| |
Yes, Virginia -
Sorry, Biên Hòa
Hơn một thế kỷ trước, đầu mùa Đông năm 1897, một
cô bé tám tuổi nghiêm chỉnh đến hỏi cha:
- Ba ơi, ông Santa Claus (ông già Noel) có thật
không?
Câu hỏi đơn giản nhưng làm Tiến sĩ Phillip
ÓHanlon không biết cách trả lờị Ông hỏi lại cô
con gái Laura Vỉginia ÓHanlon mới học lởp ba của
mình:
- Tại sao con lại hỏi như vậỷ
- Vì bạn của con ở trường nói là ông Santa Claus
không có thât.
Ba cô bé Laura Vỉginia đăm chiêu suy nghĩ. Ông
hiểu cô bé không còn quá ngây thơ để tin tất cả
những điều người lớn nói mà không suy luận,
nhưng ông cũng không muốn làm tan biến thế giới
hồn nhiên của con. Sau cùng ông trả lời:
- Ba đề nghị con nên viết thơ hỏi báo "New York
Sun" (một tờ báo có uy tín ở khu nhà giàu
Manhattan nổi tiếng của New York, nơi bé Vỉginia
chào đời). Nếu họ bảo là Santa Claus có thật thì
con không còn phải nghi ngờ thắc mắc gì nữạ
"Thắc mắc lớn" của một cô nhỏ tám tuổi làm
Virginia ngồi vào bàn học, viết một cái thư ngắn
có câu hỏi quan trọng "Ông già Noel có thật hay
không?" gởi đến tờ New York Sun. Cái thư ngắn
chấm dứt bằng một sự khẩn cầu "xin vui lòng nói
cho cháu biết sự thật"
Người thư ký tòa soạn mở cái thư mỏng dính có
nét chữ con nít ra, và vì thư không có tên người
nhận cụ thể, ông Francis Church, người chịu
trách nhiệm bài vở của tờ báo phải trả lời câu
hỏi rất đơn giản mà không một người lớn nào có
thể làm hài lòng cả người thắc mắci lẫn người
trả lờị
Lúc đầu, ông Francis muốn trả lời bằng sự thật
cho cô bé tám tuổi ký tên trên thư là Virginia
biết là Santa Claus chỉ là một biểu tượng trong
huyền thoại, được người lớn dựng lên để muốn trẻ
con ngoan hơn, và có một thế giới tuổi thơ thật
sự hồn nhiên, êm đềm. có thêm niềm tin ở cuộc
sống rằng mình cứ sống tốt đẹp thì sẽ được đền
bù xứng đáng.
Nhưng rồi ông Francis nhớ lại thời gian nội
chiến của Mỹ (American Civil War 1861-1865) giữa
mười một Tiểu bang miền Nam có nhiều nô lệ da
đen nhất nước Mỹ với những tiểu bang còn lạị
Thời gian đó không những nước Mỹ chỉ thiệt hại
về tài sản và nhân mạng của cả hai sắc dân di cư
từ Âu Châu và Phi Châu, mà hy vọng và niềm tin
cũng không còn. Ông hiểu niềm tin quý vô cùng,
có niềm tin người ta có thể làm được nhiều thứ
tưởng như quá sức mình. Hơn nữa, ông muốn cô bé
Virginia nào đó kéo dài được thêm niềm tin thánh
thiện ít nhất là thêm một năm nữa, và có được
niềm cảm hứng cho cả cuộc đời trước mặt của cô.
Đôi khi vì lợi ích của con nít, người lớn vẫn
phải nói dối.
Thế là ông trả lời cho bé Virginia là ông già
Noel có thật. Thư trả lời được đăng trên một cột
báo nhỏ xíu nằm khiêm nhường dưới những câu trả
lời khác thực tế hơn cho độc giả người lớn,
nhưng không những chỉ làm cho bé Virginia vui,
mà còn làm cho cả trăm ngàn em bé còn ở bậc Tiểu
học hớn hở như vừa tìm lại được một vật quý giá
nhất trên đời vì "Yes, Virginia, there is a
Santa Claus"
Khỏi phải nói, bé Laura Virginia ÓHanlon hớn hở
đem tớ báo vô trường, trịnh trọng chứng minh cho
các bạn cùng lớp là Santa Claus có thật. Vì tờ
báo tiếng tăm "New York Sun" và ông Chủ bút hiểu
rộng biết nhiều đã trả lời như vậy rành rành
trên giấy trắng mực đen.
Thư trả lời nằm khiêm nhường ở trang trong ,cuối
một cột báo nhỏ nhoi không quan trọng vậy mà có
ảnh hưởng đến cả triệu em bé không những chỉ ở
Manhattan, New York mà còn ở khắp nước Mỹ, và
lấn qua cả nước láng giềng Canada nói cùng ngôn
ngữ.
Dĩ nhiên, sau này lớn lên, cô nhỏ Virginia hiểu
mặc dù ông già Noel không có thật trên đời nhưng
thế giới tuổi thơ thần thánh của cô và cả triệu
em bé được kéo dài thêm ít nhất là một năm và
quan trọng hơn hết, niềm tin về điều tốt đẹp
được củng cố vững chắc, nên Virginia vẫn trân
trọng giữ gìn thư trả lời trên báo xác nhận,
"Yes, Virginia, there is a Santa Claus"
Rồi như quy luật tự nhiên "what's going up, will
be down", cô Virginia lớn lên với niềm tin được
vun xới bởi một ông Chủ bút tờ báo địa phương
không quen biết, thành một nhà giáo trong suốt
47 năm, luôn luôn tìm cách củng có niềm tin của
học trò và trẻ thơ vào cuộc đờị
Bà Laura Virginia ÓHanlon Douglas mất năm 1971
trong một nhà dưỡng lão ở tiểu bang New York,
quê hương chôn nhau cắt rốn của mình và để lại
một trang báo đã ngả màu vàng úa có câu trả lời
của ông chủ bút báo New York Sun năm xưa cho cô
cháu ngoại duy nhất. Trong số đồ nhà dưỡng lão
giao lại cho cháu ngoại của bà cụ Laura Virginia
sau khi bà cụ qua đời, còn có một hộp lớn thư từ
của rất nhiều em bé khắp nơi gởi đến Virginia
hỏi về sự hiện diện của ông già Noel trên đời có
thật hay không? Bà Virginia, suốt cả cuộc đời,
đã nối tiếp công việc của người trả lời thư cho
mình năm xưa, ông Francis Church, trở thành một
sứ giả gieo rắc niềm tin, hy vọng và niềm cảm
hứng cho trẻ em.
Mãi cho đến đầu năm 1972, khi bốn sinh viên khoa
báo chí tình cờ đọc tiểu sử cuộc đời của bà cụ
82 tuổi Virginia trên một trang báo của tờ New
York Times vào dịp Christmas, mở đầu bằng câu
"Yes, Virginia" nói về thái độ lạc quan và tin
tưởng rằng khi mình làm điều tốt sẽ gặp việc tốt
(như thuyết nhân quả của đạo Phật). Bài báo tạo
được nhiều cảm xúc trong lòng bốn sinh viên vứa
bước vào tuổi hai mươi, họ quyết định lập một
công ty nhỏ có tên Elizabeth Press, tự xuất bản
tác phẩm đầu tay là một quyển sách cho trẻ em có
tựa là "Yes, Virginia" .
Quyển sách bán khá chạy vi thời đó không có các
trò chơi điện tử, trẻ em đọc sách nhiều hơn bây
giờ, nhưng "Yes, Virginia" không thật sự nổi
tiếng cho đến khi các tác giả đưa tác phẩm đầu
tay của họ đến công ty phim ảnh kỳ cựu Warner
Brothers, thuyết phục các đạo diễn dựng thành
một phim truyền hình dựa trên câu hỏi của cô bé
Virginia và câu trả lời của ông Chủ bút Francis
cả trăm năm trước. Lần trình chiếu đầu tiên năm
1974 dưới hình thức phim hoạt họa của con nít ,
được một giải thưởng Emmy của các show truyền
hình vì nội dung và ý nghĩa của việc củng cố
niềm tin cho trẻ thơ.
Đến lúc đó, kỹ nghệ điện ảnh thấy được viễn ảnh
lợi nhuận tử quyển sách "Yes Virginia", họ nhảy
vào khai thác, kéo theo cả các Công ty bán lẻ
lớn như Macýs vào việc biến câu chuyện nhỏ của
cô bé Laura Virgina từ cuối thế kỷ 19 thành một
cách quảng cáo hữu hiệu nhất lôi kéo khách hàng
đến cửa tiệm trong mỗi dịp Giáng sinh.
Trầm lặng hơn, nhưng mang nhiều ý nghĩa hơn là ở
một góc phòng truyền thống của phân khoa Báo chí
trường Đại học nổi tiếng Columbia (ở vùng
Manhattan, sinh quán của Virginia; và là nơi đào
tạo ông chủ bút Francis Church thành một nhà báo
có uy tín), hàng năm mỗi dịp Christmas, người ta
vẫn để một em bé tám tuổi đọc lá thư của cô nhỏ
Vỉginia nâm xưa, và một nhà báo đọc câu trả lời
của ông Francis như là một cách tưởng niệm hai
nhân vật chính đã vô tình tạo nên cả một "kỹ
nghệ kiếm tiền" từ câu hỏi và trả lời đơn thuần
dựa trên niềm tin và tấm lòng của họ.
Giáng sinh năm 1974, đúng vào năm cả nước Mỹ bắt
đầu biết đến câu chuyện về niềm tin của cô nhỏ
Virginia ở New York xảy ra vào cuối thế kỷ 19
qua bốn sinh viên phân khoa báo chí, ở Biên Hòa
cũng có bốn người bạn nhỏ (người lớn nhất học
lớp mười một, người nhỏ nhất vừa vào ngưỡng cửa
Trung học, cùng học ở một trường lớn nhất miền
Đông Nam phần, bên dòng sông Đồng Nai) đạp xe
mười lăm cây số đường trường mang quà đến một cô
nhi viện ở chân núi Châu ThớI, Biên Hòạ Họ chỉ
muốn các em bé, trạc tuổi cô nhỏ Virginia lúc
viết thơ, tin rằng dù chiến tranh vẫn đang xảy
ra, dù các em không còn cha mẹ nhưng cũng có
những tấm lòng nghĩ đến và lo cho các em.
Con nhà nghèo thường khôn sớm hơn con nhà giàu,
nên các em bé bảy tám tuổi ở cô nhi viện ngoại ô
Biên Hòa năm đó không thắc mắc ông già Noel có
thật hay không như Virginia và các bạn cùng lớp
ở khu nhà giàu Manhattan của Mỹ, nên những ánh
mắt tuổi thơ chỉ sáng lên vì được quà, vì có
người đến thăm. Bốn người bạn nhỏ hẹn Giáng sinh
sang năm sẽ trở lại thăm các em, và các em phải
ngoan, phải chăm học để có quà nhiều hơn. Lời
hứa đó không bao giờ thực hiện được dù cả nhóm
bạn vẫn giữ canh cánh bên lòng. Vì chỉ vài tháng
sau đó là biến cố tháng 4 năm 1975, mọi thứ đổi
thay, xã hội đảo lộn, cô nhi viện không còn hoạt
động bình thường như trước.
Một người trong nhóm bạn bị cơn lốc tháng 4 thổi
qua tận Washington, tiểu bang miền Tây Bắc của
Mỹ. Mỗi dịp Christmas, giữa những rộn ràng, hân
hoan đón mừng lễ Giáng sinh, anh vẫn âm thầm xin
lỗi những em bé mồ côi ở cô nhi viện năm nào vì
đã không thực hiện được lời hứa dù rằng lỗi
không phải ở anh và ba người bạn thời mới lớn.
Anh tin những em bé Virginnia của Việt Nam lớn
lên, hiểu được mọi chuyện trên đờI, sẽ tha thứ
cho anh và cả nhóm bạn về chuyện không giữ lời
hứạ
Người nhỏ nhất trong nhóm, đến Mỹ cuối thập niên
80, để bù lại lời hứa không thực hiện được năm
nào, đã gỏp một bàn tay trong tổ chức thiện
nguyện Milkcare Foundation (http://www.milkcare
.org), chuyên cung cấp sữa đậu nành cho các em
nhỏ, và sách vở cho các em lớn ở các cô nhi viện
rảii rác đó đây trên quê hương hình chữ S.
Dù là một tổ chức từ thiện nhỏ bé, chỉ hoạt động
khi những người làm thiện nguyện đã xong bổn
phận với nợ áo cơm mỗi ngày,nhưng cũng được sự
đóng góp của nhiều người bản xứ và những tấm
lòng Viêt Nam lưu vong khẳp nơị
Một trong những cô nhi viện được tài trợ hàng
nâm là cô nhi viện ở Biên Hòa, nơi mà Giáng sinh
năm 1975, chắc là có nhiều em bé mồ côi mỏi mòn
chờ đợi các anh chị Khối Xả hội của Trung học
Ngô Quyền đến thăm.
Bao nhiêu năm trôi qua, nhưng ánh mắt rạng rỡ
của các em mồ côi ở cô nhi viện năm xưa vẫn soi
sáng cả một ký ức của cả nhóm bạn mà sau này lưu
lạc từ Đông sang Tây của nước Mỹ, mỗi lần dịp
Giáng sinh nghe lại câu chuyện "Yes Virginia"
giữa mùa Đông băng giá của nước Mỹ, lòng họ vẫn
quay về với các em bé mồ côi ở quê nhà vẫn đang
cần được sự giúp đỡ, quan tâm của người lớn để
các em lớn lên có đủ niềm tin khi bước xuống
cuộc đờị
Nguyễn Trần Diệu Hương
Santa Clara , Christmas 2009
|
|
