| |
Chuyến
xe khởi hành từ Montréal lúc ban trưa, bầu trời
âm u như tin dự báo thời tiết cho biết suốt tuần
là những cơn mưa dai dẳng . Muà hè ở đây ngắn
ngủi, khí hậu giống như muà Xuân ở phương Nam,
chỉ có ba tháng cho cây và hoa nằm ngủ trong
tuyết bừng thức dậy, chờ con nắng mới là nẩy mầm
vươn lên hối hả như sợ không có cơ hội để khoe
sắc. Cây xanh lá biếc, hoa khoe sắc rực rỡ như
tuổi đẹp nhất cuả người đàn bà, đẹp một cách
khác thường để muà Xuân ấm áp chuyển tiếp qua
một mùa hè nồng nàn hương sắc.
Mưa và mặt trời như chơi trò cút bắt với nhau,
khi xe dần ra khỏi thành phố Mộng Lệ An trực chỉ
hướng Québec. Từ Montréal đến Québec City khoảng
150 miles, đây là thủ phủ cuả tỉnh bang Québec,
dân số độ chừng trên 400.000 dân.Hai bên đường
bằng phẳng như hầu hết những con đường ở Gia Nã
Đại, đồng cỏ và đồng cỏ, chen lẫn những ruộng
bắp hay luá mạch xanh rờn, làng mạc là những mái
nhà thưa thớt xen lẫn với rừng phong, đôi khi có
một căn nhà chênh vênh nằm trên đồi với những
ngọn thông, thoai thoải một con đường xuôi xuống
những cánh rừng thưa mênh mông.
Bây giờ là muà hè nên rừng cây xanh biếc, khách
phương xa có thể tưởng tượng ra một khung cảnh
muà Đông kéo dài cả nửa năm trên xứ sở này, rừng
cây và cánh đồng sẽ có lúc chỉ là một giải trắng
xoá mênh mông đến vô tận. Chiếc Van 7 chỗ ngồi
thật rộng và thoải mái cho 6 người đi, vang rân
những tiếng cười và chuyện trò không dứt nên
quên đi con đường dài với một bầu trời mây khá
ảm đạm khi nắng khi mưa. Qua bao nhiêu thị tứ
nhỏ và làng mạc nằm rải rác ven đường, thỉnh
thoảng phong cảnh lại điểm vào những mái nhà
ngói đỏ, chen lẫn với rừng phong, dải núi thấp
mờ xa ẩn hiện trong mưa mù mịt. Đấy là những cơn
mưa bất chợt trên quãng đường dài, rồi có lúc
mặt trời lại hé ra làm sáng hẳn một góc trời
phiá trước.
Qua một nhịp cầu mà dưới kia là nhánh nhỏ cuả
dòng sông Lawrence chảy về đây, nước cạn đổ qua
ghềnh đá sủi bọt trắng như thác nước.Cuối cùng
thì cũng sắp vào thành phố Québec, mưa nặng hột
khiến phố xá cũng ướt sũng trong mưa. Khách
phương xa có cảm tưởng vưà ở quê ra tỉnh chơi,
xe sắp vào bến đậu mà phố xá lại buồn thiu buồn
chảy, đường phố ướt át khiến lòng thôi háo hức.
Khi xe lăn bánhvào lòng thành phố Québec bằng
con đường 175 để đi vào khu Québec cổ, hai bên
đường ẩn hiện phố xá sau hàng cây ven đường rũ
rượi trong mưa, lúc ấy mới cảm nhận được cái
buồn trầm lắng ẩn dấu trong hồn xưa Québec. Mưa
vẫn rơi, cơn mưa thưa khiến trời tối hẳn lại, lờ
mờ là những quán cà phê giăng giăng ánh đèn mờ,
lẫn vào những bóng cây thấp ướt sũng trong mưa,
vài giỏ hoa treo lủng lẳng bên hiên nhà tăng
thêm nét lãng mạn cho chiều mưa Québec. Càng đi
vào khu phố cổ, càng thấy nhiều nhà thờ, chắc
không nơi nào nhiều nhà thờ và lâu đài cổ kính
như ở Québec, những tháp chuông vút cao vươn lên
bầu trời xám nhạt, những mái nhà thấp xen lẫn
với cây xanh, chen lẫn nhau tạo thành một bức
hoạ cổ xưa, mà người xem còn hình dung ra tiếng
vó ngựa lộp cộp trên những nẻo đường muôn năm cũ
Nếu cho rằng Québec cổ là một Paris thu nhỏ cũng
vẫn được, nào khách bộ hành, nào quán cà phê ,
nào những lẳng hoa dưới mái hiên phố nhỏ gợi nhớ
một Paris có một nền văn hoá cổ điển rất lãng
mạn.
Tuy là một ngày mưa nhưng du khách đổ về đây khá
đông dù không phải là cuối tuần, bởi vì muà hè
năm nay là kỷ niệm thành phố cổ này được 400
tuổi, kể từ khi nhà thám hiểm Samuel de
Champlain khám phá ra Québec ngày 13 tháng 7 năm
1608. Với số người ít ỏi đầu tiên đặt chân đến
đây chỉ có 72 người, ông đã được xem là vị Thống
Đốc đầu tiên cuả Canada. . .
Xe tiến thẳng vào đại lộ René Lévesque, gặp
đường Honoré Mercier là đã nhìn thấy toà nhà
Quốc Hội Québéc, mưa tự nhiên ngớt hột và đã
thấy từng đoàn du khách lũ lượt ra vào thăm
viếng. Đi tìm một chỗ đậu xe cũng khá vất vả,
loanh quanh một lúc thì thấy một con đường khá
dốc mang tên D’ Autevil, phiá sau con đường là
công viên De L’ Esplanade, lui vào phía trong
dưới bóng cây là chân dung những bức tượng đồng
đen. Xe tìm được chỗ đậu, một người nhanh nhẩu
chạy lại bức tượng đồng trước mặt rồi reo lên:
“Trời ơi! Cụ Nguyễn Trãi . . .
Mọi người uà tới ngạc nhiên:
“Hả? Cái gì? Cụ Nguyễn Trãi quê mình sao lại nằm
ở cái thành phố toàn dân nói tiếng Tây không vậy?”
Nhưng đó là sự thật, người Mộng lệ An gần gũi
vậy mà cũng không biết là cụ Nguyễn Trãi quê
mình lại lừng lững đứng ở thành phố Québec cổ.
Mọi người lục tục lôi máy chụp ảnh, ai cũng tươi
như hoa khi bất chợt gặp được danh nhân quê nhà,
giờ này đã được Unesco công nhận Cụ là một trong
những danh nhân văn hoá trên thế giới. Chắc
Nguyễn Trãi cũng không nghĩ ra có ngày cụ lưu
lạc nơi đây, như bao người Việt lưu vong cũng
không nghĩ nổi sự có mặt cuả mình trên miền đất
xa xôi này. Dưới chân bức tượng ghi tiểu sử cuả
Cụ, cùng năm sinh năm mất rõ ràng ( 1380-1442).
Hãnh diện biết mấy, còn nguyên nhân nào mà cụ
Nguyễn Trãi được đánh giá là một nhà Văn Hoá nổi
tiếng ở thành phố Québec cổ thì phải hỏi người
địa phương mới rõ. Sau thì cũng được biết bức
chân dung của Cụ do nhà điêu khắc Trương chánh
Trung thực hiện, và cộng đồng người Việt ở
Québec đã hiến tặng cho thành phố.
Nói đến Nguyễn Trãi mà không nhắc đến tiểu sử
cuả ông quả là một điều thiếu sót, khi ông được
chọn là một nhà văn hoá nổi tiếng cuả Việt Nam.
Bài thơ nổi tiếng xem như một bài hịch mang tên
“Bình Ngô Đại Cáo” đã nói lên tư tưởng bất khuất
cuả người Việt Nam yêu nước, trước sự xâm lăng
cuả kẻ thù phương Bắc. Chịu nhiều oan trái trong
đời sống, mặc dù là một công thần nhưng Nguyễn
Trãi vướng phải cái oan Thị Lộ, mãi sau này mới
được xét lại thì dòng họ cả ba đời phải tru di
tam tộc. Sau khi chiến tranh kết thúc, Nguyễn
Trãi lui về ẩn dật ở Côn Sơn, sống cuộc đời giản
dị cuả một kẻ sĩ có tiết tháo , người dân Việt
Nam không mấy ai không biết những câu chuyện
huyền thoại quanh cuộc đời cuả ông, bài thơ về
Thị Lộ trở thành một huyền thoại văn học bí ẩn
và nhiều oan khiên trong cuộc đời Nguyễn Trãi.
Nguyễn Trãi không chỉ là con người tuyệt vời
trong lịch sử Việt Nam, ông còn là một anh hùng,
một nhà thơ tầm cỡ , một nhà tư tưởng, có một
trái tim Việt Nam rất lớn sống hết tình cho quê
hương và dân tộc. Vua Lê Thánh Tông đã vinh danh
ông là “Ức Trai Tâm Thượng Quang Khuê Tảo” , cho
đến bây giờ giữa lòng thành phố Québec cổ xưa,
ông lại được nhắc đến : "His heart is bright as
mirror, his mind is bright as moon, and his
careers as bright for good!”
Giã từ cụ Nguyễn Trãi “quê mình” để lang thang
bát phố cổ Québec trong một buổi xế chiều dưới
cơn mưa chợt đến chợt đi. Tìm một quán ăn mang
tên Việt Nam cũng không khó bao nhiêu, hoá ra
nơi nào có người Việt đều mang được cái văn hoá
ẩm thực cuả quê nhà đến với người địa phương,
bao giờ cũng là món phở và cơm. Nhìn ở ngoài
quán có vẻ hẹp, nhưng vào trong mới thấy cái ấm
cúng qua cách bài trí rất Việt Nam cuả chủ nhân.
Đèn lồng tròn như ánh trăng rằm, phác họa những
cành trúc mềm lả ngọn là đã thấy được nỗi niềm
cuả người xa quê luôn nhớ về quê cha đất tổ. Lại
còn được thưởng thức nhạc Việt Nam nưã trời ạ,
khiến cái buồn của một chiều nơi đất khách như
thêm khắc khoải vì cái tình của quê xa phảng
phất trong hồn. Cách phục vụ quán ăn Việt Nam ở
đây cũng khác, đầu đuôi thật chu đáo để vui lòng
khách đến, vưà lòng khách đi . . .
Trời lại mưa, nhỏ hạt nhưng vẫn phải che một cây
dù xinh xinh, cuốc bộ dọc theo hè phố mà tưởng
như một Paris lãng mạn tình tứ đi theo từng bước
chân cuả du khách. Một thanh niên ngồi đọc sách
trên bậc tam cấp cuả quán cà phê mang tên Paris,
vài cô bé tuổi ô mai vai mang ba lô ríu rít trò
chuyện, những cụm hoa nhỏ trên viả hè, giỏ hoa
treo lủng lẳng trên cao, ở đó những khung kính
cửa sổ cũng đầy hoa đang mời gọi người phương xa
ghé lại.
Thời gian không còn nhiều để khách mòn chân trên
những con đường nhỏ, từ Grande Alleé đi thẳng sẽ
gặp con đường Saint Louis, đây là con đường
chính đưa đến lâu đài hoành tráng Frontenac thuở
xưa, bây giờ là một khách sạn lớn nhất biểu
tượng cho phố cổ Québec, như thác Eiffel biểu
tượng cuả Paris. Lâu đài này được xây dựng non
một thế kỷ bởi công ty Canadian Pacific Railway.
Khách sạn được khởi công từ năm 1892, do kiến
trúc sư người Mỹ tên là Bruce Price ( 1843-
1903) thực hiện, dựa theo lối kiến trúc các lâu
đài cuả Pháp thời kỳ Renaissance.
Từ đây đi thẳng ra một chiếc cầu dài và rộng như
một con đường, dẫn ra phiá sông Lawrence xuôi
chảy từ Mộng Lệ An đến đây. Người Việt mình đến
đâu bèn thi vị hoá cho dòng sông mang tên quê
nhà đến đó, nó được biến thành Lô Giang. Đứng từ
trên cầu phóng tầm mắt ra phiá xa, lại thấy hiện
ra một Québec mới mẻ, tươi mát như cô thiếu nữ
đang tuổi vào xuân, hai thái cực khác nhau tiêu
biểu cho Québec dịu dàng cổ xưa ở phiá trong,
mặn mà duyên dáng mới mẻ ở phiá ngoài. Dường như
cách một nhịp cầu nưã là nối liền Québec cổ với
một hòn đảo mang tên Orléans, nơi sản xuất rau
cỏ tươi xanh quanh năm cho Québec. Riêng khi muà
Đông tới, những nhà kính trồng rau xanh vẫn cung
cấp cho Québec chất tươi cuả rau cỏ đầy đủ như
những miền khác, mặc cho khí hậu khắc nghiệt của
muà Đông hàn đới rớt xuống nhiều độ dưới O độ.
Québec còn nổi tiếng với một biến chuyển lịch sử
khá quan trọng, đó là tháng 8 năm 1943, Hội nghị
Québec đã diễn ra một cuộc gặp gỡ lịch sử, giữa
các lãnh tụ các cường quốc như Tổng Thống
Roosevelt, thủ tướng Churchill cuả Anh, và thủ
tướng Canada để bàn về tình hình Âu Châu đại
chiến thứ hai. Lang thang trên đường đi, khách
càng khám phá thêm những lý thú lịch sử cuả
thành phố này, chẳng hạn khi bắt gặp rất nhiều
những tu sĩ từ Paris đang lang thang ngoạn cảnh,
họ đến đây để dự Đại Hội Thánh Thể Thế Giới.
Thường những người hành hương mộ đạo này đi
chung từng đoàn, họ đang ngắm nhìn một pho tượng
nửa mặt người có cánh chim, mang tên ENVOL được
dựng lên để vinh danh các tu sĩ, những người đầu
tiên đã khai phá và mang lại nền văn hoá lâu đời
đến thành phố Québec cổ xưa...
Phiá bên kia đường có một bức tượng rất nghệ
thuật, mang tên là HOMME RIVIÈRE giống như hình
ảnh một người đang dùng chiếc xào dài để đẩy
những khúc gỗ trên dòng sông. Thì đúng là như
thế, người dân Québec vẫn không bao giờ quên
những con người đã khai phá ra thành phố mà họ
đang sống, bức tượng toát ra một sắc thái riêng
biệt để nói lên công việc tưởng rất là tầm
thường, nhưng nếu không có họ khai phá sông ngòi
và các công việc liên quan đến dòng sông, chắc
giờ này Québec đã không phải là Québec.
Thế rồi sau cơn mưa trời lại sáng, một chút nắng
ửng hồng nơi cuối phố cho khách nhàn du ngồi
nhâm nhi ly cà phê ngắm kẻ qua người lại, người
nhạc sĩ nâng cây kèn thổi một hơi dài vào không
khí êm ả cuả buổi chiều Québec đã nhạt nắng. Dẫn
bước vào những con hẻm nhỏ vắng người là thế
giới cuả hội hoạ. Người hoạ sĩ để hồn vào khung
giấy phác họa những khuôn mặt du khách đang ngây
say nhìn nắng quái chiều hôm. Bức chân dung chỉ
là biểu tượng kỷ niệm cuả một lần ghé đến, chẳng
biết giống được bao nhiêu phần trăm, nhưng ít ra
cũng có chút kỷ niệm đem về, mai sau xem lại
cũng nhớ ra được cái không khí dễ thương cuả một
chiều ở Québec.
Hàng cây lao xao đưa chiều về trên những vòm
cong các ngôi nhà thờ cổ, sau cơn mưa vẫn giữ
nguyên một nỗi buồn lặng lẽ. Hình như có tiếng
chuông chiều ngân lên lan xa xa, khiến những con
chim bồ câu giật mình vỗ cánh. Đó là nét đẹp sâu
lắng cuả một thành phố cổ, khiến lòng du khách
chùng xuống vì lẫn trong hồi chuông lại nghe như
có tiếng kinh cầu. Người bộ hành vẫn lững thững
đi trong buổi chiều nhạt nắng, nghe nói khi sang
thu tất cả những hàng cây chuyển qua màu vàng
anh, đỏ thắm và nâu tím, những vòm cong và tượng
Thánh ở nóc giáo đường càng xậm lại, không hiểu
thành phố 400 tuổi còn buồn biết chừng nào . ...
Mọi người trở lại chỗ đậu xe, bức tượng chân
dung Nguyễn Trãi hình như cũng nhập nhoà vào vòm
cây xanh um phiá sau, chòm râu phất phơ trên
khuôn mặt bức tượng nghiêng nghiêng cái mũ cánh
chuồn dường như lay động. Những giọt mưa còn
đọng lại trên khuôn mặt bức chân dung đồng đen,
nhìn như giọt lệ lăn dài trên gò má. Trước giờ
chia biệt sao bỗng dưng buồn quá, đôi mắt kia
như muốn nhắn gửi nỗi niềm cuả người xưa:
“Ta thuở ấy cũng một thời lưu lạc
Nên thấu hiểu những mảnh đời trôi giạt
Đôi mắt ướt rưng rưng chiều nắng nhạt
Nhìn hàng cây dăm chiếc lá rơi rơi
Xuân, hạ, thu , đông đất khách quê người
Bởi vì đâu và vì sao nên nỗi . . .”
Chiếc xe ngựa gõ lóc cóc những nhịp buồn trên
lòng đường vắng, bầu trời là những mảng mây tím
như màu chiếc khăn phu la cũng mênh mang một màu
tím. Trước khi lên xe, mọi người tự nhiên giơ
tay chào tạm biệt, không hiểu bức tượng ở lại
một mình có buồn không, nhưng sao người đến rồi
đi buồn chi lạ!
Để kỷ niệm một chiều ghé thăm Québec ...
(Chân thành cảm ơn hai giáo sư Võ Văn Trí và
Nguyễn Như Hùng,trường PTGĐTĐ Cần Thơ, đã cung
cấp hình ảnh và chi tiết lịch sử để bài viết
được trọn vẹn hơn)
Nguyên Nhung |
|
