| |
Tôi vượt biển một mình, đau quằn quại đến không
còn thiết sống. Tôi như đi trong sương mờ, mải
miết vươn đến chỗ mẹ tôi đang vẫy gọi. Tôi thèm
được vùi vào lòng bà, khóc nức nở như một đứa
trẻ thơ để quên hết những nỗi đau thể xác và tâm
hồn. Bà mở rộng vòng tay ôm lấy tôi.
Tôi khóc nức lên và choàng tỉnh dậy. Mẹ tôi đã
tan biến, chỉ có dì đang ôm tôi. Tôi gào lên:
- Dì làm gì vậy? Tại sao dì dám ôm tôi?
Dì lật bật lùi ra xa, lắp bắp :
- Dì xin lỗi. Dì thấy con đau quá mà không biết
làm gì. Dì thấy tội nghiệp con quá...
- Ai cần dì tội nghiệp. Tôi đã bảo dì đừng vào
đây mà. Hãy để cho tôi một mình, tôi không cần
ai hết.
- Làm sao dì để cho con một mình được. Ba con
không đi đến được, em trai thì đi mất. Không có
dì con làm sao đây?
- Dì quan trọng quá nhỉ? Vì ai mà em tôi thành
bụi đời, ba tôi buồn rầu mà sinh bệnh, còn tôi
thì bị tống cổ ra khỏi nhà?
- Con nghĩ sao cũng được nhưng bổn phận làm mẹ
dì phải lo cho con.
- Làm mẹ à! - tôi hét lên - Dì lấy tư cách gì
làm mẹ của tôi? Dì tự xem lại mình có xứng với
hai tiếng ấy không? Dì làm tổn thương đến vong
linh của mẹ tôi đấy. Dì đi đi, dì ở đây làm tôi
đau đớn hơn. Ôi, mẹ ơi, sao mẹ lại bỏ con, mẹ ơi!
Hoảng sợ trước lời kêu khóc của tôi, dì lóng
ngóng chạy ra ngoài.
Năm tôi mười lăm tuổi mẹ tôi qua đời. Mẹ tôi là
một phụ nữ tài năng, xinh đẹp. Chính vì vậy mà
năm năm sau khi ba tôi cưới dì, một y tá lỡ thời,
cục mịch, quê mùa, tôi bị sốc thực sự. Điều đó
không chỉ làm tổn thương đến tâm hồn non trẻ của
tôi mà còn xúc phạm đến vong linh của mẹ tôi.
Đối với tôi, dì là một người thuộc tầng lớp khác
nếu không muốn nói là thấp hèn hơn. Ba tôi là
một bác sĩ giỏi lại rất tài hoa. Ba và mẹ là một
cặp xứng đôi đến nỗi trong cả triệu cặp vợ chồng
chắc mới có một. Vì vậy sự khập khiễng giữa ba
và dì làm tôi lúc nào cũng sôi sục, hễ cứ gặp
mặt dì là mọi uất ức dâng lên trong tôi. Tôi
không cấm ba lấy vợ kế nhưng biết bao người xứng
đáng ba không chọn, lại chọn một bà y tá lỡ thời,
quê mùa, thất học.
Em tôi còn phẫn uất hơn tôi nên đã bỏ nhà đi
hoang, không tìm lại được. Tôi nói năng hỗn xược,
xúc phạm cả ba lẫn dì, bị ba giận đuổi đi vào
một đêm mưa tầm tã. Rồi ba hối hận chạy đi tìm
tôi nhưng tôi nhất định không chịu về, đến ở hẳn
nhà bạn trai. Trong ngày đám cưới của tôi, một
cuộc hôn nhân ba không chấp nhận, ông bị lên
huyết áp và bị liệt nửa thân người. Tôi sớm rời
trường đại học, sống vất vưởng với một cuộc hôn
nhân vội vã bốc đồng và chẳng mấy chốc cũng ly
hôn khi đang bụng mang dạ chửa.
Khi con gái tôi ra đời, chẳng rõ chầu chực ở đâu
sẵn, dì lao vào bệnh viện với nào tã, nào nón,
nào khăn chẳng biết dì sắm sửa từ khi nào. Không
đếm xỉa gì đến vẻ tức giận của tôi, dì nâng con
bé lên nựng nịu :
- Ôi, cháu của ngoại, cục cưng của ngoại. Ngoại
mong cháu từ lâu lắm rồi, viên kim cương của
ngoại. Nào, nào mẹ cho bé mum tí nào.
Dì lăng xăng líu xíu ủ chân tay cho tôi, lấy
nước nóng chườm bụng rồi lại chạy băng về nhà
vừa báo tin mừng cho ba tôi, vừa mua thức ăn tẩm
bổ cho tôi.
Biết không thể xua đuổi được dì, tôi đành phải
chấp nhận sự săn sóc của dì với vẻ xa cách lạnh
lùng. Ngày hôm sau ba tôi đi xe lăn vào. Nhìn
thấy ông, tôi bật khóc. Vị bác sĩ phong độ ngày
nào nay tàn tạ vì bệnh tật, vì gia cảnh tan nát.
Ông chỉ điềm đạm nói với tôi:
- Ba không bắt con phải vì ba, phải vì dì cũng
không vì bản thân con mà phải vì con bé này. Con
đã tạo ra nó trong sai lầm của mình thì cũng
đừng để nó lớn lên trong sự sai lầm. Hãy trở về
với ba, cho con của con những gì tốt đẹp nhất dù
bản thân con có phải đối diện với những thử
thách đau lòng. Mẹ con mãi mãi là một hình ảnh
đẹp không ai có thể làm hoen ố hình ảnh ấy.
Những lời ông nói cứ thấm vào lòng tôi đau buốt.
Ôi, con gái của tôi, lẽ nào vì tôi mà cuộc đời
nó cũng chẳng tốt đẹp gì hơn.
Tôi trở về nhà, lòng lạnh giá hơn. Dì là người
vui nhất. Tôi chẳng hiểu được nỗi vui mừng ấy.
Lẽ ra dì phải vui khi tống được cái gai nhọn như
tôi ra khỏi nhà mới phải. Tôi nhận sự chăm sóc
rất mực chu đáo của dì như nhận một thói quen,
thậm chí như một sự ban ơn. Dì không chú ý gì
đến vẻ xa cách, kẻ cả của tôi mà chỉ tìm mọi
cách để tôi vui. Dì lăng xăng suốt ngày, quần
xăn đến gối, mắt lấp lánh tia cười, miệng líu ra
líu rít.
- Hoàn ơi, con xem con bé này đã biết cười rồi
đấy.
- Ây, ấy, con đừng đi sãi chân như vậy, khép
chân lại nào. Này, quấn cái khăn lên đầu, gió
lùa đấy.
- Dì đã giặt đồ cho cháu rồi. Giặt đồ cho em bé
không nên vắt, sẽ làm em vặn vẹo suốt đêm.
- Ôi cục vàng của ngoại sao lại khóc... Bé khó
chịu hả? Ứ ừ, em không chịu nằm nữa à? Thế ngoại
bế con ra sân chơi nghen?
Suốt ngày nhà chỉ văng vẳng tiếng dì. Dì tự hỏi
rồi cũng tự trả lời. Dì đoán được ý của tất cả
mọi người, từ ba tôi đến con bé chỉ biết khóc
kia. Dì phục vụ tất cả chúng tôi với lòng tận
tâm hồ hởi. Nhưng có lúc dì lại ngồi thần người
ra, vẻ ủ dột trầm ngâm. Rồi không nén nổi, dì
thở dài:
- Tội nghiệp thằng Quang, mưa gió thế này không
biết nó ở đâu.
Quang là em trai tôi, mười tám tuổi. Tôi lén
nhìn dì, nỗi đau của dì giống hệt nỗi đau của
người mẹ xót thương con. Nếu là mẹ tôi hẳn cũng
chỉ đau khổ đến thế là cùng.
Đêm đêm sau khi làm xong mọi việc, dì lại quày
quả đi tìm Quang. Dì đã đi tìm nó suốt hai năm
qua. Ba tôi và tôi đã không còn hi vọng vì rõ
ràng biết nó còn quanh quẩn đâu đây nhưng nó
không muốn gặp ai trong gia đình. Nó đã không
muốn gặp, không muốn trở về nhà thì dù có tìm
được nào có ích gì. Nhưng dì không nản lòng. Một
ngày kia dì chộp được nó khi nó ngủ gà ngủ gật
trong công viên. Nói đúng ra khi nó đang đói ma
túy. Thế là từ đó cả nhà tôi, hay đúng hơn là
chỉ có dì, chiến đấu giành giật lấy nó từ tay
của nàng tiên nâu.
Dì trói nó vào góc nhà, áp dụng đủ mọi phương
cách, mọi bài thuốc từ tây lẫn ta, bồi bổ cho nó
đủ mọi thứ sơn hào hải vị. Khi mập mạp béo tốt
trở lại, nó lại bỏ nhà ra đi. Dì tiếp tục cất
công đi tìm và lại tìm thấy khi nó đang thân tàn
ma dại ở đâu đó. Lại cột nó ở góc nhà, lại những
bài thuốc, những món ăn ngon… Cái vòng luẩn quẩn
ấy cứ lặp lại không biết bao nhiêu lượt. Đến như
tôi cũng phát chán, còn ba tôi thì gần như đã
buông xuôi, đau đớn vì bác sĩ như mình mà không
cứu nổi con. Chỉ riêng dì vẫn cứ bền bỉ đi tìm
nó mãi.
- Hoàn này - dì rụt rè bảo tôi khi thằng Quang
bắt đầu một vòng cai nghiện mới - con phải nói
điều gì với em chứ. Dì là người quê mùa, chỉ
biết làm, không biết nói gì để khuyến khích động
viên nó. Còn con là người có kiến thức, lại hiểu
biết tâm lý của em, con phải giúp em con vượt
qua những thử thách này. Con không thấy em con
còn quá trẻ sao? Lẽ nào chúng ta để cho nó chôn
vùi cả cuộc đời...
Tôi tìm thấy Quang đang nằm úp mặt khóc trên
giường. Tôi không vỗ về nó mà ngồi xuống mép
giường, đều đều nói:
- Mẹ không mong muốn chị em mình trở thành như
thế này. Chị đã sai lầm và em cũng vậy. Ta có
thể giữ nguyên những cảm nghĩ của mình về dì mà
không cần hủy hoại bản thân mình. Đứng dậy đi em,
xây cho chính mình một tương lai mà không cần
phụ thuộc bất cứ điều gì. Hãy làm sao cho xứng
đáng với mẹ.
Tôi nói với nó cũng là đang nói với chính mình.
Rồi tôi trở lại giảng đường đại học. Nó cũng đã
thoát khỏi vòng kềm tỏa đáng sợ của nàng tiên
nâu. Dù thực tế công sức của dì đối với chị em
tôi rất lớn nhưng tôi vẫn không muốn thừa nhận.
Dì nuôi con cho tôi đi học. Dì chăm sóc từng li
từng tí cho Quang để nó có đủ sức khỏe trở lại
trường. Dì lại là hộ lý của ba. Nhiều khi trong
thâm tâm tôi chợt chạnh lòng thương dì. Làm sao
dì có thể làm ngần ấy công việc trong một ngày,
phục vụ cả bốn con người. Nhưng rồi niềm kiêu
hãnh trong tôi lên tiếng: đó là nhiệm vụ của dì.
Dì không có tài để làm những việc lớn lao thì
phải làm những việc vặt ấy. Như đọc được suy
nghĩ của tôi - nhiều khi tôi rất kinh ngạc về
khả năng đọc được suy nghĩ người khác của dì -
dì bảo:
- Dì đã quen với những công việc này rồi. Ai
chẳng muốn an nhàn nhưng cuộc sống bắt buộc mình
phải sống hết mình với nó.
Tôi mở to mắt nhìn dì; câu nói của dì không phải
của một y tá tầm thường mà là của một triết nhân.
Ngôn ngữ của dì càng lúc càng khác xa con người
dì. Một lần nữa dì lại đọc được suy nghĩ của tôi:
- Con tự hỏi tại sao dì lại nói năng văn hoa như
vậy phải không? Dì là người không được học hành
đến nơi đến chốn. Nhưng mấy mươi năm qua cách
mạng đã dạy cho dì từng con chữ, từng lời nói,
từng cách cư xử… Dì học ở khắp nơi, bên chiến
hào, trong nhà dân, trong nhà tù… Mấy năm làm y
tá trong bệnh viện, làm việc dưới quyền ba con
dì cũng học hỏi được rất nhiều. Con hãy ráng học
lên, sự học làm người ta mở lòng với nhân loại
hơn.
Trời ơi, “Sự học làm người ta mở lòng với nhân
loại hơn”. Một người như dì lại có thể nói câu
đó ư? Tôi vụt chạy vào phòng ba, thảng thốt nhìn
ông :
- Ba, rốt cuộc dì là người thế nào? Làm sao ba
có thể quên mẹ để yêu dì được?
- Con ngồi xuống đi con gái - ba dịu dàng bảo -
Tuổi trẻ các con hay có một quan điểm tuyệt đối.
Không có cái gì là tuyệt đối cả. Tại sao con lại
nghĩ ba lấy dì nghĩa là ba đã quên mẹ con? Tại
sao con lại nghĩ vẫn yêu mẹ thì ba không thể lấy
dì? Cuộc đời là thế giới muôn màu. Vì sao con
chỉ nhìn vào tài sắc của mẹ con mà cho rằng dì
không xứng với ba, chứ không đánh giá dì bằng
chính con người dì. Mẹ con là một thế giới khác,
dì là một thế giới khác. Và không ai dám cho
rằng thế giới nào đầy màu sắc và thế giới nào
đầy bóng đêm.
Dì đã trải qua nhiều nỗi gian truân nhưng không
hoàn cảnh nào có thể đánh gục được dì. Điều đó
không dễ gì có được ở lớp người như ba, như mẹ,
như con. Con thấy đấy, mẹ con là một bác sĩ, an
ủi nâng đỡ cứu sống không biết bao nhiêu người
nhưng khi biết mình bị bệnh thì suy sụp hẳn,
không gượng dậy nổi. Khi mẹ chết, nếu không có
dì chắc ba cũng đã trở nên bệ rạc, bê tha. Còn
con, tự cho mình là thông minh, bản lĩnh nhưng
chỉ vì một việc bất như ý mà thả trôi cuộc đời
mình. Còn dì là người vào sinh ra tử, vào tù ra
khám, từng làm vợ làm mẹ nhưng bị tước hết những
quyền thiêng liêng ấy.
- Dì từng làm vợ, làm mẹ? - tôi ngỡ ngàng.
- Con lạ lùng lắm sao? Nỗi đau ấy dì giữ cho
riêng mình, không mấy ai biết được. Chồng của dì
đã hi sinh, đau đớn quá dì đã sinh non và đứa bé
đã chết sau khi sinh vài giờ. Dì đã đem nỗi đau
mất chồng, mất con vào cuộc hành trình lặng lẽ
của mình. Dì đã đem tình thương của người vợ
người mẹ dành cho tất cả mọi người, cho ba, cho
các con với lòng cao cả vô biên. Dì đã sống cho
người khác, vậy mà khi có ai khác sống cho dì
thì con lại bảo dì không xứng đáng. Huống chi
đây không phải là sự hi sinh của ba mà là sự
đồng thanh tương ứng đồng khí tương cầu. Con hãy
đem tấm lòng mình để gần gũi với dì hơn, khi đó
con sẽ thấy ba không nói quá đáng. Những gì ở ba
ở mẹ không có thì ở dì có, vậy không phải là bổ
sung cho nhau sao? Con còn đòi hỏi nơi dì điều
gì nữa?
Tôi đòi hỏi gì ư? Tôi được sinh ra bằng mối tình
tuyệt diệu của ba mẹ, lớn lên trong tình yêu
nhưng rốt cuộc lại trở thành một người không có
tình thương yêu dù với một người đã xem mình còn
hơn đứa con rứt ruột đẻ ra. Tôi sắp trở thành
một bác sĩ nhưng lại không đủ lòng nhân ái của
một y tá bình thường như dì. Tôi cứ mãi đau đớn
vì mối mâu thuẫn giằng xé nên thường ngồi lì
trong thư viện không về nhà sau buổi học. Dì lại
tất tả tìm tôi. Cái vẻ hốt hoảng lo âu của một
người mẹ vừa làm nhói lòng tôi vừa làm tôi uất
hận. Tôi không biết mình hận cái gì? Hận dì sao
không là một người tầm thường cho tôi căm ghét
mãi? Hận dì sao dần dần rõ nét một nhân cách lớn
làm tôi thấm thía sự nhỏ nhoi của mình.
Tôi theo dì vào nhà. Bé Uyên sà vào lòng tôi,
líu lo đủ mọi chuyện. Dì bảo:
- Con đừng quá mải mê với công việc, với những ý
thích riêng mình mà bỏ quên cái quyền làm mẹ.
Dì không bảo “Bổn phận làm mẹ” mà lại bảo “Quyền
làm mẹ”. Tôi ngước mắt nhìn dì. Dì lại đọc được
câu hỏi trong mắt tôi, cười đôn hậu:
- Con không thấy được làm mẹ là một hạnh phúc
lớn hay sao?
Tôi thấm thía câu ấy. Dì bị tước đi cái quyền
làm mẹ từ khi rất trẻ và được ban trở lại khi
tuổi về già nên dù chị em tôi đã đối xử thật tệ
bạc với dì nhưng dì chỉ thấy niềm hạnh phúc được
sống với thiên chức của người mẹ.
Mừng Quang thi đậu vào đại học, dì thưởng cho cả
nhà một chuyến đi picnic xa bất chấp con bé Uyên
quấy dì suốt cuộc hành trình, bất chấp ba tôi
mới tập đi lại được, chân rất yếu, lúc nào cũng
cần dì dìu đỡ. Chỉ có niềm vui bất tận của một
gia đình hạnh phúc trong chuyến đi chơi ấy. Tôi
hỏi dì:
- Cái gì làm dì vui nhất hôm nay?
- Dì vui vì Quang đã đủ bản lĩnh để trở lại đời.
Dì vui vì đã trả lại cho mẹ con những đứa con
nguyên vẹn như ngày nào, còn lời thêm cục vàng
này nữa nè - dì cười chỉ vào bé Uyên. Ngày tôi
xúng xính lên nhận bằng tốt nghiệp, dì dẫn theo
một chàng trai trẻ lên tặng hoa cho tôi. Trẻ là
vì anh ta chưa có vợ, so với tôi đã có con gái
lên năm, chứ thật ra anh ta đã hơn ba mươi tuổi,
là một bác sĩ trong khoa của ba tôi, đã âm thầm
theo đuổi tôi từ nhiều năm nay. Mắt dì lấp lánh
vẻ tinh nghịch và bí hiểm của bà mẹ đang mưu
toan kiếm chồng cho con gái. Tôi vừa buồn cười
vừa... tức, ngùng ngoằng bỏ đi:
- Con không thích cái trò mai mối ấy. Con đâu có
sợ lỡ thì...
- Ây dà, cái giọng này dì đã nghe ở rất nhiều cô
gái tân thời rồi. Nhưng cuối đời nhiều người mới
nuối tiếc vì bỏ qua cơ may hạnh phúc gia đình.
Con ơi nghe dì đi. Con còn lỡ dở vầy mãi dì
không yên tâm. Khi nào con với em Quang có gia
đình yên ấm hết thì dì mới hả lòng.
Ước mơ của con người quá nhiều. Ước mơ của bà mẹ
dành cho con còn nhiều hơn. Dì trù liệu đủ mọi
kế hoạch cho tôi, cho em Quang. Dì còn tính sẵn
một tương lai dài thăm thẳm cho con bé Uyên vừa
tròn năm tuổi, cho cả ông già gần đất xa trời là
ba tôi, chỉ riêng mình dì không dự định một điều
gì. Một buổi sáng đẹp trời, mọi người đều đã
tỉnh giấc, chỉ riêng dì đi vào cõi vĩnh hằng. Dì
từ giã cuộc đời nhẹ nhàng bình yên đến nỗi cả ba,
cả tôi, hai bác sĩ trong nhà, đều không muốn
truy lùng nguyên nhân để không làm tổn hại đến
thân xác dì. Dì đang ngủ yên lành hay dì đang đi
tìm mẹ tôi, hãnh diện khoe với bà rằng dì đã làm
xong ước nguyện của bà.
Bên mộ dì, thằng Quang gào khóc nức nở. Khi mẹ
tôi chết, nó còn quá bé để có thể đau đớn thống
thiết như thế. Còn tôi, cả hai đám tang tôi đều
không khóc. Chỉ có những giọt lệ chảy trong tim
tôi không ai thấy được. Vì nó đọng ở trong tim
nên lòng tôi luôn nhức nhối...
|
|
