|
Có một thời gian
khi Đức Dalai Lama say mê Chủ
tịch Mao và chủ nghĩa cộng sản.
“Mao gây ấn tượng cho tôi trong
nhiều cách,” Ngài viết trong
Đường Lối của Lãnh tụ: Phật
giáo, Thương mại, và Hạnh phúc
trong một thế giới liên kết với
nhau “ông ta giải thích (chủ
nghĩa cộng sản) là một hệ thống
nơi mà những nhà tư bản không
còn có thể bóc lột công nhân
được nữa.” Sự khâm phục đã không
kéo dài. “(Mao) nói với tôi rằng
tôn giáo giống như thuốc độc.
Ông ta biết tôi là một Phật tử,
vì thế lời bình luận của ông đã
làm cho tôi rõ rằng mối thân hữu
mà ông ta biểu lộ không chân
thành.”
Và khi nó hóa ra rằng, cùng với
từ bi và bất bạo động, Phật giáo
cũng quý trọng sự tự do mậu
dịch. “Đức Phật thừa nhận mối
quan hệ mậu dịch như một hoạt
động giá trị,” Đức Dalai Lama
viết. “Ngài khuyến khích những
nhà buôn bán thành công bằng sự
hiện hữu tin cậy và có một con
mắt quan sát trên những gì nên
được bán.” Bây giờ, Ngài hướng
vấn đề bằng một hệ thống “thị
trường tự do có trách nhiệm” như
cơ hội tốt nhất để đạt đến và mở
rộng hạnh phúc toàn thế giới. Vì
thế, khi Lauren van den
Muyzenberg, một người tư vấn
quản lý quốc tế, thỉnh cầu Ngài
tuyên bố về việc tư tưởng Phật
giáo làm thế nào có thể hổ trợ
chủ nghĩa tư bản “mang đến một
hành tinh hòa bình hơn và có thể
chịu đựng được,” Ngài đồng ý.
Kết quả là tác phẩm Đường Lối
của Lãnh tụ, hoa trái của một sự
hợp tác lâu dài của hai người.
Thương mại, với sự tập trung của
nó trên “sản xuất, lợi nhuận và
sự lớn mạnh”, dường như có một
ít trong sự chung nhất với giáo
lý Phật giáo về từ bi và phúc
lợi, Van den Muyzenberg thừa
nhận, nhưng ông chỉ ra một cái
nhìn gần hơn chỉ rằng cả hai
quan tâm với hạnh phúc an lạc và
làm những quyết định đúng. Đường
lối của lãnh tụ chủ yếu nói với
độc giả của nó hãy sống và làm
việc theo những quan niệm của
Phật giáo về Quan điểm đúng
(chánh kiến) và Cách cư xử đúng-
sự chỉ đạo (chánh nghiệp). Như
Muyzenberg giải thích, Quan điểm
đúng quyết định khuynh hướng
phía sau sự nắm lấy một quyết
định và sự chỉ đạo đúng, chính
là quyết định ấy được chuyển
dịch thành hành động bởi một
công ty và công nhân của nó.
Nếu chúng ta làm chủ hai điều
“Đúng” này, theo Phật giáo,
chúng ta sẽ đạt đến hạnh phúc an
lạc và cũng truyền bá rộng ra.
Chìa khóa cho sự tinh thông ưu
thế này tùy thuộc trong sự rèn
luyện tâm thức một người qua
thiền quán. Bằng sự theo sau
tiến trình của thiền quán như
được trình bày trong sách, chúng
ta có thể học để “trục xuất”
những khuynh hướng không lành
mạnh và “thay thế”chúng bằng
những khuynh hướng lành mạnh –
sự tin cậy trục xuất sự không
tin cậy; khiêm tốn thay thế kiêu
căng; tính trầm tĩnh trục xuất
tham muốn quyền lực, giàu sang
và danh vọng; khí lực trong sáng
trục xuất sự mở tối của tâm
thức; v.v…và v.v…
Quyển sách kể ra những phương
pháp của thiền quán và cung cấp
sự xác chứng của CEO (chief
executive officer) trên tính
hiệu lực của nó. Khi người chung
phần của cô ta gạt gẫm,
Thitinart na Patalung, xếp thi
hành của một công ty kim cương
Thái, hết tất cả tiền bạc, cô ta
trở nên chán nản và giận dữ.
Nhưng với thiền quán, cô vượt
qua những cảm xúc tiêu cực này.
Kiến trúc sư Kris Yao rèn luyện
tâm thức ông dừng tham muốn trở
thành xuất sắc nhất và chói sáng
nhất trong lãnh vực của ông ta;
thay vì thế, ông tập trung trên
việc làm những gì tốt nhất cho
khách hàng của ông ta. Sự sáng
tạo của ông bay vút lên.
Lợi ích của thiền quán, của Phật
giáo hay những truyền thống khác
được biết rất rõ, và Đường Lối
của Lãnh tụ không thật sự nói
với chúng ta bất cứ điều gì mới.
Tuy nhiên, bằng sự giới thiệu
ngắn gọn của nó, những thí dụ và
minh họa “Hướng tới trong một
thế giới liên hệ hổ tương”. Nó
vươn tới sự không thông thạo và
chỉ chúng hướng tơi một sự thực
tiễn và những phương pháp có
hiệu lực có thể của sự tự cải
thiện.
Phần đầu tiên của quyển sách là
“Lãnh đạo chính mình”; rồi đến
“Lãnh đạo sự tổ chức chính mình”
và cuối cùng là “Lãnh đạo trong
một thế giới liên kết hổ tương”.
Khi diễn đàn và phạm vi của hành
động mở rộng cho độc giả - từ cá
nhân đến toàn cầu – sự hiểu biết
trở nên ngày càng ít nguyên sơ
hơn.
Quyển sách thật sự không nói
nhiều đấy là mới. Nó giải thích
rõ ràng triết lý Phật giáo căn
bản như nó liên hệ đến cá nhân
và hành động cá nhân trong một
ngôn ngữ giản dị trong sáng; và
nó phác họa một vài tình trạng
tiễn thoái lưỡng nan và mâu
thuẫn nổi bật trong chủ nghĩa tư
bản và toàn cầu. Nhưng không có
điều gì mới mẻ về lời mách của
nó trong việc làm thế nào để
thương nghị với những mâu thuẫn
này – ở cấp độ cá nhân, tổ chức,
và toàn cầu.
Chủ đề của Đức Dalai Lama về
kinh tế và toàn cầu thị trường
tự do không nói với chúng ta về
điều mà những tạp chí, sách vở,
và bài học ở trường đã nói với
chúng ta. Thí dụ, quan điểm của
Phật giáo về lợi nhuận là: “Lợi
nhuận là khuynh hướng tốt đẹp
cho đến khi nào nó vẫn được thu
vào một cách thành thật ngay
thẳng.” Không quá khác với những
quan niệm không Phật giáo. Trong
những vấn đề khác, CEO chủ
trương phải tỉnh thức sáng suốt
về sự chênh lệch tiền lương một
cách cực độ, việc thi hành trách
nhiệm hợp tác xã hội, hướng cho
một năng lực hành động đa dạng
và đầu tư vào những khu vực
nghèo hơn của trái đất. Chúng ta
cũng được nói rằng “Tiền bạc
không thể mua hạnh phúc.” (Mặc
dù, vấn đề được nêu lên một cách
ngắn gọn phân tích không đều sự
tương quan giữa hai phương
diện.) Trường hợp nghiên cứu
thêm một số sắc thái: người phụ
trách Ấn Độ Tulsi Tanti tìm kiếm
cho một giải pháp về năng lượng
gió; IBM quyết định đẩy mạnh
việc phát triển năng lực đa dạng
của công nhân. Liên hệ chúng với
những nguyên tắc của Phật giáo,
tư duy, dường như giản dị tinh
tế. Sự hợp lý logic dường như
là: những điều này bắt đầu minh
họa nguyên tắc Phật giáo bởi vì
chúng nhằm để hành động tốt.
Con Đường của Lãnh Tụ rồi thì
phục vụ cũng như điều nhắc nhở
hay sách vở lòng của những giá
trị phổ quát mà chúng nên thái
độ hằng ngày của chúng ta – như
những cá nhân hay như những
thành viên của một tổ chức
chuyên môn. Những người thị
trường tự do sẽ vui mừng rằng
Đức Dalai Lama – với tầm vóc đạo
đức của Ngài – rõ rệt ủng hộ chủ
nghĩa tư bản và toàn cầu hóa,
với những điều khoản thông
thường kèm theo về giảm nhẹ sự
dư thừa của nó.”
CON NGƯỜI PHÍA SAU TU SĨ
Năm quyển sách hay về đời sống
và thời gian của Đức Dalai Lama,
và triết lý của Ngài.
1- Con Đừong Rộng Mở: Chuyến du
hành toàn cầu của Đức Dalai Lama
thứ mười bốn, tác giả Pico Iyer,
2008
Gia đình của Iyer đã biết gia
đình Đức Dalai Lama ít nhất 30
năm vì thế quyển sách này là một
sự phân tích sâu sắc. Iyer chi
chuyển từ Dharamsala đến Lhasa
đến nơi gặp gở ở phương Tây, để
thể nghiệm những nghịch biện mà
mô tả đặc điểm đời sống của Đức
Dalai Lama.
2- Bản Chất của Đức Dalai Lama:
Những lời dạy căn bản của Ngài,
hiệu đính bởi Rạjiv Mehrotra,
Penguin, 2005
Một sưu tập về những nhận thức
của Phật giáo và thế gian đã
hình thành nên triết lý của Đức
Dalai Lama và những phương pháp
để đạt đến một đời sống hạnh
phúc, đạo đức và giác ngộ. Sự
sưu tập mang đến sự phối hợp của
những lời dạy của Ngài về trực
quan thấu triệt của Ngài đối với
nhân loại.
3- Dalai Lama, Con Trai của Tôi:
Câu chuyện của một bà mẹ, tác
giả Kiki Tsering, Penguin, 2000
Câu chuyện Bà mẹ của Đức Dalai
Lama về kinh nghiệm của con trai
bà hiện diện được thừa nhận như
một vị Phật sống, nhìn Ngài lớn
lên, đào thoát khỏi Tây Tạng, và
Ngài trở thành một vị sứ giả
toàn cầu vì dân tộc Ngài và một
phát ngôn nhân cho hòa bình.
4- Những Đức Dalai Lama: Thể chế
và lịch sử, tác giả Ardy
Verhaegen, DK printworld, 2002
Quyển sách ghi chép sự du nhập
của Phật giáo vào Tây Tạng và sự
phát triển của một nền văn hóa
tôn giáo đặc thù, sự phát khởi
xuất chúng của những Đức Dalai
Lama, và vai trờ của thế chế ở
Tây Tạng và Á châu.
5- Vật Lý Học và Vũ Trụ Học Mới:
Những đối thoại với Đức Dalai
Lama, tác giả Zara Houshmand,
Oxford University Press, 2003
Một sự ghi chép lại những đối
thoại giữa năm nhà lãnh đạo vật
lý, một nhà sử học và Đức Dalai
Lama trên lý thuyết về vật lý
học lượng tử trong kinh luận của
triết lý Phật giáo.
__
Lifestyle - Dalai Lama's
teaching for Nirvana
Tuệ Uyển chuyển ngữ
|