05/1946 – Năm 1946 là năm tôi
đi trại hè Sầm Sơn, đi với đoàn Hướng Đạo,
cùng nhiều đoàn khác, tập trung tại sân ga Hà
nội. Tôi thoáng thấy một cô gái xinh xinh,
dáng người phong nhã, có đôi mắt đẹp tuyệt vời.
Không hiểu sao tôi thấy tôi như choáng váng,
má tôi nóng bừng như lên cơn sốt; lần đầu tiên
tôi thấy tôi có cái cảm giác lạ lùng này. Nhà
đoàn tôi « đóng trại » to lớn, rộng rãi, đó là
những biệt thự nghỉ mát của bọn Pháp thuộc điạ
bỏ lại, trước nhà là bãi biển mênh mông, sau
nhà có một cái giếng. Trưa nào tôi cũng thấy
cô gái ấy, đội nón, dưới nắng trang trang rũ
áo, tôi ngồi bên cửa sổ nhìn cô ta. Thỉnh
thoảng cô nàng ngửng đầu lên, vành nón che đôi
mắt, nhưng tôi biết là cô ta đang nhìn tôi.
Thú thật, tim tôi đập thình thình. Chao ơi,
yêu đương là như vậy hay sao? Đây là một rung
động đầu tiên, nào đâu tôi có biết cảm giác
này từ thuở ra đời.
Về Hà nội tôi tìm nhà cô ta, vì có duyên nên
tìm được ngay, cô ta ở gần nhà tôi. Bây giờ ta
phải tìm biết tên cô ta nữa! Chiều nào tôi
cũng đi qua nhà cô ta, để nhìn vào nhà, tìm
lại đôi mắt đẹp. Tôi thấy có nhiều cậu trai cỡ
bằng tuổi tôi đi qua đi lại trước cửa nhà, như
tôi. Lúc đó tôi cũng thấy hơi hơi lo… sợ mất !
Nhưng may cho tôi, hồi ấy có một chú bé đi
theo tôi hoài, hỏi ra là chú Mỹ, em cô Phượng.
Trời ơi là trời, đất ơi là đất! Chúng tôi đi
chơi với nhau. Một hôm, tôi viết một lá thư và
mạnh dạn tôi hăng hái ra đi, nhưng chiều hôm
đó tôi không thấy cô ta ra đứng ngoài cửa hóng
mát. Rồi chiều hôm sau, chiều sau nữa. Thế rồi
một chiều nào đó, tôi lại thấy cô ta đứng rũ
tóc bên thềm.
Tìm đủ nghị lực, tôi sán gần cô ta, tay đưa lá
thư, miệng lắp bắp một câu: « Phượng… Phượng
cầm… cầm lấy cho… cho… tôi… tôi… lá thư này… »
Rồi xong, tôi cắm đầu đi mất, không dám quay
lại, sợ nhìn thấy hoặc cô ta xé lá thư, hoặc
quẳng xuống lề đường… tôi sẽ mắc cỡ …
Để đỡ cho cái nặng nề đó, tôi tìm cách nói
khéo với chú Mỹ, chú bằng lòng ngay. Thế là
chú thành con chim xanh của tôi. Chiều nào chú
cũng để một lá thư lên bàn. Bẩy tháng trời tôi
viết đều đều, gần bẩy chục lá thư mà vẫn không
thấy trả lời.
Tôi đau khổ quá không biết cô ta có yêu tôi
không, tại sao cô ta không trả lời tôi, dù
thuận dù không… Lúc bấy giờ tôi mới biết là
tình yêu, thế nào là đợi chờ, là có nhiều đau
khổ. Héo hon con người.
Thế rồi một hôm chú Mỹ tất tưởi chạy đến nhà
tôi, đưa cho tôi một lá thư, hôm đó là một
tuần trước ngày kháng chiến toàn quốc, tôi bồi
hồi cầm lá thư, ở một góc có đề : Xin TRẠCH
LỰU đừng giận KIM PHƯỢNG mà xé lá thư này…,
tôi mở ra, đọc từng hàng chữ đều đều, tròn
tròn, vuông vắn. Phượng nói yêu tôi từ ngay
lúc đầu… nhưng muốn thử lòng tôi để xem tôi có
phải là người đứng đắn rồi nói rằng ngày mai
Phượng đi tản cư… ở Hà Ðông, cách làng tôi mấy
làng… Tôi bàng hoàng như tỉnh một giấc mơ lâu
dài chờ đợi từ bao nhiêu giờ, bao nhiêu phút.
Thế là hai hôm sau, tôi đi bộ từ Hà nội qua
làng tôi tới làng tạm trú của gia đình nàng,
chúng tôi đi chơi dọc dòng sông Nhuệ cùng chú
Mỹ, mẹ của Phượng, bà cụ nhìn chúng tôi âu yếm
từ đằng xa … đi chơi cùng nhau hết cả buổi
chiều, tôi không dám cầm tay Phượng, tôi ân
hận tới bây giờ. Tôi trở về thành, thế rồi
chiến tranh, ba năm sau tôi sang Pháp. Không
rõ Phượng ở đâu, tôi vẫn nhớ Phượng hoài. Một
hôm trong trường cái nhớ nó làm tôi điên đầu…
trong giờ Etude cuối lớp có anh chàng TRẦN
BÍCH LAN NGUYÊN SA đang đọc Socrate hay sao,
bên phải gần cửa sổ HOÀNG ANH TUẤN… không biết
hắn làm gì, chắc đang làm thơ, tôi cầm cây đàn
bấm bấm… hai ngày sau thành bài EM TÔI… cả
nhạc lẫn lời. Chủ nhật ra Paris, đường
Volontaires, sau bữa cơm trưa, quây quần với
nhau, trong đó có Anh Tuấn, Thi Liên, Thoa em
gái Nguyên Sa về sau lấy Trần đình Hòa, Bội
Liên đã nhận được bài tôi gửi tới trường, hồi
đó cô ta có yêu tôi, nhưng tôi tránh vì cô ta
con nhà giầu… , Bội Liên dạo nhac trên mấy
phím ngà… Nhạc EM TÔI vang lên khắp cả căn
phòng, tôi tê tái nghe nhạc tôi, tôi thấy là
lạ, chưa quen… vì mỗi lần tôi đã nghe trong
tôi hay nghe cây đàn bên tôi nói với tôi, bây
giờ những ngón tay ngà chạy qua phím đàn đến
với tôi, tôi như ngỡ ngàng đi vào cơn mê…
Thế rồi tôi chép lại nhạc và lời trên trang
giấy học trò, trên những giòng như đã kẻ nhạc,
tôi gửi tới nhà xuất bản TINH HOA…
Những tháng năm qua…
KHI «EM TÔI»
ĐƯỢC NỔI TIẾNG , TÔI KHÔNG ĐƯỢC SỐNG CÙNG VỚI
THỜI ĐẠI ĐÓ VÌ TÔI Ở XA , TÔI KHÔNG ĐƯỢC NHÌN
NHẬN RÕ RÀNG THẾ NÀO LÀ MỘT BẢN HÁT ĐƯỢC NGƯỜI
ĐỜI YÊU CHUỘNG… TRAI HAY GÁI, AI AI CŨNG TƯỞNG
LÀ MÌNH CÓ MỘT NGƯỜI YÊU , HAY MÌNH ĐƯỢC YÊU ,
HAY MÌNH TƯỞNG TƯỢNG CHÍNH MÌNH LÀ CÔ GÁI ẤY ,
CÒN CẬU TRAI ĐƯỢC YÊU CÔ GÁI DỊU DÀNG, THƠ
NGÂY, ÂU YẾM , MƠ MÀNG CHO NÊN AI AI CŨNG HÁT…
CŨNG TƯỞNG LÀ MÌNH… CŨNG CẦM LẤY CÂY ĐÀN…
Rồi một hôm
tôi tìm ra điạ chỉ của Phượng tôi viết về cho
chú Mỹ, Mỹ trả lời tôi:
« Em nhận được thư anh, thế là anh vẫn mạnh,
chị Phượng đợi anh trong một năm dài, thấy anh
không về, tưởng anh chết, rồi ba năm sau chị
Phượng để tang anh. Nhiều người đến hỏi chị,
chị chỉ lắc đầu. Chị vẫn đợi anh, nhưng hôm
qua chị Phượng đi lấy chồng, chị đã 26 tuổi
rồi, ngày ngày thầy me thúc dục. »
Thế là tôi cắt đứt, để Phượng đi lấy chồng
cho êm thấm, có bổn phận với chồng với con.
Tôi không muốn ám ảnh Phượng nữa để cho nàng
yên phận.
Sáu chục năm rồi vẫn nhớ em,
Nhớ ai rũ tóc đứng bên thềm,
Nhớ người giặt áo bên bờ giếng,
Nhớ nhiều, nhớ mãi, mãi không quên…
Sáu chục năm sau, tôi được biết tin một người
bạn cùng trường năm xưa, anh Nguyễn Thiệu
Giang viết cùng một tờ báo với tôi hồi đó cùng
Thanh Nam, tôi có nhờ anh ta đến căn nhà cũ,
anh nói Phượng không còn ở đấy nữa. Nhưng có
cho tôi số phone, tôi gọi Phượng, đầu giây
Phượng trả lời, tôi nói là tôi, cô ta nhắc đi,
nhắc lại ba lần, anh LÊ TRẠCH LỰU hả, anh LÊ
TRẠCH LỰU hả, như không tin là có thật, khi
tôi bảo là tôi thì cô ta òa ra khóc.
Nói chuyện cùng nhau hơn nửa tiếng, sau những
lúc ân cần hỏi han. Phượng có nói, anh ấy có
theo đuổi Phượng trong bốn năm trời, Phượng
bảo Phượng có người, anh ta cứ đeo đẳng,
Phượng có nói với anh ấy chuyện Phượng và anh.
Anh ta chịu là trong lòng Phượng có một người.
Tôi xin thành thật cảm ơn Phượng, tình yêu
Phượng cho tôi. những năm đợi chờ, đau khổ.
Một lúc sau tôi hỏi Phượng: «Thế Phượng còn
giữ mấy lá thư ấy không? » Tôi muốn tìm hiểu
văn thời 16 tôi viết ra sao chắc là văn lủng
củng lắm. Phượng trả lời tôi:
« Em để vào trong một cái hộp, nó đi theo em
tất cả mọi nơi, trong đó có cả tập ảnh chụp
hồi đó, nhưng chồng em thấy lúc nào em cũng
buồn, nói với em nên giấu nó đi một chỗ, khi
nào vui thì hãy mở ra. Thế là ông ta bỏ vào
đâu không rõ, mấy năm sau ông ta mất, tìm kiếm
khắp nhà không ra. Em chỉ nhớ anh viết dài lắm…
viết dài lắm… Hôm nọ em muốn tìm cái hình anh
hồi đó, mà không thấy đâu. Tủi thân, em lại
ngồi khóc, may rằng con, cháu em bữa đó tụi nó
không có nhà…