|
Phóng viên AP – Tini
Trần tại chiến trường
Iraq. Ảnh do Tini Trần
cung cấp
Tini
Trần là một cô bé Việt
Nam đến Hoa Kỳ vào đầu
tháng 5, năm 1975, lúc
cô chỉ mới ba tuổi
rưỡi ngày nay đã trở
thành một người nổi
tiếng trong ngành
truyền thông Hoa Kỳ vì
hiện nay cô là thông
tín viên của hãng
Thông Tấn AP
(Associated Press) tại
Bắc Kinh.
Cái tên
Trần Thiên Hương do
cha mẹ cô đặt ngày nay
đã không còn ai gọi
đến, nhưng trong làng
ký giả quốc tế, không
ai không biết tới cô
gái Việt Nam nhỏ con,
gan lì đang nhận một
nhiệm vụ khá quan
trọng tại Đông Nam Á.
Không những cô phụ
trách cho hãng thông
tấn Hoa Kỳ lớn nhất
tại Trung Cộng mà còn
hiện diện khắp nơi, từ
Ấn Độ, Singapore, Thái
Lan, Pakistan, Mã Lai
đến Afganistan, Kuwait
và tại Iraq trong
những ngày Hoa Kỳ mở
trận chiên tấn công
vào cứ điểm Falluja,
Baghdad, để đem về
những nguồn tin xác
thật, ghi nhận tại chỗ
rất giá trị.
Bài của
Tini Trần thường trực
hiện diện trên những
tờ báo lớn của nước Mỹ
như Washington Post,
Wall Street Journal,
San Jose Mercury News,
Los Angeles Times,
Baltimore Sun, Chicago
Tribune, Houston
Chronicle, Sacramento
Bees… và hằng trăm tờ
báo khác trên khắp lục
địa Hoa Kỳ.
Phóng viên Tini Trần
chụp ảnh chung với các
binh sĩ Hoa kỳ tại
Iraq. Ảnh do Tini Trần
cung cấp
Thân
phụ của Tini Trần là
Bác Sĩ Trần Văn Thuần,
bác sĩ y khoa hành
nghề tại Houston và mẹ
là Công Huyền Tôn Nữ
Mỹ Chương, bà du học ở
Iowa từ năm 1963, và
về nước năm 1968. Tini
Trần sinh tại Saigon
vào tháng 6, năm 1971,
và cuối tháng 4, năm
1975, theo gia đình
được di tản ra Đệ Thất
Hạm Đội, đến Subic Bay
rời đi Guam và được
đưa về định cư tại
Alabama.
Tini
Trần đã học qua nhiều
trường trung, tiểu học
tại các tiểu bang
Alabama, Mississsipi
và Texas. Lúc thân phụ
của Tini đưa gia đình
về định cư và mở phòng
mạch tại Houston, sau
do Tini bắt đầu theo
học đại học, ngành báo
chí tại University of
Texas tai Austin. Tuy
vậy khi thấy Tini
thích ngành báo chí
thì gia đình nghĩ rằng
đây chỉ là một sở
thích nhất thời của cô
nên khuyến khích Tini
hoc thêm ngành luật
hành chánh cũng tại
đại học này.
Tini
Trần tốt nghiệp cử
nhân báo chí ưu hạng
vào mùa Thu năm 1994,
sau đó cô được tuyển
dụng ngay cho tờ báo
Tennessian tại tiểu
bang Tennessee, xuất
bản tại thủ phủ
Nashville. Nhân tháng
5, năm 1995 là tháng
kỷ niệm miền Nam rơi
vào tay Cộng Sản Bắc
Việt, ban biên tập tờ
báo nay cử cô đi Việt
Nam cùng với phóng
viên ảnh Nancy Rhoda
để làm một thiên phóng
sự tại Việt Nam sau
hai mươi năm Saigon
sụp đổ.
Phóng viên AP – Tini
Trần tại chiến trường
Iraq. Ảnh do Tini Trần
cung cấp
Bài báo
“Return to Việt Nam”
dài 43 trang của cô đã
làm chấn động báo giới
tại Hoa Kỳ và được
nhiều tờ báo mua đăng
lại. Có thể nói là
chưa có một phóng viên
Mỹ nào đi sát thực tế,
và có khả năng viết về
những vấn đề sâu kín
mà ngay chính quyền
Cộng Sản Việt Nam lúc
bấy giờ cũng không
muốn các phóng viên
ngoại quốc tò mò để
mắt tới. Trong khi
chính phủ Việt Nam
muốn nói đến thành
tích dân sinh thì cặp
mắt của Tini Trần và
ống kính của phóng
viên ảnh đã đi vào
những xóm lao động,
những bệnh viện, những
sinh hoạt của đám trẻ
nghèo khó bên những
đống rác lớn của
Saigon. Lúc bấy giờ
Việt Nam chưa cởi mở
đến độ cho một phóng
viên báo Mỹ đến “thăm
dân cho biết sự tình”
mà chỉ muốn báo chí
nói lên những thành
tích và chủ trương của
chính phủ, do đó Tini
Trần và phóng viên ảnh
đã đóng vai một Việt
Kiều và du khách để đi
đây đó và quan sát tận
nơi để hoàn thành một
bài viết giá trị, một
mẫu mực khó tìm của
lối viết phóng sự.
Phóng
viên AP – Tini Trần
tại một phi trường
Iraq. Ảnh do Tini Trần
cung cấp
Sau bài
phóng sự “Return to
Việt Nam” này, Tini
Trần đã được nhiều tờ
báo mời hợp tác với
mức thù lao hứa hẹn
rất cao, nhất là hai
tờ báo xuất bản trong
hai địa phương có
nhiều người Việt định
cư nhất là tờ Los
Angeles Times và tờ
San Jose Mercury News.
Trong thời gian này,
Tini Trần thú nhận là
tiếng Việt của mình
còn yếu nên có thể gặp
phải những trở ngại
trong khi di làm phóng
sự về sinh hoạt cộng
đồng Việt Nam tại địa
phương, nên cuối cùng
Tini đã chọn tờ San
Jose Mercury News vì
tại Bắc Cali này, Tini
Trần có gia đình bà
ngoại và các dì, cậu…
có thể cố vấn cho Tini
những vấn đề Việt Nam
mà cô chưa hiểu một
cách sâu sắc. Mặc đầu
đã biết Tini Trần về
cộng tác với Mercury,
Los Angeles Times đã
“chiêu dụ” bằng cách
mời cô tham quan các
cơ sở của tờ báo trong
một tuần và lo tất cả
chi phí cho cô tại Los
Angeles, đồng thời
cũng hứa hẹn một mức
lương cao hơn tờ
Mercury. Tini Trần đã
chấp nhận lời mời
xuống Nam Cali thăm
viếng cơ sở của tờ Los
nhưng cuối cùng vẫn
giữ ý định ở lại San
Jose.
Cộng
tác với San Jose
Mercury hai năm, Tini
Trần đòi hỏi tờ báo
này phải để cho cô
sang Việt Nam, nhưng
vì tờ báo chưa đáp ứng
nhu cầu của cô, nên
Tini Trần về cộng tác
với Los Angeles Times
vì chủ biên của tờ này
hứa cho cô đi làm
phóng sự tại Việt Nam
ba tháng. Trong thời
gian làm tại Los
Angeles, vào cuối năm
1999, Tini Trần cũng
đã lăn lộn với nhóm
phóng viên của tờ L.A.
Times tại khu phố
Bolsa để theo dõi và
tường thuật vụ Trần
Trường và bài tường
thuật này đã được một
giải thưởng báo chí.
Phải
nói là năm 1995 sau
khi về Việt Nam và
hoàn tất phóng sự
“Return to Viet Nam,”
Tini Trần đã thấy rõ
đời sống của dân chúng,
phong cảnh cũng như
văn hóa Việt Nam Việt
Nam, cô yêu thật sự
quê hương mình, nơi mà
cô đã theo cha mẹ bỏ
ra đi từ lúc mới lên
ba. Tini Trần đã đạt
được hai mơ ước của
mình, một là trở thành
một người phóng viên
báo chí và hai là được
làm việc ngay trên quê
hương Việt Nam. Làm
việc ở đâu cô cũng
muốn nhận những công
việc tại Việt Nam, do
đó khi hãng thông tấn
AP mời cô về cộng tác
và đưa cô về Việt Nam
làm việc, cô không
ngần ngại nhận lời và
đã ở đó trong một thời
gian dài 5 năm.
Ngoài
khả năng về nghề
nghiệp, Tini Trần là
một phóng viên năng nổ,
không ngại khó khăn,
luôn luôn hoàn thành
nhu cầu của hãng đặt
ra và cô có những nhận
xét được công nhận là
sâu sắc. Ban Giám Đốc
AP tại New York rất
biết tới khả năng của
cô và muốn đề bạt cô
lên những chức vụ cao
hơn và muốn đưa cô đi
làm Trưởng Văn Phòng ở
các nước khác.
Chỉ vài
tháng sau, Tini Trần
trở thành Trưởng Văn
Phòng AP tại Việt Nam.
Tini Trần quan niệm
đây là quê hương mình,
đồng bào mình, được
sống, hiểu và phục vụ
quê hương là điều tốt
nhất. Chính trong thời
gian làm việc và sinh
sống tại Việt Nam,
Tini Trần được học hỏi
và thông cảm thêm về
con người và đời sống
Việt Nam, bổ khuyết
cho những gì thiếu sót
khi cô rời Việt Nam ra
đi lúc còn quá nhỏ. Dù
thế nào, thì phương
tiện sinh sống ở Việt
Nam, nhất là tại Hà
nội không tốt bằng tại
Mỹ, nhưng cô không hề
muốn rời nhiệm sở, xa
những công việc hằng
ngày của một phóng
viên mà cô đã yêu
thích.
Vào
cuối tháng 2, năm
2003, Tini được New
York biệt phái sang
Kuwait trong khi chờ
đợi Mỹ sẽ tấn công vào
Iraq. Bốn tuần trong
lửa đạn, giao tranh và
khủng bố đã làm cho bố
mẹ và gia đình cô rất
lo lắng. Đến tháng 3,
Tini loan báo cho gia
đình biết là cô phải ở
lại trận địa lâu hơn
vì Hoa Kỳ sắp tấn công
vào cứ điểm Falluja.
Trong thời điểm này vô
số bài viết của Tini
Trần đã được chuyển đi
và trở thành những tin
chiến sự hàng đầu trên
các báo chí Hoa Kỳ.
Sau bốn tháng ở
Baghdad, cô đã sang
Jordan và báo tin về
nhà cho biết cô đã
hoàn tất nhiệm vụ,
nghỉ ngơi ở Siri Lanka
và sắp trở về Hà Nội.
Chỉ trong thời gian 4
năm, người phóng viên
AP tên Tini Trần đã
làm nhiệm vụ tại 22
quốc gia.
Trong
cuộc đời làm phóng
viên tại Việt Nam,
Tini Trần đã tiếp xúc
nhiều với cảnh nghèo
khó của quê nhà, trẻ
em thiếu ăn, đi học
không có giày mang,
trời lạnh không có đủ
áo ấm. Tini thương
Việt Nam là thương nỗi
nghèo khó, bất hạnh đó
và luôn luôn khuyến
khích các em cô, hai
gái một trai đã tốt
nghiệp đại học tại Mỹ,
ráng dành thời gian
tham gia các công tác
thiện nguyện để giúp
đồng bào nghèo khổ ở
Việt Nam. Do đó các em
Tini Trần đã tham gia
các tổ chức N.G.O.
(Non-goverment-organization)
và về nước giúp đồng
bào nghèo. Quan điểm
của Tini Trần là Việt
Nam cần phát triển
giáo dục và cải tiến
xã hội để nâng cao
kiến thức và đời sống
của dân chúng.
Cuộc
đời của một phóng viên
thường trú tại một
quốc gia và đôi khi
lại trở thành một
phóng viên chiến
trường bất đắc dĩ như
trong nhiều lần cô đã
dến Baghdad đầy lửa
đạn. Từ năm 2003 đến
năm 2005 Tini đã đi
Iraq 5 lần, cô luôn
luôn xông xáo, năng nổ
đi lại và người ta ít
gặp cô ở văn phòng,
mặc dù chức vụ của cô
là Văn Phòng Trưởng AP
tại Việt Nam.
Mùa Thu
2006, Tini đã trở về
Mỹ, theo một học bổng
Fellowship ở Harvard.
Để có thể hoạt động
cho AP, Tini đã phải
theo học tiếng
Mandarine 6 tháng tại
Mỹ và 3 tháng tại Đài
Loan trước khi đi nhận
nhiệm sở mới.
Ngày 19
tháng 9, năm 2009 vừa
qua, cô Tini Trần đã
lập gia đình với
Edward Wong, hiện là
thông tín viên của tờ
New York Times tại Bắc
Kinh. Wong cũng tốt
nghiệp báo chí tại Đại
Học California,
Berkeley, và có mặt
tại Iraq từ những năm
2003 với vai trò phóng
viên báo chí. Tin mới
nhất cho biết, Tini
Trần đang được AP biệt
phái qua Kabul để làm
phóng sự tại chiến
trường Afganistan,
trong dịp Tổng Thống
Obama cho tăng quân
đến chiến trường này.
Các
giải thưởng về báo chí
của Tini Trần
-
2005
Associated Press
Managing Editors
Award – Deadline
Reporting AP staff
coverage of Asian
tsunami
-
2000
– National
Headliners Award –
1st Place Coverage
of a Major News
Event AP coverage of
25th Anniversary of
Fall of Saigon,
“Vietnam Legacy” –
Associated Press
Managing Editors
Award – Enterprise
Reporting AP
coverage of 25th
Anniversary of Fall
of Saigon, “Vietnam
Legacy”
-
1999
Los Angeles Times –
Top of the Times
Award Beat Coverage
& Investigative
Reporting
-
1995
– Associated Press
Managing Editors
Award, 1st Place
Non-Deadline Writing
“Return to Vietnam”
Series, The
Tennessean – Asian
American Journalists
Association Award –
2nd Place Asian
American Issues
“Return to Vietnam”
Series, The
Tennessean – Green
Eyeshade
Investigative
Awards, Finalist
Nguồn: Huy Phương /
Calitoday News
|
