Giữa
bao nhiêu cái thật, cái giả
trong cuộc đời này, nhận ra được
đã khó, huống chi lại là thật -
giả trong tình yêu, thứ tình cảm
thiêng liêng và đầy bí ẩn? tuy
nhiên, người ta cho rằng có
những tiêu chí nhất định để nhận
ra đâu là tình yêu đích thực và
phân biêt nó với những thứ tình
yêu “trong ngoặc kép”.
Trong cuốn “Anatomie de Lamour”
(Giải phẫu tình yêu) nhà nhân
chủng học Hélenne Fisher cho
rằng, có thể nhận biết một tình
yêu đích thực nếu nó hội đủ
những yếu tố sau đây:
Một là tình cảm thẩm mỹ…
Nói khác đi, đó là sự rung động
của chúng ta trước vẻ đẹp của
đối tượng yêu. Bởi vì không ai
thực sự yêu một người nào đó mà
lại nghĩ rằng người đó không đẹp.
Có thể đó là vẻ đẹp mà ai cũng
nhận thấy.
Nhưng cũng có khi mọi người
không cho là đẹp, thậm chí xấu
đến “ma chê quỷ hờn” như Thị Nở
mà khi đã yêu, Chí Phèo cho rằng
“trông thế mà thị lại có duyên”.
Khi đã yêu một cái gì bao giờ ta
cũng thấy cái đó cái đó đẹp.
Người mẹ có đứa con sứt môi
nhưng bà vẫn âu yếm hôn hít nó
không biết chán. Cho nên vẻ đẹp
này không dựa trên một tiêu
chuẩn thẩm mỹ nào cả. Nó mang
tính chủ quan, nó hoàn toàn phụ
thuộc vào chủ thể thẩm mỹ chứ
không phải do khách thể thẩm mỹ.
Nhà mỹ học Schiller người khác
đã nhận thấy mà chỉ mình ta phát
hiện được mà thôi. Cho nên, nếu
một ngày nào đó, ta cảm thấy
người yêu, người chồng hay người
vợ của ta không đẹp nữa, thậm
chí cho là xấu xí thì buồn thay
đó chính là dấu hiệu tình yêu đã
suy giảm lắm rồi.
Và thật là bất hạnh nếu ta quyết
định ăn đời ở kiếp với một ai mà
ta lại nghĩ rằng người đó xấu.
Nếu đã nghĩ thế, tại sao ta lại
yêu? Tình yêu đó đâu phải là
đích thực?
Hai là tình cảm đạo đức
Nói khác đi là cảm thấy người đó
tốt. Trên đời không có ai thực
sự yêu một ai mà lại nghĩ rằng
người đó không tốt. Khái niệm
“tốt” ở đây có thể hiểu là có
những phẩm chất tốt đẹp theo
chuẩn mực đạo đức của xã hội
nhưng cũng có thể là “tốt” theo
cách nhìn của ta.
Đối tượng yêu có thể bị mọi
người nhìn nhận là không tốt,
thậm chí là kẻ xấu nhưng khi đã
yêu, ta vẫn khẳng định đó là
người tốt. Nếu người đó không
hoàn toàn tốt thì ít ra cũng có
mặt nào đó ta cho là tốt. Không
ai thực sự yêu một người mà lại
nghĩ rằng đó là kẻ xấu. Cùng lắm
người ta có thể thương (giống
như thương hại) chứ không thể là
tình yêu đích thực.
Ba là tình cảm trí tuệ…
Tức là sự cảm phục về trí tuệ,
tài năng của đối tượng yêu. Là
cái mà ta có thể nghĩ rằng người
đó “hơn hẳn thiên hạ một cái đầu”.
Từ lâu, người ta vẫn cho rằng
“gái ham tài, trai ham sắc”.
Thực ra, ngay cả nam giới cũng
phải lòng những người con gái
thông minh, khéo léo. Không một
người đàn ông nào có thể thực sự
yêu một người con gái, nếu anh
ta nghĩ rằng người đó đần độn,
ngu ngốc.
Tất nhiên, cũng có thể có đàn
ông không thích phụ nữ quá thông
minh sắc sảo hay quá tài giỏi.
Nhưng nếu bỏ chữ “quá” đi thì đa
số đàn ông vẫn cứ mê. Bởi vì từ
cảm phục một ai đó đến yêu người
ấy là một khoảng cách rất gần.
Bốn là sự hấp dẫn tình dục
Đó là sự ham muốn nhau về thể
xác. Có người không muốn đưa yếu
tố này vào thước đo của tình yêu
vì nó có vẻ “trần tục”, không
xứng với thứ tình cảm thiêng
liêng này.
Nhưng tiếc rằng, nếu loại trừ
yếu tố đó ra, làm sao phân biệt
được tình yêu với tình bạn? Sự
hấp dẫn tình dục chính là một
trong những đặc trưng cơ bản của
tình yêu trai gái.
Tuy nhiên, không ít trường hợp
người ta dễ nhầm lẫn sự hấp dẫn
tình dục với tình yêu. Bởi vì
khát khao tình dục nhiều khi
cũng si mê đến khắc khoải, bồn
chồn. Đứng trước một tình yêu,
nếu có khi nào bạn tự hỏi liệu
đây có phải tình yêu đích thực
hay không thì bốn yếu tố trên
đây có thể là dụng cụ đo lường
tình yêu của bạn.
Có điều dụng cụ này không giống
như máy phát hiện tiền giả mà
phụ thuộc rất nhiều vào người sử
dụng nó. Có thể máy đo vẫn chính
xác nhưng nếu nhìn vào bảng đồng
hồ bằng con mắt của kẻ đang ngây
ngất vì yêu thì kim sẽ nhảy loạn
xạ và cho ta những kết quả không
đáng tin cậy.
Tuy nhiên, tình yêu không bao
giờ ổn định, nó luôn biến động.
Có thể ngày hôm nay là tình yêu
đích thực nhưng nếu không biết
cách nuôi dưỡng thì không bao
lâu sau nó sẽ đổi màu thành ra
giả dối. Chứ không phải một khi
đã yêu đích thực thì tình yêu ấy
sẽ giữ nguyên màu sắc ấy và theo
ta đi suốt cuộc đời.
Khi một chàng trai muốn chung
sống không hôn thú với bạn, tất
nhiên anh ta sẽ rót vào tai bạn
những lời hứa, anh ta sẵn sàng
thề sẽ chung sống với bạn suốt
đời. Có thể ở thời điểm ấy cả
hai đều yêu chân thành, say đắm
và họ dự định sẽ kết hôn để
chung sống suốt đời. Nhưng sau
một thời gian “sống thử”, những
khát khao nhất là về tình dục
trở nên nhàm chán, cuộc sống
chung bắt đầu tẻ nhạt, những mâu
thuẫn nảy sinh và tình yêu đích
thực dần dần đổi màu.
Hầu như ngày nào cũng có những
cô gái gọi đến các trung tâm tư
vấn tình yêu than thở về nỗi họ
bị người yêu đối xử hờ hững,
lạnh nhạt, thậm chí “trở mặt” và
hỏi bây giờ phải làm thế nào?
Mỗi trường hợp đều có nguyên
nhân riêng của nó. Nhưng nếu
tổng hợp lại tìm ra một nét
chung thì có thể rút ra là hầu
như tất cả những cô gái đó đều
quá yêu, đem hết dâng hiến cho
tình yêu chẳng giữ lại cho mình
cái gì cả và chính điều đó làm
đàn ông chán họ.
Giống như người thám hiểm, sau
khi đã biết mọi chân tơ kẽ tóc
của cái vùng đất trước kia đầy
bí ẩn đối với mình, giờ đây
chẳng còn gì để thám hiểm nữa và
thế là họ nảy ra ý định đi thám
hiểm nơi khác lý thú hơn. Thế ra
với đàn ông, yêu là thám hiểm?
Nhà tâm lý Catherine Roig đã để
ra hàng chục năm nghiên cứu về
tâm lý đàn ông xác nhận rằng,
đúng như thế! Bà nói thêm, điều
đó chẳng có gì lạ, bất cứ ai
cũng bị hấp dẫn bởi cái mới lạ,
chưa biết, khiến cho mình háo
hức. Có những cô gái mới yêu
được ít lâu, đã đến nhà người
yêu, thu dọn giặt giũ cho anh ta,
nấu ăn cùng anh ta, có đêm ở lại
với anh ta.
Thành ra, tuy chưa kết hôn, cô
gái đó đã muốn vào vai người vợ.
Vậy thì người con trai ấy cần gì
phải cưới cô ta nữa khi thấy
mình chưa cưới nhưng cũng như đã
có vợ rồi?
Ngày nay, lại có những cô gái
chẳng cần biết tình yêu có phải
là đích thực hay không vẫn cứ
quan hệ buông thả. Một chàng
trai hỏi: “Bạn gái tôi nói rằng
cô ấy không yêu tôi nhưng mỗi
lần gặp nhau, cô ấy vẫn ôm hôn
tôi, giá tôi có đi xa hơn chắc
cô ấy cũng không chối từ. Tôi
không hiểu tâm lý con gái như
vậy là thế nào, họ có thật lòng
không hay muốn thử thách tôi?
Rất mong được chuyên gia tâm lý
giải đáp”.
Lưu ý rằng, nếu bạn gái đó nói
không yêu bạn mà vẫn ôm hôn và
sẵn sàng đi xa hơn thì chưa biết
chừng đối với những người “không
yêu” khác cô ta cũng có thể “thử
thách” như vậy. Nếu đúng thế, cô
ấy thuộc loại người quá dễ dãi
trong quan hệ thể xác và rất dễ
trở thành “đồ chơi chung” của
nhiều bạn trai mà cô ta... không
yêu.
Hậu quả của lối sống buông thả
đó là rất dễ phải đi nạo phá
thai nhiều lần và có nguy cơ lây
nhiễm các căn bệnh xã hội nguy
hiểm mà chắc chắn cô ấy sẽ phải
hối tiếc. Thế mới biết có được
tình yêu đích thực đâu phải là
dễ dàng.
Trịnh Trung Hòa - TGPN