| |
Bữa ăn trưa được
chúng tôi dùng vội vã để còn về nhà
trọ ngủ một giấc ngắn, trước khi đến
trường vào lúc một giờ. Tôi sợ
nhất những buổi trưa mất ngủ, rồi
phải đến trường dạy liên tiếp bốn
giờ. Nắng ở đây rất gắt, thêm
những ngọn gió thổi hơi nóng từ
những bãi cát quanh trường vào lớp
học, khiến không khí ngột ngạt đến
điên đầu. Những buổi dạy ấy tôi đã
phải châm thuốc liên tiếp và nhờ khói
thuốc cay xè tôi mới chống được cơn
ngủ gục. Nhìn những chiếc miệng xinh
xắn của nữ sinh cùng ngáp không che
giấu trong khi tôi ê a bình giảng thơ
khẩu khí của Lê Thánh Tôn, thú thật
đã có lúc tôi muốn nộp đơn xin nghỉ
dạy. Cũng may trời không nóng bức
suốt niên học. Còn có những ngày mưa,
những buổi sáng lạnh giá. Cũng may
những chiếc miệng xinh xắn kia không
phải chỉ biết ngáp, mà còn biết nở
những nụ cuời tuyệt đẹp và cũng
may, trong chương trình, ngoài những bài
thơ Vịnh Con Cóc, Cái Chổi còn có
những bài ca dao, Chinh Phụ Ngâm...
- Thôi về chứ, ngồi "thiền"
à.
Tôi uống vội ngụm trà, lấy theo một
cây tăm, rồi nhảy lên xe Vélo để người
bạn chở về nhà trọ.
- Chiều nay đi coi thi không ?
- Có, cho quá giang với.
- Ðược rồi.
Ði xe đến gần con ngõ vào nhà trọ, tôi
nói cho xuống, vì vào trong đó quay xe ra
rất khó. Con ngõ dài hơn trăm thước này
đầy cát. Tôi bảo bước cho nhanh để
kiếm một giấc ngủ. Vừa đẩy cổng vào,
tôi thấy một em nữ sinh đã đứng đợi
tôi dưới hiên nhà. Tôi ghét nhất
phải tiếp khách vào buổi trưa, nên khi
em gật đầu chào thưa thầy, tôi giả lơ
hỏi :
- Chuyện gì vậy ?
- Thưa thầy, cho em nộp bài thi sáng nay.
- Trời đất, bài thi mà giờ này cô
mới nộp, vậy còn thi cử làm gì.
- Thưa thầy, buổi sáng em làm bài đến
phần kết luận thì hết mực, em phải
đợi bãi trường về nhà chép tiếp.
- Sao cô không mượn bút của các bạn ?
- Dạ trong lớp chỉ có mình em viết
mực tím, viết hai màu mực em sợ thầy
không chấm bài.
- Ai bảo cô viết mực tím làm gì cho
rắc rối, mà thiếu phần kết luận có
chết chóc gì đâu, sao không nộp bài
ngay trong lớp.
- Em sợ thầy cho ít điểm.
- Cái gì cô cũng sợ, còn nộp bài trễ
cô không sợ tôi không nhận sao ?
- Dạ...
Em cúi mặt xuống, tay cuộn tròn tờ
giấy thi, rồi bật khóc... Tôi hốt
hoảng nói :
- Thôi chớ, nộp bài trễ rồi còn khóc
nữa sao.
- Tại thầy không nhận bài của em.
- Ðâu dễ dàng như cô nghĩ, xấp bài
nộp cho tôi, giám thị đã ghi thiếu bài
làm của cô rồi, tôi đâu nhận được
nữa. Buổi sáng ai coi thi phòng cô ?
- Dạ cô Trâm.
- Bây giờ cô đem bài thi đến xin cô Trâm
ký nhận vào phần giám thị, rồi tôi
nhận.
- Em nói, chắc cô Trâm không chịu ký,
đàn bà con gái với nhau khó thông cảm
lắm, em nhờ thầy nói giúp em.
- Trời đất, bây giờ cô bắt tôi đi năn
nỉ người ta !
- Nếu bài này không được chấm, em
bỏ luôn kỳ thi, vì có thi tiếp, cuối
năm em cũng bị thi lên lớp.
Cô bé vẫn khóc dai dẳng. Tôi chẳng
biết em khóc thật hay dỡn nữa ? Thật
khó mà biết khi nào con gái khóc thật !
Dù sao những giọt lệ của em cũng làm
tôi xiêu lòng. Tôi rất dễ xiêu lòng vì
những thứ vớ vẩn ấy, có lẽ trái
tim tôi làm bằng bột mì. Tôi nói :
- Thôi được.
Cô bé đưa tờ giấy thi, nói cám ơn,
rồi chào về. Tôi nói :
- Cô về nhanh lên, không tôi bực mình
phát khóc bây giờ.
Em bật cười thành tiếng, quay đi bước
vội ra cổng. Tôi gọi :
- Này cô.
- Dạ ?
- Cô lau nước mắt đi, kẻo ra đường
người ta lại tưởng tôi vừa đánh cô.
Em lắc đầu đáp :
- Mặc kệ, ai bảo thầy làm em khóc chi.
Thật chỉ có trời mới biết tại sao
con gái cứ thích khoe với người khác
rằng mình đã khóc.
Buổi chiều Trâm không coi thi, nên tan trường,
tôi phải đem bài của cô bé đến nhà
nàng xin chữ ký. Ngôi nhà nằm dưới
một tàng cây keo lớn rợp bóng mát. Trâm
mời tôi vào phòng khách, hỏi :
- Anh đến có chuyện gì vậy ?
Sau khi nghe tôi trình bày câu chuyện, nàng
nói :
- Ðối với nữ sinh anh dễ dãi như
vậy tụi nó dám qua mặt lắm.
- Tôi dễ dãi với mọi người, dù có
bị thiệt thòi.
- Trừ Trâm phải không ? Trâm không ký vào
bài thi đó.
- Ồ, đừng bắt tôi năn nỉ chớ.
- Không phải vậy, Trâm chỉ ghét con
nhỏ đó, vì tại sao nó không đến nói
với Trâm.
- Cô bé nói đàn bà con gái khó thông
cảm với nhau.
- Con nhỏ thật khôn, nó đã biết có
chuyện gì giữa chúng ta và nó muốn
lợi dụng anh.
- Trâm đừng nghĩ vậy, đấy chỉ là
một cô bé.
- Trâm không hiểu anh tin vào sự ngây thơ
của nó hay chính anh ngây thơ. Không có
nó chắc anh không thèm đến đây ?
- Ðến chứ, nếu được Trâm mời ăn
uống.
- Anh vẫn xem mọi việc là chuyện đùa
?
- Còn Trâm vẫn xem mọi việc đều quan
trọng ?
- Ðấy có phải là điều anh ghét Trâm
?
Tôi chẳng biết trả lời sao những câu
hỏi của nàng. Ngày tôi mới đến trường
trình diện, được ông hiệu trưởng
dẫn vào giới thiệu với các bạn đồng
nghiệp ở phòng giáo vụ, tôi đã gặp
nàng ngồi một mình ở góc phòng với
đôi mắt đen tròn và đầy những dấu
hỏi. Nàng không nói một lời khi ông
hiệu trưởng giới thiệu nàng với tôi,
nhưng tôi nghĩ ngay nàng sẽ là một người
bạn của mình ở chốn này, vì thường
tôi chỉ cảm thấy mình bình an trước
những câu hỏi. Sau đó, dù thường xuyên
chúng tôi gặp nhau nhưng vẫn ít trò
chuyện, chỉ nhìn nhau cười chào, chúng
tôi tin cũng đã hiểu nhau. Nàng có vẻ
muốn sống cách biệt với mọi người
ở ngay quê hương nàng, ở ngay ngôi trường
nhỏ bé này và chính vẻ xa lạ đó trông
nàng quyến rũ như một tảng băng ở
giữa vùng nắng lửa.
Xứ này tuy nhỏ bé nhưng dư luận lại
rộng lớn và ồn ào như sóng biển. Người
ta đã đồn tôi và nàng là một đôi tình
nhân. Một vài người bạn nói chúng tôi
sắp "cộng lương" với nhau và
một vài học sinh đã viết tên chúng tôi
lên bảng. Thật buồn cười. Lúc đầu
tôi cũng sung sướng chút chút với mối
tình bỗng dưng có được đó (giống như
trúng số đề). Nhưng niềm vui chút chút
đó đã qua mau. Tôi như thân cây khô héo,
những cơn mưa tình ái cũng chẳng giúp
đem lại những mầm lá xanh tươi.
Cơn bão tuổi trẻ trong tôi đã tắt, nhìn
lại những nơi đã ở, đã đi qua, tôi
chỉ thấy những dấu tích đổ vỡ, hư
hỏng. Hãy bắt đầu lại đi, cố gắng
bắt đầu lại đi. Một điệp khúc nhàm
chán luôn luôn quay trong đầu như đĩa
nhạc rè. Bắt đầu nhưng bắt đầu như
thế nào khi những ngọn gió còn sót
lại trong tôi không đủ làm rung động
chính mình. Miền đất này quá hiền hòa,
người ở đây quá chân tình, đấy không
phải là môi trường để tôi bắt đầu
lại những cuộc tình với lừa đảo,
gian dối. Ðã có biển cả, đã có
những cơn gió nồm hung dữ thay tôi
khuấy động chốn này.
Những câu hỏi của Trâm, tôi chỉ
biết đáp lại bằng sự im lặng, tan loãng
vào bóng tối đang òa vỡ dưới chân
mỗi người. "Sự im lặng của anh
thật tàn nhẫn". Trâm nói. Nhưng nàng
không biết rằng lời nói của tôi lúc
này còn hung bạo và thô lỗ hơn nhiều.
Hãy chịu đựng một chút đi người
bạn gái. Rồi em sẽ quên, rồi em sẽ
quên. Bóng tối vẫn hiền hòa hơn ánh sáng
vì nó giúp chúng ta không nhìn rõ mặt
nhau.
Trầm đã hiểu, nàng nói thế, rồi
cầm bút ký vào bài thi. Tôi cũng hiểu
nàng đã chẳng hiểu gì, nên chỉ biết
nói cảm ơn và chúng tôi cũng đứng
dậy đi ra khoảng vườn nhỏ trước nhà.
Ði ngang cây chùm ruột, tôi không ngăn
được đưa tay hái những trái chín vàng
mọng. Nàng nói tôi hái cho cô bé à. Tôi
cười bỏ một trái vào miệng nhai,
chất chua làm tôi nhăn mặt. Tôi nói :
"Tôi rất giống trái chùm ruột vì
chỉ làm người khác nhăn mặt". Nàng
nói : "Nhưng trái chua rất quyến rũ
người nữ". Tôi nói : "Như
thế thật phiền", rồi quăng những
trái chùm ruột còn lại vào một con rãnh
nhỏ bên đường.
Kỳ thi đã qua, tôi phải thức khuya cố
chấm bài cho xong, còn lo đi in giai phẩm
mùa xuân cho trường. Ðây là hoạt động
làm tôi thích thú nhất, vì nhờ đó tôi
được sống lại chút đam mê tuổi
trẻ của mình. Những ngày cùng các
bạn hữu ở miền Trung quây quần bên
chiếc máy đánh chữ gõ lóc cóc những
bài thơ, những bản văn, những dòng
chữ mang dự tính mãnh liệt sẽ thay đổi
xã hội, thay đổi cá nhân và thay đổi
cả những sinh hoạt văn nghệ lúc bấy
giờ. Mang bóng dáng của một nhóm Dada
chết yểu, chúng tôi đã làm việc ngày
đêm như dã tràng xe cát muốn lấp đầy
biển sâu. Những câu thơ kia, bản văn
kia, dự tính kia đã tan biến và những
người bạn cũng đã mất hút. Trong tôi
chỉ còn lại đốm lửa đam mê bập bùng
soi sáng khuôn mặt tuổi trẻ của mình.
Thật buồn thảm nếu ngọn lửa kia
rụi tắt, thật hân hoan nếu ngọn lửa
lại được dịp bùng lên.
Tuổi trẻ, tuổi trẻ ! Tiếng kêu
thảng thốt mất hút trong dòng thời
gian nín lặng, nhưng âm ba của tiếng kêu
cũng khiến người ta không ngớt réo
gọi. Ðể được gì ? Phải chăng chỉ
để được biết tuổi trẻ đã qua và
người ta không thể cứ tiếp tục
sống như thời tuổi trẻ ?
Ðọc những bản văn của các em gởi đến,
gạt bỏ những ý tưởng sao chép, trên
những dòng chữ thành thật, tôi đã
hiểu các em muốn gì và để gần gũi các
em hơn. Chính nhờ một bản văn mà tôi
biết Tạo, cậu học sinh vẫn lầm lì
ít nói trong lớp, nhưng tình yêu của em
thật nồng nàn mãnh liệt. Tình yêu đó
sẽ cuốn trôi cô bé viết mực tím
trong lớp nếu không có sự ngăn cản
của học đường, xã hội. Tôi đã
gọi Tạo đến giúp tôi trong việc sắp
xếp bài vở cho tờ đặc san và trong
hoạt động này em mất hẳn dáng vẻ
lừ đừ. Em thức suốt đêm đánh máy
những bản thảo để kịp in kiểm
duyệt, em đánh máy liên tiếp đến
nỗi tôi không còn sức đọc bài cho em
đánh và bên ngọn nến lập lòa, em
phải vừa đọc vừa đánh máy một mình.
Ðã đến hai giờ sáng. Tôi nói : "Thôi
nghỉ đi ngày mai tôi còn phải đi dạy,
tiếng máy gõ lọc cọc làm tôi không
ngủ được". Em cười nói : "Thầy
khó ngủ vậy hèn chi thầy ốm như con dông".
Nhà chỉ có một chiếc phản nhỏ, Tạo
phải trải chiếu ngủ dưới nền xi măng.
Ngọn nến đã được thổi tắt, em
vẫn chưa chịu vào mùng còn ngồi nấn
ná châm thuốc hút. Trong đêm tối, đốm
lửa ở môi em rực lên soi rõ một
khoảng mặt đang suy nghĩ mông lung :
"Thầy ngủ chưa, em muốn tâm sự
với thầy một chút. Thầy đừng nói em
vô lễ khi em nói thầy không nên dạy
học. Không phải em chê thầy bất tài,
nhưng thầy nói thật và sống thật
nhiều quá. Thầy thiếu khả năng lôi
cuốn học sinh tin theo những gì mà mọi
người buộc học sinh phải tin. Tại sao
thầy cố ý đảo lộn mọi giá trị ?
Thầy đã nói về tình yêu bất diệt,
về hạnh phúc ngọt ngào, nhưng sao
thầy còn giúp người nghe hiểu tình yêu
chỉ là bọt nước và hạnh phúc kia cũng
ẩn mang nhiều nỗi cay đắng. Thầy phá
vỡ nhiều ảo tưởng của tuổi trẻ,
thầy tin rằng tuổi trẻ không cần bánh
vẽ hay sao ? Thầy giúp em nâng niu đóa
hoa tình ái với cô bé đó, nhưng đồng
thời với sự giúp đỡ của thầy em đã
tìm ra con sâu nằm giữa đóa hoa. Như
vậy, làm sao em có thể sống được,
khi hiểu biết quá nhiều sự thật và
một đầu óc sáng suốt đã làm em
hoảng sợ".
Giọng em trầm ấm nghe thật êm tai, tuy
thèm thuốc hút tôi phải ráng đợi em nói
xong mới nhờ lấy giúp một điếu
thuốc ở trên bàn. Tôi im lặng hút đến
nửa điếu. Tiếng em thúc giục "Thầy
không nói gì sao, thầy phải nói cho em
biết rõ đường đi chứ, thầy đã
dẫn em đến một ngã ba đường".
Nào ông thầy giáo trong tôi, hãy đem
giọng đạo đức mà người ta đã
huấn luyện cho ông để khuyên nhủ
cậu bé đôi lời. Ông đã thấy sự sai
lầm của ông chưa ? Ông chỉ nên tiếp
xúc, giảng dạy học sinh trên cương
vị giáo chức, ai bảo ông đem con người
thật của ông ra. Ai bảo ông quăng đi
những mặt nạ, ông định lên sân
khấu với bộ mặt thật trơ trẽn của
ông sao ? Nào, hãy nói vài lời đi ông
giáo. Nói xin lỗi cậu bé, cậu nói đúng
và tôi hứa sẽ bỏ nghề dạy học khi
có dịp; trong lúc chờ đợi, tôi sẽ
cố gắng giảng dạy như mọi ông giáo
khác. Những gì tôi đã nói với cậu
chỉ là trò đùa. Xiếc chỉ hay khi tạo
cho khán giả cảm giác hoảng sợ, cậu
đã hoảng sợ, vậy trò đùa của tôi
đã thành công. Hãy cho tôi một tràng pháo
tay rồi quên đi, cậu bé. Ðúng rồi,
phải nói như vậy đó ông giáo. Ðừng
nghĩ ngợi nữa, chờ đợi lâu, cậu bé
nổi khùng lên bây giờ, nào hãy lên
tiếng.
Tôi nói : "Ðiếu thuốc ngon quá, em
đưa giùm tôi một điếu nữa".
Buổi sáng đến trường, tôi nhận được
điện tín từ Sài Gòn đánh ra
"Cần bổ túc hồ sơ lên ngạch
gấp". Tôi vào văn phòng xin phép ông
Hiệu trưởng, rồi vội về nhà trọ
thu xếp hành lý để còn kịp bắt
chuyến xe đò Nha Trang - Sài Gòn chạy
ngang đây vào lúc chín giờ. Không có thì
giờ tìm gặp Tạo, tôi viết vài dòng
để trên bàn. Buổi tối khi em đến, em
sẽ biết tôi đi đâu và tiếp tục công
việc làm báo dưới sự hướng dẫn
của thầy Khôi. Tôi cũng viết cho em
biết, ánh sáng có làm em chói mắt, nhưng
rồi sẽ quen đi. Hãy can đảm bước ra
khỏi bóng tối. Tôi chỉ có quyền hướng
dẫn em đến ngã ba đường và nhiệm
vụ của tôi đến đó là chấm dứt. Hãy
thể hiện tuổi trẻ của em bằng sự
lựa chọn một hướng đi. Tự Do và Ðịnh
Mệnh chờ đợi em ở hướng đi đó. Hãy
tiếp tục yêu cô bé viết mực tím. Ðừng
sợ con sâu ở giữa đóa hoa. Dám hay không
dám bắt sâu quăng đi, đấy là lúc trái
tim đắc thắng hay thất bại.
Phải mất gần một tuần tôi mới làm
xong những giấy tờ hành chánh rắc
rối. Còn nhiều công việc phải làm ở
trường, nên tôi không thể nán lại Sài
Gòn thêm vài ngày, dự buổi khai mạc phòng
triển lãm tranh của một người bạn và
nhất là cùng người em đi xem phim có
Terence Stamp đóng, sắp được chiếu.
Mưa đã rơi trên quận lỵ bé nhỏ. Người
tôi lạnh run vì dầm mưa trên quãng đường
dài từ bến xe về nhà trọ. Những cơn
mưa cuối năm ở đây rất nặng hạt và
cùng lúc giá rét đã đến ẩn mình ở
những bờ tường ẩm ướt. Có lẽ
trời đã mưa liên tiếp hai ba ngày, nên
nước ở lòng đường đã dâng ngập
vỉa hè và suốt dãy phố các hàng quán
đều đóng cửa.
Căn phòng tôi ở đầy mùi ẩm mốc,
chắc Tạo không đến đây làm việc
từ ngày tôi đi. Người ta nói khu vực
này có ma, chắc em sợ phải thức khuya
làm việc một mình. Tắm xong, tôi ủ mình
trong chiếc chăn dạ còn giữ được
từ ngày đi lính. Tôi cho băng vào
chiếc cassette chạy pin. Phải có chút âm
nhạc để chống lại giá rét, nếu không,
tôi sẽ bị cảm mất. Ðã đến giờ ăn
tối, bụng đói, tôi đi xem còn gói mì
Hai Con Tôm nào không. Thật xui, thùng mì
trống rỗng. Sẵn có gói bánh ngọt
mới đem về để cùng Tạo ăn khi làm
việc khuya, tôi mở ra ăn một mình. Nhà
cũng chẳng còn trà, tôi pha lại bã trà
khô uống từ lần trước vì lười
biếng chưa đổ đi, mùi trà mốc hơi khó
chịu, dù sao cũng còn hơn uống nước
không.
"Imagine there's no heaven, it's easy if
you try. No hell below us. Above us only
sky..."
Âm nhạc thật tuyệt vời. Bánh ngọt
thật tuyệt vời. Trà mốc thật tuyệt
vời và tôi cũng tuyệt vời luôn trong
buổi tối tuyệt vời này.
Có tiếng gõ cửa cộc cộc. Khách khứa
đến lúc này làm tôi nổi điên. Chẳng
thèm ngồi dậy, tôi nằm lì trên phản
kéo chăn đắp đến cằm. Nếu bạn bè
đến, tôi sẽ nói đang đau, để họ
về. Mặc cho tôi chưa trả lời, cánh
cửa cũng hé mở và tôi thấy thấp thoáng
một mái tóc xõa. Ma chăng ? Tôi sắp
bật tiếng kêu thì đã nghe tiếng la
"Á". Tôi vội nhổm dậy hỏi
"Chuyện gì vậy ?" Cánh cửa
mở ra, cô bé rắc rối đi vào :
"Thầy làm em hết hồn, thầy nằm
đắp chăn như xác chết". Cô bé
thật láu, đã làm tôi đứng tim rồi còn
bắt bẻ này nọ.
- Sao thầy không lên tiếng, thầy đau
hả ?
- Ứ, ừ mà cô bé đến đây có chuyện
gì vậy ?
- Thầy không mời em ăn bánh ?
- Ðó, cô lấy hết gói bánh rồi về đi.
Ðêm tối, em ở đây, người ta nói lôi
thôi.
Em mở gói lấy một chiếc bánh ngọt
ngồi ăn tỉnh bơ, rồi hỏi :
- Thầy sợ dư luận ?
- Không, tôi lo cho cô.
- Cám ơn lòng tốt của thầy, nhưng ngày
mai em không còn ở đây nữa.
- Sao ? Em bỏ học à ?
Cô bé nói cho tôi biết, ba em đổi đi làm
việc ở Cam Ranh và ngày mai em sẽ theo
ba ra ngoài đó. Em đã đợi tôi cả
tuần nay nhờ ký học bạ để xin
chuyển trường. Vừa nghe cô bạn nhà
ở gần bến xe nói tôi đã về, nên ăn
cơm xong, em vội đến đây. Tôi tần
ngần giở tấm bìa đỏ, đọc lời phê
của các giáo viên khác. Nhìn vị thứ
của em, tôi ngạc nhiên hỏi :
- Em đứng nhì à, giỏi quá. Vậy mà tôi
cứ tưởng...
- Tưởng em đứng chót phải không. Em
chỉ dốt môn văn của thầy thôi, vì có
nhiều chữ "xưa" quá; với lại
tại thầy cho điểm "kẹo" quá,
chứ không em đã đứng nhất.
Tôi phì cười nói :
- Tại cô bé chê môn văn của tôi nên
không chịu học bài, làm sao tôi cho điểm
cao được.
- Em ghét nhất môn thầy dạy ở mấy cái
định nghĩa. Cung Bắc Hán là gì này ?
Ðòi nau là gì này ? Rủ thác là gì này
? Mỗi lần bị thầy gọi lên trả bài,
bắt định nghĩa chữ này nọ làm em
giận muốn chết. Tại sao thầy cứ thích
định nghĩa vậy ?
- Tại tôi muốn mọi việc đều rõ ràng,
nhưng mà giận vừa thôi chứ cô bé; ngày
mai đi rồi, mặt mày nhăn nhó trông
chẳng giống ai. Bây giờ cô muốn tôi
phê gì đây ?
- Tùy thầy chứ, cái đó là nghề của
thầy mà.
Tôi phê ở môn Việt văn chữ trung bình,
còn ở phần lời phê của giáo viên hướng
dẫn, tôi ghi : Chăm, ngoan, giỏi... Tôi
định viết thêm nữa, nhưng cô bé kéo
tay tôi.
- Chừng ấy nhiều quá rồi, mà thầy còn
muốn phê gì nữa vậy ?
- Thông minh.
- Thông minh ? Thầy nghĩ rằng em thông
minh ?
- Phải. Nếu không thông minh em đã để
tôi viết thêm chữ "Thông minh"
rồi.
Ký học bạ xong, tôi trao tấm bìa đỏ
cho em. Em nói đến trường mới, tôi có
khuyên em điều gì không. Tôi nói :
"Em đừng viết mực tím nữa, vì màu
tím ấy dễ làm rắc rối mấy ông
thầy và mấy người bạn của em".
Em hỏi tại sao vậy ? Tôi nói : "Thì
em cứ tưởng tượng trong khi mọi người
viết mực xanh, riêng em viết mực tím,
em không cảm thấy gì sao ?"
Em cúi đầu, giọng thầm thì :
- Em cảm thấy lạc lõng.
- Ê, đừng khóc ẩu nghe cô bé, tôi đang
đau đầu đây. Cô biết không, chính màu
mực ấy đã làm rắc rối cho một người
bạn cùng lớp với cô.
- Tạo phải không ? Chính vì Tạo mà ba
em bắt em phải rời ngay trường này,
trong khi mấy đứa em của em vẫn còn
học ở đây đến hết niên khóa. Với
Tạo, em không cần biết, em chỉ thắc
mắc màu mực tím có gây rắc rối cho
thầy không ?
- Í, a. Cho tôi hả ? Cũng rắc rối chút
ít, vì màu mực tím quá nhạt mà mắt tôi
lại hơi kém nên những bài làm của em
tôi chấm quá khó khăn.
- Chỉ có vậy ?
- Phải chỉ rắc rối có vậy. Bây giờ
hãy cầm gói bánh và tôi sẽ lấy đèn
pin đưa em về một đoạn đường, không
lại ngã xuống con ngõ lầy cát. Nào,
nhanh lên.
Tôi khoác vội áo mưa đưa em ra cổng.
Con ngõ nước ngập đến mắc cá chân
lạnh buốt. Trời vẫn mưa nặng hạt.
Ngoài đường chẳng có bóng dáng ai. Tôi
hỏi : "Em có cần tôi đưa về đến
nhà không". Em chỉ ngọn đèn hình
chữ thập màu đỏ của một tiệm
thuốc tây, nói nhà ở gần đó. Tôi nói
: "Vậy thôi em về". Em ngẩng
mặt nhìn tôi.
- Thầy không chúc gì cho em sao ?
- Tôi chẳng biết chúc gì, tôi không
quen nói những lời đó, nhưng chắc em cũng
hiểu những gì tôi muốn nói với em.
- Em không hiểu những điều ấy.
- Ồ, vậy cô bé chẳng thông minh tí nào.
- Thì em đâu có nhận mình thông minh. Còn
thầy, thầy có hiểu những điều em
muốn nói với thầy ?
- Em đã nói đâu mà tôi hiểu.
- Vậy thầy cũng chẳng thông minh tí nào.
Em muốn nói tại sao thầy...
Em ngừng nói, đưa tay vuốt những sợi
tóc che trước mặt rồi bật khóc tấm
tức. Em vẫn thường khóc dễ dàng như
vậy. Khóc như mưa nắng bất chợt ở
đây. Bạn bè cùng lớp thường chê em
"nước mắt cá sấu", nhưng tôi
vẫn nghĩ những giọt nước mắt của
em thấp thoáng bóng hạnh phúc. Khóc được,
không phải là một niềm vui sao. Càng
lớn người ta càng khó khóc và như
thế mọi việc đều trở nên khó khăn
và buồn thảm.
Tôi muốn hỏi em "Tại sao
thầy..." cái gì, hả cô bé ? Tại
sao thầy hiền ? Tại sao thầy dữ ?
Tại sao thầy ốm nhách ? Tại sao thầy
kiêu ngạo ? Tại sao thầy lừng khừng ?
Tại sao thầy thích uống sữa đậu nành
? Tại sao lại phải hỏi "tại sao
thầy..." hả cô bé ? Tôi muốn hỏi
để em trả lời rõ ràng, nhưng khi
thấy đôi vai nhỏ bé của em run lên
theo tiếng nấc, tự dưng tôi chẳng
thốt nên lời. Chẳng bao giờ tôi thốt
nên lời trước một người đang khóc.
Thôi chứ ông giáo. Nào, hãy đem giọng
đạo đức chuyên nghiệp ra khuyên nhủ
cô bé vài lời. Hãy cố giúp cô bé nở
nụ cười, trước khi đi. Giây phút
mặc niệm đã qua, không lẽ im lặng mãi,
hay ông giáo định khóc theo ?
Hẳn nhiên tôi chẳng dễ gì khóc được,
nhưng tôi không thể ngăn những giọt mưa
làm mắt tôi ướt đẫm và khi cô bé ngước
mặt lên, nhìn vào mắt tôi, em run rẩy
nói : "Thầy, em xin thầy đừng khóc".
Cô bé bỏ chạy sau lời nói. Tôi muốn
nói cô bé hiểu lầm rồi. Tôi muốn nói
chỉ tại những giọt mưa. Tôi muốn nói...
Nhưng có thật tôi không khóc không?
Hè 1974 Đoàn Thạch Biền
|
|
