| |
Joyce Anne Nguyen
(Wednesday, March 3, 2010)
Có đôi khi suy nghĩ, tôi chợt cảm thấy có lẽ
mình nên bỏ tất cả. Bỏ tất cả việc viết lách nàỵ
Có rất nhiều lý do để tôi ko nên tiếp tục viết.
Tôi 16 tuổi, ở tuổi này như những người đồng
trang lứa tôi nên chú tâm học hành và có những
mối quan tâm phù hợp với lứa tuổị
Tôi ko bị ép buộc phải lên tiếng, và tôi ko đủ
tư cách để lên tiếng và kêu gọi người khác phải
đứng dậy tranh đấu cho quyền lợi cá nhân và thay
thế 1 chế độ khác với những nhà cầm quyền khác,
bởi dù gì tôi cũng đang sống ở nước khác, tôi là
kẻ hèn nhát đứng từ xa hò hét kêu gọi, khi có
chuyện tôi ko phải cam chịu gì cả, và tôi nói gì
cũng được, gào gì cũng được.
Có đôi khi tôi cảm thấy nhục nhã và ghê tởm với
bản thân. Và có lẽ sự im lặng là lựa chọn tốt
hơn cho tôị Có nhiều lúc tôi cảm thấy như vậỵ Dù
tôi có viết hàng trăm, hàng ngàn bài, cũng ko có
điều gì xảy rạ Mọi việc đều diễn ra như vậỵ Vô
số người đã viết, vô số người đã lên tiếng, vô
số người đã đấu tranh và cống hiến cho phong
trào đấu tranh dân chủ, nhưng cũng ko có gì thay
đổị Việc viết lách của tôi nói chung cũng ko có
lợi gì. Ko tạo nên 1 sự thay đổị Cũng ko thuyết
phục hay lôi kéo được aị Rất nhiều người cũng đã
bảo VN ko cần những người như tôi, và thay vì
chê bai chế độ, ko đóng góp, có lẽ tôi nên ngậm
họng và sống cho đất nước tôi đang sống.
Có đôi khi tôi cảm thấy mình là 1 kẻ hèn nhát.
Dĩ nhiên khi ở VN, tôi ko viết, ý tôi là tôi có
viết về những bức xúc trong xã hội nhưng ko viết
về chính trị chẳng phải vì tôi sợ, mà trong nước
tôi chưa kịp thấy nhiều để ý thức được người dân
trong nước ko may mắn như thế nàọ Chỉ khi được
đến 1 đất nước khác và đi 1 số nơi, tôi mới thấy
1 số điều và so sánh, tôi mới bắt đầu viết về
chủ đề nàỵ Nhưng có lẽ tôi nói chung cũng vẫn là
1 kẻ hèn nhát to miệng, kêu gọi người dân trong
nước đứng lên phản kháng, trong khi mình đã an
toàn.
Có lẽ tôi nên im lặng. Và mọi người cùng im lặng.
Chúng ta hãy cùng ngồi yên và chấp nhận hoàn
cảnh, với suy nghĩ mọi nước đều có vấn đề, khó
khăn riêng, và mỗi chế độ đều có cái tốt cái xấu
của nó.
Chúng ta hãy cùng im lặng và lờ đi những vấn nạn
của đất nước, với an ủi rằng đất nước dù sao
cũng đang tiến bộ.
Chúng ta hãy cùng im lặng và tin tưởng rằng việc
im lặng chấp nhận sẽ giúp đất nước bình yên.
Chúng ta hãy dùng từ “nhạy cảm” để né tránh mỗi
khi bất kỳ ai đề cập đến vấn đề an ninh lãnh thổ.
Chúng ta hãy tập trung học hành, làm việc và
đừng quan tâm đến chính trị.
Chúng ta hãy ngồi yên đó, để TQ kéo sang tiến
hành dự án bauxite ở Tây Nguyên, hủy hoại môi
trường sống, giết chết sinh vật, gây bệnh tật
cho đồng bào ta, và từ từ chiếm phần trung tâm
của đất nước tạ
Chúng ta hãy ngồi yên đó, để TQ thuê rừng đầu
nguồn và chấp nhận tất cả những hậu quả của nó
như sự ảnh hưởng đến sinh thái và lũ lụt, và để
dân TQ kéo sang VN sống.
Chúng ta hãy ngồi yên đó, và để đồng bào ta bị
đánh cướp hoặc giết chết ngoài biển Đông.
Chúng ta hãy ngồi yên đó, để tấm bản đồ lưỡi bò
đi khắp TG, và mọi người dần dần tin rằng biển
Đông thuộc về TQ, HS- TS thuộc về TQ.
Chúng ta hãy nhắm mắt lại, và ngưng việc đọc báo
đi, để tưởng tượng rằng ko có điều gì tồi tệ xảy
ra và đất nước vẫn đang phát triển.
Nhưng liệu tôi, và bạn có thể làm được thế kỏ
Nếu muốn, tôi có thể quên VN đị Tôi có thể chỉ
nên sống cho Na Uỵ Và bất kỳ cái gì khác. Bạn
cũng vậỵ Nhưng liệu chúng ta có thể làm được như
thế kỏ
Mọi chuyện có lẽ sẽ trở nên đơn giản hơn rất
nhiều nếu ko có những vấn đề với TQ. Bây giờ ai
cũng biết tình hình giữa TQ và VN đã nghiêm
trọng như thế nàọ Ko, đừng nói với tôi VN là
nước nhỏ. Ko, đừng nói với tôi VN xui xẻo nằm
quá gần 1 đất nước đầy tham vọng bá quyền như TQ.
VN ko phải là nước nhỏ duy nhất phải chống chọi
với 1 nước lớn. VN ko phải là nước duy nhất nằm
gần TQ. Tôi biết tôi ko thể làm được gì cả. Tôi
là 1 cá nhân, và 1 cá nhân chỉ là được những
việc nhỏ nhặt trong giới hạn của 1 cá nhân.
Nhưng nếu nhiều cá nhân gộp lạỉ “Don’t wait for
leaders; do it alone, person to person.”- Mother
Teresạ Nếu VN phải đối mặt với TQ, nếu nhân dân
VN phải đối mặt với nguy cơ mất nước, ai sẽ cứu
VN ngoài chính người dân VN? Mỹ ư? Ồ ko bạn ạ,
người Mỹ chỉ làm những gì tốt nhất cho nước Mỹ,
đừng quên Mỹ đang mắc nợ TQ, và đừng quên ko có
lý do cụ thể nào để Mỹ phải giúp đỡ VN. Hay 1 vị
Bụt hiện ra hỏi “Vì sao con khóc?” và phẩy cây
phất trần biến điều ước trở thành hiện thực?
Phật có câu “No one saves us but ourselves. No
one can and no one maỵ We ourselves must walk
the path.”
“It’s a dirty world out there, but if no one
agrees to do the cleaning, the whole country
goes down a shit housẹ”- Vikas Swarup.
Tôi đủ tỉnh táo để hiểu những bài viết của tôi
ko đem lại 1 sự thay đổi cụ thể nàọ Có 1 số
người đã hỏi thẳng, tôi nhận được bao nhiêu tiền
để viết. Tôi cảm thấy hổ thẹn cho họ. Tôi sẽ ko
giải thích, tôi chỉ đơn giản trích 1 câu của
Isabel Allende “How can one not write about war,
poverty and inequality when people who suffer
from these afflictions don’t have a voice to
speak?” Nếu bạn hoàn toàn cho rằng việc viết
lách là vô bổ, đừng quên trong chiến tranh ko
phải ai cũng tham gia chiến đấu, có những người
chiến đấu bằng ngòi bút. Có những người đóng góp
theo cách riêng của họ.
Mọi người biết việc viết lách ko đem lại ích lợi
gì nhiềụ Vô số người đã viết. Vô số người đã lên
tiếng. Ko có gì được thay đổị Bản kiến nghị phản
đối dự án bauxite được rất nhiều người ký tên
cuối cùng cũng bị bỏ mặc. Những người biểu tình
phản đối TQ bị bắt. Blogger bị bắt và bỏ tù. Ko
có gì được thay đổị Nhà nước vẫn tiếp tục làm
việc của họ. Họ vẫn chặn facebook. Họ vẫn kiểm
soát thông tin. Họ vẫn cấm nhắc tên Hoàng Sa
Trường Sa trên game onlinẹ Họ vẫn treo băng rôn
chúc mừng quốc khánh TQ. Họ vẫn xử tù người bất
đồng chính kiến. Họ vẫn tiến hành dự án bauxite
Tây Nguyên. Họ vẫn tiến hành dự án điện hạt nhân.
Họ vẫn cho thuê TQ thuê rừng đầu nguồn. Họ vẫn..
Họ vẫn…
Nhưng thay vì đặt câu hỏi tại sao tôi lại viết
dù biết việc lên tiếng ko đem lại ích lợi, tại
sao bạn ko hỏi vì sao đã rất nhiều người lên
tiếng nhưng vẫn ko có điều gì thay đổỉ Họ là
những người lãnh đạo như thế nào khi họ hoàn
toàn ko quan tâm đến nhân dân? Họ là những người
lãnh đạo như thế nào khi họ ko cho phép nhân dân
biểu tình hoặc chỉ đơn giản là cất tiếng nóỉ Họ
là những người lãnh đạo như thế nào khi họ gạt
ngang ko đếm xỉa đến bản kiến nghị phản đối 1 dự
án gây tác hại trầm trọng đến môi trường, sự
sống, và cả an ninh, lãnh thổ đất nước? Họ là
những người lãnh đạo như thế nào khi họ chặn
blog, chặn websitẻ Họ là những người lãnh đạo
như thế nào khi dân oan khiếu kiện, họ ko bao
giờ giải quyết? Họ là những người lãnh đạo như
thế nào khi họ ko đầu tư công sức vào nền giáo
dục, tiếp tục những trò cải cách chạy vòng quanh
ko cần thiết, bằng cách lấy kiến thức năm này
đắp vào năm khác và quay vòng? Họ là những người
lãnh đạo như thế nào khi họ ko giải quyết vấn đề
tham nhũng trầm trọng và giải thích VN ko phải
là nước tham nhũng nhất TG và quốc gia nào cũng
có? Họ là những người lãnh đạo như thế nào khi
họ ko màng đến vấn đề giao thông, để hàng chục
ngàn người chết mỗi năm vì tai nạn giao thông,
và phần lớn vì đường sá chật chội, đầy “lô cốt”,
kém chất lượng và gây ra nhiều cái chết phi lý?
Họ là những người lãnh đạo như thế nào khi họ
xem nhân dân là con cái ko được phép cãi lời và
“hàng xóm” ko cần can thiệp? Họ là những người
lãnh đạo như thế nào mà họ lên nắm quyền khi
nhân dân ko biết họ là ai để bầu cho họ? Họ là
những người lãnh đạo như thế nào mà họ dù làm
bất kỳ điều gì, vẫn tiếp tục giữ cái ghế của
mình? Họ là những người lãnh đạo như thế nào khi
họ e ngại mọi sự so sánh và kết luận đó là vọng
ngoại và phản quốc? Họ là những người lãnh đạo
như thế nào khi họ ko dám nhìn thẳng vào khuyết
điểm và huyễn hoặc nhân dân rằng mọi đất nước
đều có vấn đề riêng và đất nước ta đang ngày
càng tiến bộ?
Ở đây tôi chỉ muốn nói lên vấn đề ý thức. Tôi ko
có ý định tung hô nước ngoài như nhiều người sẵn
sàng chụp mũ. Tôi chỉ đưa ra 1 vài so sánh.
Trong ý thức người dân cũng như người lãnh đạo ở
những quốc gia có tự do dân chủ, nhà nước được
nhân dân bầu lên, và tồn tại vì lợi ích của nhân
dân và đất nước. Nhân dân đóng thuế nuôi các ông
lãnh đạo, và khi các ông làm việc ko tốt, các
ông phải nghe phê bình, và có thể bị phế truất.
Có rất nhiều người vẫn thường lầm lẫn giữa khái
niệm yêu nước và yêu nhà nước. Tất cả đơn thuần
chỉ là trò chơi đánh tráo khái niệm. 1 kiểu áp
đặt thường thấỵ Quốc gia dân tộc là cái trường
tồn. Nhà nước là cái tồn tại tạm thờị Khi 2 cái
đi ngược nhau, tôi ko nghĩ tôi nên chọn cái ngắn
thay vì cái dàị Có nhiều người sẽ bảo tôi là kẻ
vô ơn. Rằng tôi sinh ra và lớn lên dưới chế độ
này, tôi ăn cơm trong chế độ này, tôi đi học
trong chế độ này, tôi phải mang ơn thay vì phản
chủ. 1 lần nữa phải nhấn mạnh, đây chỉ là vấn đề
ý thức. Ko biết vì lý do gì, dường như người dân
VN có thói quen thường sợ hãi và mang ý thức
mình đang mang ơn nhà nước. Trong khi thực tế
nhà nước lập ra để lèo lái đất nước, và đại diện
cho quyền lợi của nhân dân. Tôi phải biết ơn à?
Tôi đã nhìn thấy các ông lãnh đạo như thế nàọ 1
tờ báo chính thức trong nước từng viết, phải mất
175 năm để VN đuổi kịp Singapore, với điều kiện
Singapore đứng yên- điều này là ko thể. GDP cũng
tụt hàng trên TG. Tôi phải biết ơn đất nước vì
đã độc lập, tự do, hạnh phúc à? Ta độc lập mà ta
ko dám nhắc đến mối quan hệ VN- TQ? Ta độc lập
mà ta ko dám biểu tình chống TQ? Hạnh phúc? Hạnh
phúc mà sau này vô số người vẫn tìm cách bỏ đi,
bằng cách này hay cách khác, hôn nhân, du học,
lao động hợp tác, làm giấy tờ giả…? Hạnh phúc mà
đa phần những người đã đi đều ko muốn về nước
sống?
Tôi sẽ bị xem là kẻ hèn nhát. Tôi ko dám ở ngay
trong nước hô hàọ Tôi thừa nhận, có nhiều lúc
tôi đã tự cảm thấy mình là 1 kẻ hèn nhát. Tôi đị
Tôi ko ở lạị Nhưng cách đây ko lâu, ở trường tôi
có buổi giới thiệu về 1 số trường ĐH ở Na Uy và
ở những nước khác như Anh, Úc, Mỹ, New Zealand…
có 1 tấm bảng có dòng chữ lớn: “Do something for
your country: LEAVẸ” May mắn được đi, tôi có
những quyền tôi ko thể có trong nước. May mắn
được đi, bằng những bài viết, dù có thể là vô bổ,
tôi đóng góp 1 phần nào đó. May mắn được đi, tôi
có cơ hội mở rộng tầm nhìn, và so sánh sự khác
biệt giữa 2 TG (tôi thích nói là 2 TG). Những
người e ngại sự so sánh ko thể nhìn thẳng vào
những khuyết điểm và hạn chế của bản thân để
chỉnh sửa và tiến bộ. So sánh là cần thiết. So
sánh dẫn đến cạnh tranh. Cạnh tranh giúp phát
triển. Thử tưởng tượng, nếu cả 1 khu vực bạn
sống chỉ có 1 tiệm giàỵ Bạn ko còn lựa chọn nào
khác, dù đẹp dù xấu bạn cũng phải vào đó mua
giàỵ Nhưng nếu có khoảng chục tiệm giày, à ko
nhất thiết, có 2 tiệm giày thôi cũng được, bạn
được quyền lựa chọn vào tiệm A hay tiệm B, và để
thu hút khách hàng, mỗi tiệm dĩ nhiên phải cạnh
tranh và nâng cao chất lượng sản phẩm. Tương tự
với chính trị. Ồ vâng bạn sẽ nghĩ tôi là đứa tâm
thần khi so sánh chính quyền với tiệm giày,
nhưng tôi chỉ đang phân tích. Nếu có nhiều đảng,
các đảng phải cạnh tranh nhau, đưa ra nhiều
chính sách vì nhân dân và đất nước, và người dân
dĩ nhiên sẽ bỏ phiếu cho cái đảng có nhiều chính
sách tối ưu hơn. Nhưng nếu chỉ có 1 đảng duy
nhất, và đặc biệt những người lãnh đạo ko bao
giờ bị bắt lỗi, ko bao giờ bị phê bình, ko bao
giờ bị phế truất, các ông muốn làm bao lâu cũng
được, ngồi đó bao lâu cũng được. Ko phải rõ ràng
là trong trường hợp đó, cái đảng duy nhất này có
thể làm bất kỳ điều gì, kể cả những việc có hại
cho đất nước saỏ
Trong bài viết “Ai ko muốn được tự dỏ”, tôi đã
có đề cập đến sự tự dọ Vấn đề chỉ là khái niệm
về tự dọ Khi con người đã sống quá lâu trong 1
xã hội nơi họ ko được phép có tư duy độc lập và
phát biểu ý kiến thực sự của mình, họ dần dần
quên mất lẽ ra là con người, họ nên có quyền cất
tiếng nóị Trong nghệ thuật, nếu có khuôn mẫu
định sẵn và 1 dây xích kìm hãm, người nghệ sĩ ko
thể làm việc với toàn bộ khả năng của mình.
Thiếu tự do, con người bị kìm hãm, khả năng bị
giới hạn. Cũng như trong đời sống. Albert Camus
từng nói “A free press, of course, can be good
or bad, but most certainly, without freedom, a
press will never be anything but bad.” Nói mỗi
nước đều có tự do dân chủ, chỉ là chế độ khác
biệt nên sự dân chủ có màu sắc khác nhau chỉ là
lối né tránh cái thực tế chẳng có tự do dân chủ.
Nói mỗi nước đều có vấn đề, ko có chế độ nào
hoàn hảo chỉ là 1 lối lấp liếm ko dám nhìn thẳng
vào những khuyết điểm của mình.
Đúng, ko có chế độ nào 100% hoàn hảọ Nhưng cho
đến nay, qua thời gian, đến sự tiến bộ hiện nay
của loài người, chế độ dân chủ được xem là lựa
chọn tốt nhất. Nhưng có lẽ con chim bị nhốt quá
lâu trong lồng khi nhìn thấy cửa mở cũng rụt lại
ko dám bay ra TG rộng lớn bên ngoàị Có lẽ con
người sợ hãi sự thay đổị Thay vì góp sức vào 1
sự thay đổi, thay vì đứng lên bảo vệ cho quyền
lợi của chính bản thân mình, họ ngồi yên chấp
nhận thực tế và họ cách lơ đi những vấn nạn của
đất nước. Erich Fried có câu nói nổi tiếng được
viết ngay trên phần còn sót lại của bức tường
Berlin tôi đã may mắn có dịp thấy tận mắt: “He
who wants the world to remain as it is doesn’t
want it to remain at all.”
Nếu muốn, tôi có thể đáp máy bay về nước, có thể
để bị bắt và ngồi tù, lúc đó mọi người sẽ biết
đến tôi, sẽ cuối cùng công nhận tôi chứng minh
được những gì mình đang nói thay vì khoác lác
phô trương, sẽ cuối cùng ban cho tôi 1 danh hiệu,
hay 1 tấm bằng khen để sau này ra tù tôi treo
trong nhà và tự hào giới thiệu mỗi khi khách đến,
nhưng liệu điều ấy có giúp ích được gì kỏ Ý tôi
ko phải bảo việc ngồi tù là vô bổ. Tôi rất nể
trọng và kính phục những người đã dám lên tiếng
và chấp nhận việc ngồi tù là 1 cái giá của việc
tranh đấu của mình. Tôi thực sự rất nể trọng họ.
Và cảm thấy những gì mình làm chẳng là chút gì
so với những gì họ đã làm. Và nhiều lúc cảm thấy
bản thân là 1 kẻ hèn nhát đáng ghê tởm.
Nhưng..
Đừng bảo tôi im vì tôi sống ở Na Uỵ
Đừng bảo tôi im vì tôi 16 tuổị
Đừng bảo tôi im và bảo tôi chưa đủ trải nghiệm.
Đừng bảo tôi im và bảo tôi thiếu hiểu biết.
Đừng bảo tôi im và kết tội tôi chỉ copy và pastẹ
Đừng bảo tôi im vì bạn im.
Joyce Anne Nguyen
2/3/2010
|
|
