| |
Vừa bước lên sân, việc đầu tiên của cậu Minh là
phóng mắt vào nhà rồi liếc nhanh phía sau sàn
nước để tìm hình bóng cô Kim Em. Hổm rày, cậu
mang bịnh tương tự Nhưng khi đến đây cậu gặp sự
thất vọng.
Ông Tư hỏi:
- Lâu quá, không gặp cháụ Cháu vắng hổm rày,
chắc lo học hành...
Cậu Minh đáp:
- Dạ, cháu không có chuyện chị Bãi trường rồi,
rảnh rang lắm. Chừng một tháng nữa, cháu mới lên
chợ Rạch Giá nhập học lạị
Thằng Thích chạy tới, nói xen vào:
- Ba ơi! Cậu Minh đọc sách để coi kiểu nuôi ong
lấy mật ở bên Tây! Hôm qua, con lại nhà cậu, cậu
lật sách cho con coi mấy cái hình ăn ong. Ở bên
tây hễ muốn lấy mật, người ta bận áo mưa, đội
mão, mang bao tay bằng da bò. Hèn gì ho... mình
đồng da sắt, không sợ Ong đánh. Cậu Minh nói với
con: Hễ con dạy cách ăn ong ở xứ mình cho cậu...
ăn được thì cậu mua cho con một cáibê hê , một
cây đènpin.
Ông tư lườm thằng Thích:
- Ai hỏi mà mầy lên tiếng. Bỏ cái tật nói hớt
của mầy nghe không? Xuống bếp, lo dọn cơm.
Rồi ông day qua cậu Minh:
- Nhằm bữa, cậu ăn luôn với tôị Hổm rày nhằm cỡ
ong“dàn trận.” Lui cui tối ngày với ba cái mật,
cái sáp...
Cậu Minh vô cùng thắc mắc: “Cô Kim Em đi đâu
vắng rồỉ Sao ban nãy thằng Thích rủ mình tới
chơi, nó quả quyết rằng chị Hai nó có ở nhà.”
Phía nhà dưới, nào thấy bóng hồng thấp thoáng.
Gió phăng phắc nhưng mùi mật ong xông lên nồng
nực khắp nhà. Ruồi bay từng bầy, bu lại gần mấy
cái thùng thiếc đầy tàn ong mới“xắn” về. Mấy con
ong non ngày non tháng như luyến tiếc ổ cũ, bò
ra chung quanh miệng thùng, quạt cánh nhưng
chẳng tài nào bay được. Cậu Minh nói hơi to:
- Chà! Ong nhiều quá. Mật thơm quá.
Rồi cậu đi lững thững xuống nhà bếp để xem cách
nấu sáp, vắt mật, luôn dịp, tìm bóng giai nhân.
Trong buồng, vọng ra giọng chanh chua của thằng
Thích. Nó đấu khẩu với chị nó:
- Ai biết cơm nước ra làm sao mà dọn? Sao chị
nằm trong mùng hoài vậỷ Ra dọn cơm cho người ta
ăn. Kỳ cục quá.
Giọng cô Kim Em trả lời:
- Tao bịnh. Lâu lâu nhờ mầy dọn chén ra mà mầy
cằn nhằn hả? Hết nóị
- Chị bịnh hả? Hổm rày sao không bịnh. Chờ khách
tới thì chị bịnh... Tôi biết rồị
- Đừng om sòm cái miệng. Nhớ đem con cá nướng
trên bếp xuống, cạo sơ sơ cho tróc cái lớp khét
cháy ở ngoài da cá.
Thằng Thích trở giọng khôi hài:
- Ờ phảị Ta biết rồị Vậy hả? Cha chả...
Mâm cơm đã dọn rạ Cậu Minh ngần ngại, leo lên bộ
ván nhưng chẳng dám ngồi đối diện với ông Tự Ông
Tư mời mọc đôi ba lần mà cậu vẫn rụt rè, nói nhỏ
nhẹ như con gái:
- Dạ, bác cầm đũa trước, cháu mới dám.
“Thiệt cái thằng ăn học theo thời bấy giờ mà còn
giữ được lễ phép thời xưạ” Ông Tư khen thầm như
vậỵ Bấy lâu nay, ông nghe thiên hạ đồn đãi: cậu
Minh yêu mến con gái ông. Lúc đầu, ông chưa tin.
Không lẽ cậu Minh lại muốn cưới con gái nhà bần
h; àn, dốt chữ nghĩạ Dư luận ngày càng phồng lên,
gia đình cậu Minh dường như chẳng lên tiếng đính
chánh. Ông Tư tin là chuyện có thật. Gia đình
cậu Minh thuộc vào hạng“có tiếng mà không có
miếng” vì đã phá sản. Gia đình ông tuy vô danh
nhưng đủ ăn nhờ nghề ăn ong mật ở góc rừng nàỵ
Con gái ông được nhiều người khen ngợi nhan sắc
và nết nạ
Nếumay mà hai đứa nó kết tóc với nhau, ; âu cũng
là vinh hạnh lớn cho ông. Dường như cậu Minh ưa
rủ thằng Thích đi chơi để“giả đò mua khế bán
chanh” , viện cớ hợp lý tới lui thăm người đẹp.
Ngoài ra, cậu Minh bắt đầu nghiên cứu về sinh
hoạt của loài ong mật.
Ông Tư lên giọng:
- Bữa nay ăn uống sơ sài quá. Cá lóc nướng trui
mà thiếu rau dấp cá, mất ngon. Nước mắm thì mặn
đắng, thiếu me chua, ớt thì để nguyên tráị Thằng
Thích mầy sao tệ quá.
Thằng Thích cãi lại:
- Đâu phải tại tôị Tại chị Hai đó. Hồi sáng, chỉ
còn mạnh cùi cụị Vậy mà chỉ vô mùng nằm, đắp mền,
không biết đau chứng bịnh gì. Ba hỏi coi!
Nắm lấy cơ hội ấy, cậu Minh vào đề:
- Dạ thưa bác, cô Hai đau nặng nhẹ ra saỏ
Ông Tư nín cười không được:
- Ối! Đau đớn gì. Vô ý vô tứ thì ong vò vẽ nó
đánh, nóng lạnh một buổi là hết. Ổ ong ngay nóc
chuồng heọ Thứ ong vò vẽ bất nhơn, không có mật
vô ích. Lát nữa mầy đốt ổ đó cho xong, nghe
Thích. Bữa nào nó đánh tới tao nữạ
Thằng Thích mừng quýnh. Nó muốn trổ tài, giúp
cậu Minh thấy tận mắt thói ăn nết ở của bầy ong.
Nhứt định cậu Minh sẽ vui mừng mua tặng cho nó
cáibê rê và cây đènpin , theo lời hứạ Nó ăn lua
láo cho mau hết chén cơm rồi từ từ lui ra sau hè.
Còn lại ông Tư và cậu Minh. Cậu cố hướng dẫn cho
cuộc đàm thoại đi sâu vào vấn đề... con ong. Hổm
rày cậu chịu khó đọc qua một quyển sách khảo cứu
in tại Ba Lệ Cậu hơi to giọng cố ý cho cô Kim Em
trong buồng nghe ngóng.
- Thưa bác, sách Tây nói rằng ong mật là lại côn
trùng có cánh, rất hữu ích cho loài người tự cổ
chí kim.
Ông Tư trố mắt:
- Vậy hả? Nếu vậy thì sách Tây đâu có hay ho gì.
Con ong có cánh để bay lẽ dĩ nhiên, ai cũng biết.
Nhưng còn thiếu...
- Thưa bác thiếu điểm nàỏ
- Điểm ích lợi... Ong mật có ích cho loài người
mà cũng cần thiết cho loài thú. Con gấu trong
rừng sống nhờ mật ong.
Cậu Minh đáp:
- Đúng vậỵ Rồi mấy hãng kẹo bên Tây thường lấy
con gấu làm nhãn hiệụ Và mỗi hãng kẹo đều có
mướn nhiều ông kỹ sư, nhiều ông khảo cứụ Họ nhìn
nhận mật ong bổ ích cho loài ngườị Lịch sử của
loài người làm nên...
- Khó hiểu quá. Ăn thua gì với con ong.
- Dạ thưa hồi thời Bàn Cổ sơ khai, càn khôn hỗn
độn, trước khi tìm ra lửa để nướng thịt thú rừng,
con người đã nhờ mật ong mà tẩm bổ qua ngày qua
tháng, chịu đựng sương tuyết. Đó lànền văn minh
mật ong (civilisation du miel), trước khi có nền
văn minh dùng búa dao bằng đá, bằng sắt.
Liền khi ấy, ông Tư thích thú, rót rượu đầy chén
mời cậu Minh:
- Hay quá. Hồi nhỏ tới lớn, bác mới nghe cháu
nóị Mới nghe qua thì hơi dở nhưng ngẫm lại thì
hữu lý.
Cậu Minh hớp chút rượu, trình bày tiếp, trong
khi đó cô Kim Em ho húng hắng...
- Thưa bác, xin nói qua các nhà chép sử phương
Tâỵ Họ bảo rằng thời xưa mật ong là vậy quí. Ong
là loài côn trùng oai hùng chẳng kém loài sư tử.
Bên Do Thái dây gian còn truyền tụng tích chàng
dũng sĩSăm Sông đi tìm nàngĐa Li La . Chàng ta
gặp con sư tử cản đường nên ra tay giết sư tử.
Vài ngày sau trởi lại chốn cũ thì ô hô! Có một ổ
ong khá to đóng trong lồng ngực con ác thú,
khoét gần hết xương thịt.
Ông Tư lắc đầu:
- Cháu nói hơi trật chìa rồi! Chắc đó là loài
ong lỗ, ong vò vẽ, thứ ong đóng ổ ở sau chuồng
heọ Loài ong mật thì ăn bông thôi, tinh khiết
lắm. Còn gì lạ nữa không?
- Thưa bác, nhà kiến trúc sư khen loài ong đã
biết cất nhà lầụ Ổ ong là toà nhà bốn trăm hoặc
tới năm trăm tần. Loài người ở thời văn minh
chưa làm chuyện đó. Mùa nực, ong xúm nhau quạt
cánh cho mát bầy con. Mùa lạnh, ong nằm xo rút
liền với nhau để sưởi ấm. Nhờ vậy không khí được
tinh khiết điều hoà, chẳng khác gì lò sưởi hay
quạt máỵ
Ông Tư bắt đầu chán nản vì ở rừng Cà Mau chỉ có
hai mừa mưa nắng và mùa nào cũng nực, ở trần.
Ông hy vọng chắm dứt câu chuyện khá dàị
- Bác ít đi chợ búa nên chưa rành cái quạt máy,
lò sưởi... Thiết là lắm chuyện.
- Dạ còn nữa, bác ơị Nhà chính trị khen loài ong
biết tổ chức thành những quốc gia, có vua, có
tôi, có thần dân. Nhà y học công nhận rằng nọc
độc của loài ong trị được bịnh tê bạị Họ khen
mấy người ăn ong trong rừng vì người ăn ong giỏi
như mấy ông thầy Chà thổi ống sáo để chỉ huy
loài rắn bàn nạọ
- Hơi lạ. Ăn ong với bắt rắn là hai nghề khác
nhaụ
- Thưa bác, đó là cách bào chế thuốc ngừa thiên
thời, trái giống. Thầy rắn Chà Và đùa giỡn với
rắn hổ con, rắn cắn không sao hết vì nọc còn
non. Rắn lớn lên, nọc càng ngày càng độc. Máu
huyết của thầy rắn cũng quen lần lần với nọc độc.
Rủi bị rắn cắn thầy ta vẫn cười tươi! Người ăn
ong ở rừng nào khác thầy rắn. Lần hồi, máu huyết
người ăn ong trở thành lờn, ong đánh không đau
đớn nữa...
Chén rượu thứ ba đã cạn. Ông Tư cười hề hề:
- Giống như uống rượu vậy thôị Con nít uống rượu
mau say, dân ghiền rượu thì coi rượu hơi giống
nước lạnh. Uống đi cháụ Uống cho quen. Rượu còn
hiếm hiệm... Cháu giỏi quá.
Cậu Minh cao hứng, uống lần hồi cạn nửa chén
rượu đế. Mặt trời sắp lặn, đỏ khé sau rừng nhưng
cậu nào haỵ Mặt mày cậu ta cũng hừng lên, đỏ khé
như một cái mặt trời nhỏ bé trong căn nhà ấm áp
nàỵ
- Còn nữa hết vậy cháụ Nhà kiến trúc, nhà y họ,
nhà làm quốc sự đều khen con ong. Còn nhà gì nữa
không?
- Thưa bác, ong ong ngộ lắm... Nhà nghệ sĩ nói
rằng hễ gặp bông đẹp, nhụy ngọt thì con ong bay
trở về ổ, báo cáo sự tình với đồng loại bằng một
điệu vũ tức là nhảy múạ Nhờ điệu vũ đó mà bầy
ong xúm nhau tìm hoa, hút nhụỵ Đẹp làm sao! Ổ
ong tối mờ mờ như trong phòng ngủ. Con ong khiêu
vũ trong bóng mờ. Khiêu vũ là cách nói chuyện
tâm tình của loài ong. Có nhà thi sĩ cho rằng
sáp ong là kết tinh bao nhiêu hương hoa của trời
đất. Trong vũ trụ, đẹp nhứt là hoạ Nhụy hoa được
loài ong hút về, tạo ra chất tinh khiết, xứng
đáng cho chúng ta... xe lại làm cây đèn sáp để
đọc sách hoặc cúng vái thần thánh. Con ong lại
là... Ông Tơ bà Nguyệt là lá thắm chữ hồng, đem
nhụy bông đực rắc vô lòng bông cáị Vì vậy, bên
Sa trại chủmạc Phi châu, cây chà là mới sanh
trái được. Mấy người Ả Rập quí trong con ong,
nuôi ong gần vườn chà là để cho bông cái chà là
đừng trở ra thứ trái lép xẹp!
Ông Tư ngơ ngẩn vì... cậu Minh nói hơi nhiều lời,
nói hết sách vở mà cũng chẳng ích lợi gì ráọ Nói
tới nói lui rồi cậu ta cũng loanh quanh trở lại
chuyện ái tình hơi thô tục.
Ngoài cửa sau, có bóng thằng Thích lấp ló. Ông
tư hỏi:
- Gì vậy Thích?
Nó trả lời:
- Con muốn rủ cậu Minh ra ngoài này cho mát.
Ông Tư lắc đầu:
- Mầy giả ngộ hả? Muỗi mòng như trấụ Ra ngoài
sau hè để làm gì?
Cậu Minh bắt đầu chán tiệc rượu vì cậu ta chẳng
còn lý luận gì để phô trương cả!
- Thưa bác. Cháu muốn nói chuyện với thằng Thích.
Cháu uống rượu hết vô rồị Hơi saỵ
Khi thấy cậu Minh đến cửa nhà bếp, thằng Thích
reo lên:
- Điệu lắm. Không có chổ chệ Cậu Minh ơi! Xong
rồị Mời cậu vô mùng kẻo mất cơ hộị
Ông Tư càng sửng sốt, nạt lớn:
- Mầy khùng rồi hả? Làm gì mà vô mùng? Đừng nói
bậỵ
Thằng Thích nói khẽ:
- Da... con giăng mùng ở gần cái chuồng heo để
cho cậu Minh coi cái ổ ong vò vẽ. Cái ổ này kỳ
cục lắm. Ba biểu con phá ổ đó cho xong. Cậu Minh
thì muốn con giúp... làm cách nào cho cậu thấy
tận mắt con ong sống nhăn...
Ông Tư chép miện, muốn rầy thằng Thích nhưng sợ
cậu Minh hiểu lầm:
- Ừ! Để tao coi mầy làm ăn ra thế nào!
Cậu Minh đứng ngoài hè., liếc thấy cái chuồng
heo và cái mùng giăng trên bãi cỏ, bốn sợi dây
căng thẳng qua bốn cây chuối hột. Sợ làm phật ý
ông Tư, cậu dò hỏi:
- Cháu vô đó với thằng Thích. Nhà xảy ra chuyện,
gì nguy hại không bác?
Sực nhớ đến mớ lý thuyết mà cậu ta vừa nói lúc
uống rượu, ông Tư lẩm bẩm:
- Ờ! Thuốc dạy thầy, cậy dạy thợ. Biết đâu cháu
thấy chuyện lạ hơn mấy ông bác vật! Đây là ong
vò vẽ, đóng ở góc chuồng heo của... rừng Cà
Mau... Hiền lắm... Bác đâu dè thằng Thích nó rắn
mắt. Mặt trời còn chạng vạng, ong nó thấy đường...
Lần đầu tiên, cậu Minh đánh bạo chui vô mùng.
Ngồi bên trong, vui sướng làm saọ Vững như ngồi
trong chiến bàọ Ngoài kia, trời nhá nhem. Muỗi
bay vo vọ Ông Tư chống nạnh, ho từng chập và
dường như cô Kim Em cũng rón rén đến sát ngưỡng
cửạ
Cậu Minh mỉm cườị Qua lớp vải mùng c3nh vật hiện
ra mờ ảo, rung rinh. Mấy tàu lá chuối phất phợ
Con ruồi, con muỗi còn bay không lọt vào mùng,
huống gì con ong vò vẽ. Một đoạn sách mà cậu đọc
sơ qua cho biết: bên Âu châu, mấy nhà nuôi ong
đều sắm những thùng nhỏ, lọng kiếng hoặc lưới
sắt để dễ bề quan sát.
Muỗi dưới mặt cỏ bay luồn lên, vo vẹ Cậu Minh
quên đập muỗi, mải nhìn theo hướng ngón tay
thằng Thích. Cái ổ ong vò vẽ lớn tròn, đen thui
như cái trống, vừa một ôm. Ghê quá, đất chung
quanh ổ ong chấp chóa, trơn láng. Nắng thoi thóp
nhưng còn chiếu thẳng vào miệng ổ: một cái lỗ
nhỏ, có hai ba con vàng bay loanh quanh như canh
gác.
Cậu Minh muốn chứng minh tinh thần hăng hái:
- Nó không ra, làm sao mình coi được. Xa quá!
Mầy Thích ơị Phải chi hồi nãy mầy giăng mùng sát
ổ ong.
Thằng Thích thở nhẹ:
- Nè anh! Tôi đem cây trúc này vô mùng để dành
thọt.
- Làm sao mà thọt?
- Anh vén mí mùng, đưa cây trúc ra rồi đè mí
mùng cho lẹ.
- Tao nghi ngờ quá.
- Để tôi!
Thằng Thích vén mí mùng, đưa cây trúc ra, nhắm
ngay cái miệng ổ ong mà“chọt” tớị
Lẹ như điện xẹt, ba bốn con ong bay ra, theo cây
trúc, chui vào mí mùng trước khi thằng Thích
khép lạị
Hai người la hoảng:
- Chết tuị Anh ơi!
- Nó đánh taọ Ui da! Trời ơi! Thích ơi! Chạy ra
được không?
Tình thế thật khó xử. Chạy sao kịp. Hàng ngàn
con ong ào tới đậư ngoài mùng đen thui tùng cục,
từng dề... chớp cánh nghe lào xàọ Vài con xung
phong lách mình xuống gốc cỏ; chui rèn rẹt vào
mùng như con trùng, con kiến.
Bên ngoài, ông Tư kêu la ỏm tỏi:
- Dại quá vậỵ Tại sao giăng mùng mà không trải
chiếu cho sát mặt đất? Giăng mùng lơ lửng như
vậy đó. Rán chịu trận.
Cô Kim Em đứng nép vào bệ cửa, lỡ cười lỡ khóc:
Thằng Thích và chàng trai thông minh kia đang bị
nhốt trong mùng.
Chập sau, mặt trời lặn khuất. Bầy ong gom về ổ.
Ông tư bước tới, cầm một cái bao bố, khom lưng
rồi thừa cơ hội thuận tiện, gói trọn cái ổ ong
vào bao, chạy nhanh trở lại mương, nhận xuống
nước: ong chết ngộp. Cô Kim Em tuân lời cha,
xuống mương đem cái bao lên. Cái ổ ong được phá
rạ Ong non trắng phau, lúc nhúc, gom hơn một
thùng, đem lăn bột chiên ăn trong đêm ấy...
Cậu Minh uống rượu khá nhiều, ôm thằng Thích mà
ngủ cho tới sáng...
*
Vài tháng sau, cậu Minh cưới cô Kim Em. Họ sống
không mấy yên ổn, vì thời cuộc. Lần hồi, họ tản
cư lên Sài Gòn. Chàng làm thơ ký ở một tiệm bán
kem, nàng thì thủ phận đêm đêm gánh chè đậu kiếm
thêm tiền để nuôi nấn bày con sáu đứạ Càng tiếc
mùi mật thơm lành của quê nhà, thuở ban đầụ Nhứt
là những đêm mưa gió, vợ chồng ngậm ngùi nhìn
nhau không nói một cậụ Ngọn đèn điện mập mờ gợi
hình ảnh ngọn đèn sáp từ đâu lạc đến, để lệ hàng
đêm, chẳng bao giờ lụn để soi sáng trang sách
của cuộc đời bao la: cuộc đời vừa xới mật vừa dễ
hiểu nhưng họ chưa bao giờ hiểu – như cái ổ ong
bên cạnh chuồng heo .
|
|
