|
Cuộc sống thường
nhật có bao điều bạn bực mình:
Tiếng ồn, thất bại, lo sợ, bệnh
tật, cơm áo gạo tiền, thời tiết,
nỗi buồn, công việc, tình yêu
gia đình, giao tiếp, xóm giềng,
học hành, giao thông, thị trường,
dịch bệnh… Bạn phải chịu đựng
nhiều thứ. Để không cằn nhằn
người khác và có thể chịu đựng
sự khó tính của người khác, quả
thật không dễ chút nào. Vậy làm
sao có thể tự giải thoát mình?
Các bậc cha mẹ
thường hay chỉ trích con cái.
Các chủ nhân luôn trách mắng và
nhìn công nhân của mình bằng con
mắt xoi mói. Vợ chồng cũng thiếu
tôn trọng nhau, ưa áp đặt và
nghi ngờ nhau. Các mối quan hệ
khác cũng gặp nhiều phức tạp. Họ
làm mất lòng nhau bằng nhiều
cách. Thậm chí có những vết
thương lòng vẫn nhức nhối sau
nhiều năm. Giữa chúng ta có
nhiều dạng ác cảm, làm những
điều ác cho nhau, nói xấu nhau
đủ điều, thậm chí là trả thù
nhau. Có người còn biết nghĩ lại,
hối hận, nhưng có người không hề
tỏ ra hối tiếc vì lương tâm đã
chai lì.
Cách tốt nhất để
thanh thản tâm hồn là luôn chống
lại ý nghĩ trả thù, luôn tâm
niệm ba chữ “Tôi tha thứ” (nguyên
tắc 3T). Đó là biện pháp tuyệt
vời có thể giúp bạn chịu đựng
những gì làm bạn phiền lòng. Tha
thứ có giá trị tuyệt đối trong
cuộc sống.
Tha thứ không có
nghĩa là đầu hàng, chịu thua,
chịu lép vế, mà là “bỏ qua”.
Robin Casarjian giải thích: “Khi
tha thứ, bạn không còn lệ thuộc
vào người đã làm bạn đau lòng”.
Tha thứ kéo bạn ra khỏi sự giận
dữ của người khác và cho phép
bạn sống thanh thản.
Nêu sự tha thứ là
điều tốt như vậy mà tại sao vẫn
có nhiều người tích lũy cơn giận
trong lòng? Đó là muốn trả thù
để chứng tỏ mình không yếu thế.
Chẳng qua là thua kém người khác
nên mới hùng hổ lên cơn tức giận.
Thế nhưng, chính sự tha thứ mới
tạo nên sức mạnh thực sự, kiểu
“mưa dầm thấm sâu”. Khi tha thứ,
người ta cân nhắc kỹ lưỡng. Dù
cho người kia có xứng đáng được
tha thứ hay không thì vẫn không
thành vấn đề, mà chỉ vì mình
xứng đáng tự do. Đây còn là động
thái cao thượng của một công tử.
Chịu đựng để có thể tha thứ.
Một lý do khác mà
chúng ta có thể từ chối tha thứ
là cảm thấy bạc nhược hoặc quy
phục. Có người cho rằng tha thứ
là nhận mình sai và người kia
đúng. Nhưng tha thứ không là
miễn trừ cơn giận đổ lên người
khác mà là “rút dao ra khỏi vết
thương”. Tha thứ là “bỏ qua” các
lỗi lầm mà người khác đã làm cho
mình, nhưng phải “bỏ qua” với cả
lòng tự trọng và tôn trọng – kèm
theo lòng yêu thương chân thành.
Nhưng cũng có khi người khác
không hề biết nỗi đau lòng của
bạn mặc cho bạn phải âm thầm
chịu đựng. Nếu biết tha thứ, bạn
sẽ không phải khổ sở nữa. Tha
thứ vẫn hữu ích cho các trường
hợp như thất tình, bị hiểu lầm,
bị ghen ghét,…
Tha thứ tốt cho
cả thể lý lẫn tinh thần. Trong
cuốn Anger Kills, tiến sĩ
Reddford Williams viết: “Cứ nhớ
mãi về nỗi đau quá khứ thì sức
khỏe sẽ suy yếu. Đơn giản như
nhớ mãi một chuyện bực mình thì
bạn sẽ căng thẳng và tim bị ảnh
hưởng”. Về tình yêu tan vỡ, đại
văn hào R. Tagore nói: “Khôn
ngoan gì mà đau khổ mãi vì một
người đã mang trái tim họ đi xa!”.
Các ý nghĩa tiêu cực cũng có
liên quan tới cao huyết áp, động
mạch vành và dễ bị chứng bệnh
khác. Sống cởi mở và thanh thản
có thể làm tăng hệ miễn nhiễm.
Chỉ cần một giây để xúc phạm
người khác, có khi gây tổn
thương trầm trọng, nhưng sự tha
thứ lại cần nhiều thời gian.
Mới đầu, bạn cảm
thấy các tình cảm tiêu cực như
tức giận, buồn bã, và xấu hổ.
Sau đó bạn biến chúng thành tích
cực hoặc làm giảm dần “mức căng”.
Đặc biệt là học cách nhìn người
khác bằng ánh mắt khác trong
sáng hơn. Người hại mình sẽ trở
thành yếu thế, bị động, như ngồi
trên đống lửa. Người Việt Nam có
câu: “Chưa đánh được người thì
mặt đỏ như vang, đánh được người
rồi thì mặt vàng như nghệ”. Cổ
nhân cũng đã minh định: “Hàm
huyết phún nhân, tiên ô tự khẩu”
(Ngậm máu phun người, trước tiên
bẩn miệng mình). Chí lý lắm thay!
Có người lại
không thể đạt tới chặng cuối của
sự tha thứ. Đó là những người bị
tổn thương từ thuở ấu thơ, bị sỉ
nhục bởi chính những người mà họ
yêu thương và tin tưởng – như bị
lạm dụng tình dục, bị bạo hành
thể lý hoặc tâm lý, bị cưỡng dâm,
bị khinh miệt,… Dù không có sự
tha thứ trọn vẹn, họ vẫn có lợi
nhờ biết tha thứ một phần.
Nếu cảm thấy khó tha thứ, hoặc
muốn tha thứ mà không biết bắt
đầu từ đâu, xin bạn hãy thử áp
dụng 7 cách này:
1. Vi mô. Luyện
tập tha thứ những lỗi nhỏ của
người xa lạ - chẳng hạn bị tính
gian mất vài ngàn đồng, bị “chơi
gác” một chút… Dần dần, bạn sẽ
có thể tha thứ những lỗi lớn hơn
một cách dễ dàng hơn.
2. Giải thoát. Tự
vượt qua nỗi thất vọng và kiềm
chế cơn giận đối với người thân
và bạn bè, hoặc những người mà
mình tín cẩn. Nhờ vậy, bạn thấy
“mạnh mẽ” hơn và rồi bạn cũng sẽ
được nhận biết. Bạn vẫn có thể
để tình cảm của mình tự do mà
không hề giận dữ, không dùng
ngôn ngữ hoặc ngữ điệu “khó nghe”,
và bạn sẽ không phải hối tiếc về
sau. Phương pháp “hả giận” cũng
có hiệu quả - như đấm vào gối
bông, bỏ đi chỗ khác, những
tuyệt đối không đập phá đồ đạc
hoặc “đá mèo, khoèo rế”. Nếu
không tức giận tột độ, bạn hãy
đọc sách báo. Đừng “giận cá chém
thớt” như phóng xe bạt mạng,
chửi “đổng” (chửi cho hàng xóm
nghe, cho trời đất nghe)… Đó là
cách biểu lộ tiêu cực và “hạ cấp”,
nên tránh!
3. Chứng minh.
Nếu thực sự cần thiết, bạn hãy
viết thư hoặc gởi email (nếu ở
xa), hoặc gặp trực tiếp để tìm
hiểu sự thật bằng cách nói ôn
hòa và tích cực xây dựng, chứ
không nguyền rủa hoặc chỉ trích
“đối phương”. Chẳng hạn, “Tôi
cảm thấy…” hoặc “Tôi không hiểu…”.
Hãy diễn tả sự ảnh hưởng đối với
bạn vì cách xử sự của người kia,
đồng thời bày tỏ thiện chí “đàm
phán” để có thể giải quyết vấn
đề ổn thỏa, gọi là “dĩ hòa vi
quý”.
4. Mặc nhiên. Đối
với tội loạn luân, cưỡng dâm và
các tội phạm khác, nạn nhân có
thể tránh né tha thứ trực tiếp,
vì việc gặp nhau để “đối chất”
sẽ… không an toàn! Thật vậy,
không cần “đối diện”. Đó là sự
tha thứ mặc nhiên. Người được
tha thứ có thể không nhận ra lỗi
và không bao giờ biết mình được
tha thứ. Ví như người say rượu
không biết mình nói gì hoặc nghe
gì. Điều quan trọng là bạn đừng
để cho cơn giận dữ lộng hành, vì
không ai ngu dại đến nỗi căng
buồm ra khơi khi trời đang giông
tố!
5. Lắng nghe. Nếu
đối diện với người làm tổn
thương mình, bạn hãy lắng nghe
và chỉ nói về những gì bạn đã
nghe. Làm như vậy, bạn sẽ bắt
đầu có cách nhìn khác và dễ dàng
tha thứ hơn. Im lặng và lắng
nghe, đó là cửa mở rộng đưa bạn
thanh thản bước vào vùng bình
yên của sự tha thứ tuyệt vời.
6. Suy tư. “Nhân
vô thập toàn”. Con người luôn
bất túc và bất trác. Hãy đợi đến
lúc lòng mình lắng xuống, chọn
khung cảnh yên tĩnh và suy tư.
Chắc chắn bạn sẽ đủ sáng suốt để
có thể quyết định đúng đắn,
không gì tốt hơn là yêu thương
và tha thứ. Suy tư là cách hữu
hiệu để nhận biết chính mình và
thông cảm với những người xung
quanh. Đừng bao giờ quên: “Tâm
phẫn xí tắc bất đắc kỳ chính”.
7. Hướng thiện.
Nhờ hướng tới Chân-Thiện-Mỹ và
tương lai, bạn có thể sớm đạt
tới “đích” tha thứ. Hai chị em
tị nạnh nhau về việc chăm sóc
người mẹ bệnh tật. Cô ở gần than
phiền về gánh nặng vất vả và
hàng ngày phải lo cơm nước và
thuốc thang cho mẹ, đích thân
làm đủ thứ. Cô ở xa chỉ gửi tiền
về, lâu lâu mới đến thăm được.
Cô ở gần thì bực tức và luôn gắt
gỏng. Cô ở xa thì chỉ biết im
lặng và bỏ qua tất cả để giữ
tình chị em. Một câu nhịn, chín
câu lành. Thời gian là bằng
chứng hùng hồn nhất.
Sự hướng thiện sẽ
dẫn tới sự tha thứ, và sự tha
thứ dẫn tới sự bình an tâm hồn.
Sidney Simon nói: “Sự tha thứ
làm cho bạn cười nhiều, có thể
cảm nhận sâu xa, và trở nên liên
kết với người khác nhiều hơn”.
Chính sự tha thứ là thần dược
mau chữa lành vết thương lòng.
Vả lại, chính lúc mình tha thứ
là lúc mình được thứ tha.
Tuy nhiên, tưởng
cũng nên xác định rằng “tha thứ
không có nghĩa là quên”. Có lẽ
hơi… “khó nghe” chăng? Không đâu.
Chúng ta không thể quên nỗi đau
hoặc điều thiệt hại, và cũng
không nên quên, vì bị lừa lần
một thì không do lỗi mình, nhưng
bị lừa lần hai thì do lỗi mình.
Chính những “kinh nghiệm đau
lòng” đó dạy chúng ta đừng bị
lừa thêm lần nữa – còn được gọi
là “kinh nghiệm xương máu”. Ở
một góc độ nào đó, giống như
“một sự bất tín, vạn sự chẳng
tin” là vậy. Con chim bị bắn hụt
một lần rồi thì nó sẽ khôn hơn.
Không để bị lừa
lần nữa và không lừa ai, đó là
những người khôn ngoan. Tha thứ
là việc khó nhưng vẫn khả thi,
càng khó thực hiện thì việc đó
càng có giá trị cao. Bị khiêu
khích mà không giận thì hoặc là
kẻ tiểu nhân, hoặc là người quân
tử và cao thượng. Sự tha thứ
luôn luôn cần thiết, vì có tha
thứ thì mới có thể tái lập hòa
bình và bình thường hóa quan hệ
– ở mọi cấp độ khác nhau. Đôi
khi rất cần một lời xin lỗi! Xin
mượn lời Kinh Thánh để kết:
“Không chỉ tha bảy lần mà tha
bảy mươi lần bảy”, nghĩa là tha
thứ mãi mãi. Không tha thứ, đó
là người ích kỷ! Xin chúc mừng
nếu bạn là người vị tha. Nếu
chưa, cố gắng thêm thì rồi bạn
sẽ thành công – và chắc hẳn được
mọi người nể trọng.
(John Tran st) |
