo, trong đó có một chú bé biệt
danh Pink Boy là bắt nạt cô bé nhiều nhất.
Khi chú bé trêu chọc Kim Hà có khuôn mặt
bánh bao, cô bé trả đũa bằng cách bảo hắn ta
có khuôn mặt giống quả đu đủ. Nghe các bạn
báo trước là Pink Boy sẽ chận đường để đánh
Kim Hà, anh Khôi bảo sẽ đến đón. Cô bạn Pam
mặc áo khoác của Kim Hà đi con đường hằng
ngày Kim Hà hay đi. Còn khổ chủ thì lén đi
đường khác đến chỗ anh Khôi đón. Nhưng đến
chỗ hẹn thì không thấy anh Khôi mà lại gặp
Pink Boy. Hắn thoi. Cô bé né. Hắn đánh hụt.
Hắn té lăn trên đường. Tôi có ghi lại mấy
câu thơ đáng yêu.
I thought I would love
seeing him in pain.
But
he looks
more defeated than weak,
more helpless than scared,
like a caged puppy.
He’s getting up.
If I were to kick him,
It must be
now.
Tạm dịch là:
Tôi nghĩ tôi sẽ rất thích thú
nhìn thấy hắn bị đau.
Nhưng
hắn có vẻ
thua cuộc hơn là yếu đuối
bất lực hơn là sợ hãi
như con chó con bị nhốt trong chuồng
Hắn chồm dậy
Nếu tôi muốn đá hắn
Phải là
lúc này.
Kể chuyện là một cách ghi lại lịch sử qua
cái nhìn của người tham dự cuộc sống. Người
Phi châu những khi đau đớn quá độ, không có
nước uống, không có thức ăn, chung quanh họ
người chết không kịp chôn vì không còn sức
để chôn, họ tập họp nhau lại và họ kể
chuyện. Những người ngoại cuộc không hiểu
ngôn ngữ của họ chỉ nghe âm thanh của họ cứ
ngỡ là họ đang hát hay đọc kinh. Kể chuyện
là một cách làm vơi đau khổ, một cố gắng để
tồn tại, và nhận ra là mình đang sống dù có
lúc cái sống còn đau khổ hơn cái chết. Lai
Thanh Hà, qua những vần thơ trong sáng, giản
dị đã kể lại một đoạn lịch sử của Việt Nam,
khi người Việt bỏ quê hương xứ sở ra đi, vất
vả xây dựng đời sống mới. Tài năng và sự
thành công của tác giả là niềm hãnh diện
chung cho người Việt.[Nguyễn Thị Hải Hà]
Thoi-Nay - Thoi trang va lam dep
Đọc
thêm Tấm Gương Sáng:
Nữ sinh gốc
Việt 17 tuổi được Harvard trao học bổng tiến
sĩ(7/5/2011)
-
Nữ sinh người Mỹ gốc Việt 17 tuổi,
Alexandria Huỳnh, mới được ba trường đại học
hàng đầu của Hoa Kỳ, trong đó có Harvard,
trao học bổng toàn phần để làm tiến sĩ về
miễn dịch học. Ở tuổi 13, Alexandria đã học
lấy bằng cử nhân theo một chương trình học
sớm trước tuổi tại Đại học tiểu bang
California ở Los Angeles.
Tiến sĩ Philipp Rösler chính thức trở thành
Chủ tịch FDP và Phó Thủ tướng CHLB Đức
(6/6/2011)
-
Lần đầu tiên, và có thể sẽ còn rất, rất lâu
nữa mới có một người gốc Việt thứ hai vinh
dự đảm nhận trọng trách Phó Thủ tướng, vị
trí quyền lực thứ hai trong chính phủ CHLB
Đức.
Tiến sĩ Rösler được bầu với đa số áp đảo:
95,1 % số phiếu (619 phiếu thuận, 22 phiếu
chống và 10 phiếu trắng trong tổng số 651
phiếu), một trong những kết quả bầu cử tốt
đẹp nhất trong lịch sử đảng FDP. Như vậy
Tiến sĩ Rösler đã trở thành nhà lãnh đạo FDP
trẻ nhất trong lịch sử đảng này ở độ tuổi
38, tiếp nối vị trí của Guido Westerwelle -
người giữ chức vụ Chủ tịch đảng FDP suốt 10
năm qua, đã không tiếp tục ứng cử sau khi
FDP thất bại liên tiếp trong các cuộc bầu cử
địa phương từ đầu năm đến nay, nhưng vẫn giữ
chức Bộ trưởng Ngoại giao.
Người phụ nữ gốc
Việt đóng giày cho tinh hoa nước Mỹ
(2/5/2011)
-
Trong cuộc thi Hoa hậu Mỹ 2011 có một vị
giám khảo là người Mỹ gốc Việt - cô Taryn
Rose, người cũng từng là giám khảo cuộc thi
Hoa hậu Hoàn vũ tổ chức tại Nha Trang. Vốn
là một bác sĩ, Rose lại thành danh trong
lĩnh vực giày thời trang tại Mỹ và thế giới.
Ít ai ngờ rằng, cô gái đang theo đuổi ngành
y hơn 20 năm trước nay đã trở thành một
người nổi tiếng trong lĩnh vực giày thời
trang. Cô đã làm thay đổi nền công nghiệp
giày thế giới và tạo ra một trong những nhãn
hiệu giày cao gót thành công nhất ngày nay.
Ứng dụng ảnh 41
triệu USD của một doanh nhân gốc Việt
(4/5/2011)
-
Bill Nguyễn đang thu hút sự
chú ý lớn của giới truyền thông khi ứng dụng
Color của ông được đầu tư khoản tiền khổng
lồ, trong đó có 25 triệu USD từ Sequoia
Capital. Đây là khoản tiền lớn nhất mà
Sequoia từng đầu tư cho một công ty mới
thành lập, tức nhiều hơn cả số tiền họ dành
cho Google. Ngoài ra, Color nhận được 9
triệu USD từ Bain Capital và 7 triệu USD của
Silicon Valley Bank.
Hai
thiên tài làm thay đổi thế giới
(3/10/2011)
- Bạn đang vào
Facebook bằng điện thoại iPhone hoặc iPad
hay laptop Macbook, thì có nghĩa là bạn đang
rất gần gũi với hai nhân vật có tầm ảnh
hưởng cực lớn của thế giới, không chỉ giới
hạn trong thế giới công nghệ. Nói vậy bởi có
một sự trùng hợp đầy thú vị là, Tổng giám
đốc điều hành (CEO) của Facebook, mạng xã
hội hùng mạnh trên Internet và CEO của
Apple, nhà sản xuất.
Đỗ Xuân Thảo : Nữ
Sinh viên gốc Việt nhận giải thưởng John F.
Kennedy của ĐH Mỹ
(2/04/2011)
-
Hôm 4/6, hiệu trưởng Trường đại học
Massachusetts Boston (Mỹ) đã trao cho cô
sinh viên gốc Việt Đỗ Xuân Thảo giải thưởng
John F. Kennedy năm 2010 vì thành tích xuất
sắc trong học tập. Là sinh viên chuyên ngành
Hóa học, Thảo đặt mục tiêu dành cả đời cho
cuộc chiến chống HIV/AIDS.
Tỷ phú “2 đô” và huyền thoại Việt trên
đất Mỹ
-
(12/05/2010)
Một thanh
niên người Việt
đặt chân đến Mỹ với vỏn vẹn 2
USD trong túi và rồi 15 năm
sau, anh đã bán công ty riêng
của mình với giá 1,8 tỷ USD.
Thành công đầy ấn tượng của
nhà doanh nghiệp trẻ người
Việt tên là Trung Dũng đang
thu hút giới truyền thông Mỹ.
Anh đang trở thành một "huyền
thoại" trong thế giới công
nghệ cao.
TS
Trịnh Hữu Phước : Góp phần
nghiên cứu robot thám hiểm mặt
trăng
(11/13/2010)
- -
Trung tâm vũ trụ Marshal, Căn
cứ thử nghiệm White Sands và
Hãng công nghệ Pratt & Whitney
Rocketdyne đã thử nghiệm thành
công hai động cơ dựa trên tỉ
số lực đẩy - trọng lượng, với
một động cơ đẩy có trọng lượng
45,4kg để đáp xuống mặt trăng
và một động cơ 2,3kg để kiểm
soát độ cao.
Tini
Trần: Nữ phóng viên AP
trên chiến trường Iraq,
Afghanistan(10/03/2010)
- Tini
Trần là một cô bé Việt Nam
đến Hoa Kỳ vào đầu tháng
5, năm 1975, lúc cô chỉ
mới ba tuổi rưỡi ngày nay
đã trở thành một người nổi
tiếng trong ngành truyền
thông Hoa Kỳ vì hiện nay
cô là thông tín viên của
hãng Thông Tấn AP
(Associated Press) tại Bắc
Kinh.