Tác giả là một Phật tử, pháp danh Tâm Tinh Cần,
nhũ danh Quách Thị Lệ Hoa, sinh năm 1940 tại
Cần Thơ, từng là học trò năm đệ nhứt tại Gia
Long.
Bài viết về nước Mỹ đầu tiên là tự sự về
“chuyện đời lộn xộn” của một phụ nữ Việt thời
chiến tranh, kết hôn với một chàng hải quân
Hoa Kỵ “Hai đứa gặp nhau tại Đà Nẵng khi ông
xã làm việc tại bệnh viện Hải Quân Hoa Kỳ, núi
Non Nước Đà Nẵng. Cưới nhau: 1972, hiện có 5
con. Tới Mỹ năm 1975. Từ 1985, hai vợ chồng mở
v/p Di Trú và Thuế Vụ tại Long Beach.”
Chuyện hơn 40 năm, giữa đủ loại ngang trái từ
tập quán, văn hoá tới tôn giáo, rất khó gom
lại vài trang giấỵ Nhờ cách viết bộc trực, bài
viết cho thấy được tấm lòng của người vợ,
người mẹ. Mong tác giả sẽ tiếp tục viết (from
VB – bài dự Thi)
***
Tôi thật không biết phải bắt đầu từ đâu để câu
chuyện đời lộn xộn của mình có được một chút
ngăn nắp để bạn hiểu tôi hơn. Thôi thì bắt đầu
vào một ngày nắng đẹp, tôi bước ra khỏi toà án
Saigon với cái giấy ly dị trên taỵ Tôi có một
trai và một gái và quan toà đã rộng lượng xử
cho tôi được trọn quyền giữ cả hai với điều
kiện là không nhận được chu cấp từ người chồng.
Tôi hoan hô quan toà cả hai taỵ Đó là năm
1969.
Bà chị tôi có hãng thầu cung cấp dịch vụ hớt
tóc, giặt quần áo, bán hàng kỷ niệm cho quân
nhân Mỹ tại Việt Nam và hàng ngàn xe đá để
hãng RMK làm phi trường. Đó là một công cuộc
làm ăn lớn lao có tới vài trăm nhân viên nên
chị nhận cho tôi theo làm để nuôi con. Do đó
tôi gặp Ron, người chồng hiện tạị
Bạn ơi, không biết tôi đã tốn bao nhiêu nước
mắt cho cuộc hôn nhân nầỵ Không biết tôi đã
nhận được bao nhiêu lời sỉ nhục khi đi sánh
đôi với người chồng Mỹ tại Việt Nam. Nếu phải
đếm hết những danh từ thô bỉ, những ánh mắt
chê bai, những đối xử khinh bạc của bạn bè,
của những người quen biết cho đến những kẻ qua
đường vì tôi "lấy Mỹ" thì chắc tôi phải biến
thành con rết khổng lồ với cả ngàn chân tay
mới đếm hết nổị Thôi thì chẳng qua là cái
nghiệp. Chắc mình đã dè bỉu, chê bai bao nhiêu
là người ở những kiếp trước nên kiếp nầy nhận
lại "gậy ông đập lưng ông" thôi mà.
Mỗi lần bị "tai nạn" như vậy, tôi giã vờ phớt
tỉnh. Những dòng nước mắt tủi hổ cứ chực tràn
rạ Ông xã cứ hỏi là "họ nói gì vậỷ", tôi thì
cứ ai biết đâu, họ dùng danh từ em không hiểu!".
Nhưng ông xã thì biết vì anh có rất nhiều nhân
viên Việt Nam làm việc cho anh và chắc họ đã
giải nghĩa cho anh hiểu địa vị của người phụ
nữ Việt Nam trong xã hội khi họ vô phước kết
hôn với ngươì Mỹ.
Sau khi anh hiểu được, tôi không bao giờ quên
được ánh mắt của anh nhìn tôi trong những lần
"tai nạn" đó. Đôi mắt anh chứa đầy những biết
ơn, những chia xẻ, những đau thương, những căm
giận, những cảm thông.. Anh cầm tay tôi nói: "Thật
là không công bình cho em. Anh rất biết ơn em.
Sự chịu đựng những nỗi nhục nhằn của em làm
tan nát tim anh. Anh cảm thấy không xứng đáng
với sự hy sinh của em." Tôi chỉ nói nhỏ: "Cả
hai, em và họ đều là nạn nhân, mỗi người mỗi
cách. Có phải chúng ta đã hứa là sẽ cùng chung
chịu những niềm vui và nỗi khổ trên đời không?
Vậy đó không phải là sự hy sinh. Đó chỉ là sự
chia xẻ."õ
Và tôi đã sát cánh cùng anh nổi, chìm trong
cõi ta bà, trong nụ cười khi gia đình xum hợp,
trong nuớc mắt khi một đứa con sớm vội ra đi,
trong thành công, trong thất bại suốt bốn chục
năm quạ
Rồi Trời Đất nổi cơn gió bụị Năm 1975 tôi dắt
díu các con về Mỹ sống tại Californiạ Bà mẹ
chồng ở tận Boston qua CA thăm cháu nội và dâu
lần đầu tiên.
Mẹ ruột kẹt lại quê nhà, mẹ chồng ở kề cận,
thôi thì hãy vui với hiện tại và những gì mình
có. Gạo trồng ở Việt Nam hay trồng ở Mỹ thì
cũng nấu thành cơm. Mẹ ruột hay mẹ chồng thì
người đàn bà đó cũng đã thương yêu và duỡng
nuôi người mình yệu dấụ Bà hỏi chớ các cháu đã
được rữa tội chưả Tôi nói ngắn gọn "Dạ chưạ
Con đạo Phật." Bà mỉm cười không nói gì và
không bao giờ nhắc lạị
Hình như người Mỹ có tâm hồn rộng rãi hơn. Bà
thường hay lục lọi và gởi về cho cháu nội
những quyển thánh kinh rất củ của gia đình.
Tôi nhận và trân trọng giao lại cho các con.
Mẹ chồng gần với con dâu hơn người con ruột.
Thời gian qua, một hôm thằng con cả báo cho mẹ
biết là nó muốn cưới vợ. Mình đã già rồi mà
không hay bạn ơị Khi nghe con trình bày mọi
điều, bà chị la làng chói lóị Trời ơi, nó là
con trai lớn nhứt mà theo đạo Chúa thì lấy ai
mà thờ phượng em? Bạn ơi, bạn nghỉ saỏ To be
or not to bẻ Nói Yes, con cứ tiếp tục lo hôn
lễ hay nói No, No Waỵ
Hừm, thờ phượng là nó sẽ nhớ tới ngày mình
theo Phật, mua một mâm đủ cả heo quay, gà vịt,
có cả bia rượu, bưng lên bàn thờ để một tiếng
đồng hồ rồi dọn xuống mời bạn nhậủ Hay là nó
cúng mâm chay nhưng lại không ăn? Hay là nó
tới chùa nhờ thầy đọc một thời kinh? Thầy lo
đọc, nó lo nhớ tới cái đầu gối hơi đau vì quì
lâu! Hay nó dọn một cái bàn thờ trong nhà,
chưng cái hình mình lên. Có ai đó hỏi con nó
chớ hình của ai vậy thì thằng cháu nội nhìn
hình và nói "I don't know"!
Chỉ còn cách hỏi nó.
Cô đó hiền không? Dạ hiền. Cô đó giỏi không?
Dạ giỏị Cô đó thích săn sóc con cái, nhà cửa
không? Dạ thích. Cô đó thương con không? Dạ
thương. Vậy thì Yes, con ơi, Yes. Mẹ chỉ cần
thấy con được hạnh phúc, an vuị Mẹ tin vào sự
khôn ngoan và lựa chọn của con (cho con học
bao lâu chắc con không ngu đâu, phải không).
Vợ chồng con thương yêu nhau và tử tế với Mẹ
khi Mẹ còn sống là con đã "thờ phượng" Mẹ rồị
Trong con đã có dòng máu của Mẹ. Con làm một
người chồng tốt, một người cha tốt, một con
người tốt là con thờ phượng Mẹ đó, phải không?
Bạn ơi, bạn có thấy tôi quá "văn minh" không?
Quá... quá... tiếng gì hả mà người Mỷ thường
hay chỉ mấy ông nghị viên trong đảng dân chủ
đó? À à, quá "liberal" không?
Vậy là tôi có hai thằng con theo đạo Chúa của
vợ và năm đứa cháu nội biết Phật là Budha chớ
chẳng biết Nam Mô. Quên cho bạn hay là tôi đã
không rửa tội hoặc bắt các con theo đạo nào
hết. Tôi để cho chúng tự do chọn lựa khi chúng
đến tuổi trưởng thành (hoặc "được" vợ dẫn dắt).
Tuy nhiên tôi cũng thường đem các con đi chùa
khi chúng còn nhỏ và mỗi khi tết tôi đều dạy
chúng lạy bàn thờ Phật và bàn thờ tổ tiên. Cho
đến bây giờ vẫn vậỵ Phải lạy bàn thờ. Đó là
điều kiện duy nhứt tôi đòi hỏi gia đình các
xuôi gia trong ngày cưới, dù họ là đạo nàọ Tôi
kính trọng tất cả các đấng dẫn dắt linh hồn.
Mỗi khi gia đình tụ họp tại nhà thằng con cả,
nhằm ngày ăn chay, tôi luôn có ít nhứt một món
chay rất ngon do con dâu Công giáo nấụ Tôi
biết ơn chúa Jesus quá đỗi vì con dân của Ngài
quả là một người đầu bếp giỏi và là một đứa
con dâu rất hiếu thảọ
Thế là tôi trở thành minority, có nghĩa là
thiểu số trong gia đình tôị Ông xã, hai thằng
con, hai cô dâu, năm đứa cháu nội, tất cả là
mười người con Chúạ Một đứa con gái và chồng
cùng ba đứa con tin tưởng cả Phật lẫn Chúạ
Ngày lễ Giáng Sinh và cuối tuần thằng cháu
ngoại mười hai tuổi đi đờn violin trong nhà
thờ. Khi về nhà ngoại thì vô lạy Phật và...
ngồi thiền!
Thằng con út thì , bạn có thể gọi nó là người
vô tôn giáo, khuyên các cháu không nên mỗi
chút mỗi đổ thừa cho Chúa và khi xin tội thì
phải nhớ chừa cái tội đó đừng lập lại và nhận
xét rằng thuyết nhân quả của nhà Phật rất hay
nhưng đôi khi Phật tử lạm dụng thuyết nhân quả
để chê đè nguời khác và vì thế làm cho người
ta đau khổ. Bạn thấy nó đúng không? Nó mới hai
mươi bảy tuổi và đôi khi nó nói chuyện đạo
Phật làm tôi cũng ngẩn ngơ. Nó nghiên cứu đạo
Phật bằng tiếng Mỹ. Tôi học Phật bằng tiếng
Việt. Không biết có khác nhau nhiều không?
Nói cho bạn mừng dùm là dù thiểu số nhưng đạo
Phật trong nhà tôi vẫn thịnh vượng. Tôi chưng
bày tượng Phật tùm lum, trong vườn hoa đằng
trước, trong sân đằng trước, trong vườn hoa
đằng sau, trong sân đằng sau, ngay giữa vườn,
trong luống hoa, giữa bụi lan... Bàn thờ Phật
ở phòng khách, bàn thờ Phật trong phòng thờ,
tượng Phật trên đàn dương cầm, tượng Phật trên
đầu ti vị Đây cũng là một tội ăn hiếp người (chồng)
quá đáng, chắc kiếp sau lại phải trả thôị
Rồi cách đây hai tháng, khi anh và tôi cùng ở
tuổi bẩy mươi, phải bạn ơi cái tuổi 'thất thập
cổ lai hí đó, thì có một người quen từ Việt
Nam qua chơị Người nầy đã đi tu Chúa khi còn
con gái mười bẩy tuổi và hiện nay năm mươi bẩy
tuổi và đã được lên chức Mẹ Bề Trên. Trong khi
trò chuyện, Sơ (xin tạm gọi như thế cho gọn)
khám phá ra là chồng thì đạo Chúa chánh gốc (quên
nói cho bạn biết là mẹ chồng mình gốc gác
người Ý), đã được rửa tội, đã hưởng hết các
phép ban ơn v.v.. mà lại đi cưới một người vợ
ngoại đạo, lại còn không bắt vợ theo đạo của
mình. Thế thì khi chết sẽ không được vào nước
Thiên Đàng, sẽ không được Chúa tha thứ, sẽ
xuống địa ngục v.v.. Và Sơ chỉ cho tôi nên đi
kiếm Cha để xin Cha làm phép, xin Chúa tha tội
cho ông xã để ông xã được trở về với Chúạ
Tôi hoảng hồn nghĩ mình thật là tội lỗi, bấy
lâu nay chỉ lo cho linh hồn của mình , còn
người bạn đời thì mình lại thờ ơ, may mà có Sơ
nhắc nhở. Tôi bèn dịch lại những lời Sơ nóị
Ông xã vẫn làm thinh (lại cho bạn biết anh là
người ít nói nhứt thế gian, bạn có biết tại
sao không? Vì chị vợ đã nói hết thời gian rồi,
anh chồng làm gì còn chỗ và thời gian để nói
nữa, đã cưới nhau bốn mươi năm rồi, phải quen
tánh quen nết chớ, phải không bạn?). À hình
như anh có lầm thầm cái gì là anh chưa từng
bao giờ bỏ Chúa thì tại sao phải trở lạỉ Tôi
thì sợ hãi nên thúc giục anh mau đến tìm Chạ
Bạn có thấu hiểu được nỗi đau lòng của tôi
không? Chắc là không. Vì để hiểu được bạn phải
ở trong hoàn cảnh nầy và tôi thì không muốn
cho bất cứ ai vướng vào cái vòng tục lụy nầy
hết. Giống như cái ông gì đó (trí óc tôi lúc
nầy chậm chạp quá, đã quên béng tên ổng) đang
làm quan lớn với đầy đủ vợ đẹp, con khôn,
quyền cao, chức trọng thì bỗng giựt mình tỉnh
giấc nam kha thấy mình vẫn đang ngồi dưới đất,
vợ con không, lầu đài không, tiền bạc không,
quan chức không.
Giống như bạn, tôi đã "cho anh cả cuộc đời",
những tưởng mình đã cùng ai chung chịu nhục
nhằn, hạnh phúc, đã cùng ai nở nụ cười, lau
nước mắt, đã cùng ai ngẩng mặt, cúi đầu... Ngờ
đâu bừng con mắt dậy thấy mình tay không! Mình
đã đẩy người ta xuống địa ngục, mình là nguyên
nhân để người ta xuống địa ngục. Bạn khuyên
tôi phải làm saỏ Người ta xuống địa ngục chưa
thì tôi không biết, mà tôi thì đã ở trong đó
rồị Lòng tôi tan nát, bạn ơị Tôi phải đọc tụng
kinh gì hả bạn? Lương Hoàng Sám? Thủy Sám? Mà
tụng thì ăn thua gì! Nếu tụng mà hết được tội
đẩy người xuống địa ngục thì tôi nguyện đọc
mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút , từ đây cho đến
hết cuộc đờị
Ngày hôm sau khi ngồi ăn cơm, dưới cái diã,
tôi thấy một cái bao thơ, giống như cái card
chúc tết hay chúc sinh nhựt vậỵ Tôi ngạc nhiên
vì không phải tết, cũng chẳng là sinh nhựt.
Anh chẳng nói gì. Tôi mở card ra đọc những
dòng chữ có thể dịch ra Việt ngữ như sau:
"Nếu phải xuống địa ngục và vĩnh viễn bị cấm
cữa thiên đàng thì anh sẵn sàng và hạnh phúc
chấp nhận. Ngày em nhận lời làm vợ anh là ngày
Chúa đã ban ơn phước cho anh và chấp nhận anh
vào cõi Thiên Đàng và anh đã ở Thiên Đàng từ
dạo đó, nay sao lại còn phải xin xỏ để trở vàỏ
Anh không ăn năn. Anh không ân hận. Anh không
van xin. Anh chắc rằng Sơ đã không nhìn thấy
những giọt nước mắt của em đã đổ ra cho anh,
vì anh, vì hạnh phúc của anh, vì tội lổi của
anh. Nếu thấy thì anh lại tin chắc rằng Sơ sẽ
bảo anh : ' Con hãy cám ơn Chúa đã cho con gặp
người vợ ngoại đạo nầý. Em hãy yên lòng, đừng
thúc giục anh tìm Chạ Chúa rất nhân từ và
thông cảm. Anh đang ở Thiên Đàng."
Đọc xong, tôi ngẩng lên nhìn anh. Tôi lại để
cho nước mắt chảy ra thấm ướt tờ thư. Đã lâu
rồi tôi không khóc. Lần nầy tôi không cố ngăn
lạị Khóc được cứ khóc bạn ơị Chỉ sợ rằng mình
không khóc được và không được khóc!
Bạn có thấy dị không khi một bà già bẩy muơi
tuổi còn khóc được vì một lá thư.. (có thể gọi
là thư tình không bạn?). Không, đây không phải
là thư Tình! Đây là thư Nghiã! Tình yêu sôi
nổi với dục vọng, với ghen tương, với giận hờn
đã qua lâu rồị Đây là sự thương yêu, nâng đỡ,
dắt dìu nhau của hai con người đang đi vào
đoạn cuối của cuộc đời mà không lãng quên
những hứa hẹn ở buổi ban đầụ Đây là Nghiã Vợ
Chồng. Dù cho bạn có thành hôn với người Việt
Nam, người Mỹ, người Trung Quốc, người Đại Hàn,
người Pháp, người da đen, da trắng, da màu...
thì nó vẫn tồn tại và rực rỡ trong tâm bạn.
Tôi hy vọng mãnh liệt rằng Chúa sẽ không bắt
tội anh vì tôi tin rằng anh đã sống giống như
ý Chúa: Thương Yêu, Trung Thành và Nhân Áị
Đây là một phần câu chuyện đời lộn xộn của tôi
và tôi xin chia xẻ cùng bạn với tất cả trái
tim tôị Có tội hay không có tộỉ Anh đã đi trật
đường của Chúa dạỷ Anh đang từ bỏ Thiên Đàng
và trên đường xuống địa ngục ? Anh thật không
biết. Tôi là tên ác quỷ đang đẩy người vào
chốn tối tăm ? Tôi thật không biết. Chúng tôi
chỉ biết cầu xin Chúa và Phật cho chúng tôi
được có mặt bên nhau những khi hoạn nạn, được
giúp đở nhau những lúc vấp ngã, được nấu cho
nhau chén cháo trong lúc ốm đau, được nắm tay
nhau mĩm cười khi mở cữa nhà đón đàn con cháụ
Bạn ơi, tôi không cần phải có bàn thờ và anh
thì không cần phải kiếm Cha để rữa tộị Tôi vẫn
là một Phật tử thuần thành và anh vẫn làm dấu
thánh giá. Chúng tôi không quá "liberal" phải
không bạn ? Thiên Đàng và Niết Bàn của chúng
tôi có nghĩa là " in the here, in the now" như
Sư Ông Nhất Hạnh vẫn nóị Không biết chúng tôi
có hiểu đúng ý của Sư Ông không?
Hai chúng tôi Tội Lỗi và Hạnh Phúc ngang nhaụ
Cả Phật, cả Chúa đều rất Bác Ái và Công Bằng,
Bạn đồng ý không?
Le Hoa Wilson