| |
Tử
cung hay dạ con (uterus) là bộ
phận trong cơ thể người mẹ nơi
cưu mang đứa con trong thời gian
thai nghén.
Cắt bỏ tử cung là một cuộc giải
phẫu thực hiện qua việc xẻ một
đường ở bụng dưới (abdominal
hysterectomy). Đôi khi việc cắt
bỏ tử cung còn bao gồm cả hai
ống dẫn trứng (oviduct,
Fallopian tube) và hai buồng
trứng (ovary).
Đây là cuộc giải phẫu thường
thấy nhất trong phụ nữ.
Cắt bỏ tử cung cũng có thể được
thực hiện qua âm hộ - âm đạo
(vaginal hysterectomy) hoặc dùng
cách nội soi (laparoscopic
hysterectomy).
Cắt bỏ tử cung qua việc mổ bụng
dưới thực hiện khi tử cung quá
lớn hoặc khi bác sĩ muốn quan
sát các bộ phận khác trong
khoang bụng.
Cắt bỏ tử cung được thực hiên
khi bệnh nhân bị một trong những
chứng bệnh sau:
- Ung thư các bộ phận sinh dục
như tử cung, cổ tử cung. Tùy
theo thời kỳ ung thư, bệnh nhân
có thể được chữa trị thêm bằng
xạ trị hoặc hóa chất.
- U xơ (fibroid): Đây là cách
chữa trị dứt chứng u xơ tử cung
(không tái phát nữa). U xơ là
lọai bướu lành, gây xuất huyết,
thiếu máu, đau bụng dưới hoặc
tạo áp suất đè nặng bàng quang (bọng
đái, bọng nước tiểu).
- Endometriosis: Các tế bào lót
tử cung mọc lan bên ngoài tử
cung hoặc buồng trứng, ống dẫn
trứng, các bộ phận khác trong
khoang bụng. Khi dược phẩm không
hiệu quả, bác sĩ có thể cần cắt
bỏ tử cung, buồng trứng và ống
dẫn trứng (bilateral
salpingo-oophorectomy).
- Sa tử cung (uterine prolapse):
Tử cung sa (xệ) xuống âm đạo khi
các dây chằng và cơ giữ tử cung
tại chỗ bị giãn. Sa tử cung tạo
áp suất đè nặng bàng quang khiến
bệnh nhân không điều khiển được
sự co thắt của van bàng quang,
do đó, tiểu tiện bất ngờ, không
kìm hãm được; cắt bỏ tử cung để
sửa chữa tình trạng này.
- Xuất huyết triền miên: kinh
nguyệt bị nhiễu loạn, xuất huyết
quá nhiều hoặc quá lâu mỗi kỳ
kinh nguyệt. Khi thuốc men không
hiệu quả, bác sĩ cần cắt bỏ tử
cung.
- Đau bụng kinh niên: Đôi khi
giải phẫu là cách chữa trị cuối
để ngừng sự đau đớn nếu tử cung
là nguyên nhân.
Cắt bỏ tử cung chấm dứt việc
mang thai. Nếu muốn duy trì sự
sinh sản, bạn hãy thảo luận với
bác sĩ về các cách chữa trị khác.
Khi bị ung thư, cắt bỏ tử cung
là cách chữa trị duy nhất trong
khi các chứng bệnh khác có thể
chữa trị bằng dược phẩm hoặc các
phương pháp khác trước khi giải
phẫu.
Trước khi giải phẫu, bác sĩ sẽ
thảo luận với bạn về việc cắt bỏ
hay giữ lại buồng trứng và ống
dẫn trứng.
Các yếu tố rủi ro:
Cắt bỏ tử cung là cách trị liệu
an toàn tuy nhiên, đôi khi sự
rủi ro có thể xảy ra. Các rủi ro
bao gồm:
- Máu đóng cục
- Nhiễm trùng
- Xuất huyết
- Dị ứng với thuốc gây mê
- Hư hại đường tiểu tiện, bàng
quang, trực tràng hoặc các bộ
phận khác trong khoang bụng và
có thể cần cuộc giải phẫu thứ
nhì để sửa chữa.
- Mãn kinh sớm
- Tử vong: rất hiếm
Cần làm gì để sửa soạn?
Đây là cuộc giải phẫu thực hiện
tại bệnh viện, thời gian tùy
thuộc vào cách giải phẫu và tình
trạng sức khỏe của bệnh nhân.
Nói chung, bệnh nhân ở lại bệnh
viện khoảng 2 ngày.
Hãy sửa soạn vài tuần lễ nghỉ
ngơi để hồi phục. Trong thời
gian này, tránh vận động nặng,
tránh lái xe.
Khi giải phẫu, bác sĩ cắt rời tử
cung từ buồng trứng, ống dẫn
trứng và âm đạo, cột chặt các
mạch máu dẫn đến tử cung. Tử
cung và cổ tử cung (cervix) đều
bị cắt bỏ (total hysterectomy).
Đôi khi bác sĩ giữ lại cổ tử
cung (partial, supracervical
hysterectomy). Ngược lại, đôi
khi bác sĩ cắt bỏ cả buồng trứng
và ống dẫn trứng.
Trước khi giải phẫu, bác sĩ làm
một số thử nghiệm tìm kiếm dấu
vết của ung thư, nếu có, sẽ cần
thay đổi cách giải phẫu. Các
loại thử nghiệm bao gồm:
- Pap smear: tìm kiếm dấu vết
của các tế bào bất thường tại cổ
tử cung
- Endometrial biopsy" trích mô
tử cung tìm dấu vết của các tế
bào bất thường tại tử cung.
- Siêu âm khoang bụng: đo kích
thước khối u xơ, u nang tại
buồng trứng ...
Trước ngày mổ, bệnh nhân có thể
dùng thuốc xổ để làm sạch ruột
già, trực tràng; bơm nước rửa âm
hộ và âm đạo (vaginal douche).
Sau khi giải phẫu, bệnh nhân
được truyền thuốc kháng sinh để
giảm rủi ro nhiễm trùng.
Cắt bỏ tử cung được thực hiện
sau khi gây mê và bệnh nhân ngủ
trong khi giải phẫu. Cuộc giải
phẫu kéo dài khoảng 1-2 tiếng.
Bác sĩ xẻ một đường trên bụng,
đường cắt dọc thường nằm giữa
thân thể, kéo dài từ dưới rốn
đến xương mu; đường cắt ngang
còn được gọi là "bikini line"
cách xương mu khoảng 1 phân Anh.
Việc cắt dọc hay ngang tùy thuộc
vào những yếu tố như mục đích
cuộc giải phẫu, bác sĩ có cần
xem xét các bộ phận khác hay
không, hoặc vết thẹo trên bụng.
Sau khi giải phẫu
Bệnh nhân nằm tại phòng hồi sức
vài tiếng cho đến khi tỉnh sau
đó chuyển về phòng bệnh. Ngày
hôm sau, bệnh nhân sẽ cần ngồi
dậy, đi lại cho máu huyết lưu
thông, và rời bệnh viện 2-4 ngày
sau khi giải phẫu.
Hồi sức sau cuộc giải phẫu
-Cần nghỉ ngơi khoảng 2-6 tuần
lễ
-Đừng nhấc, khiêng vật nặng
-Chờ ít nhất 6 tuần trước khi
giao hợp trở lại.
-Theo lời chỉ dẫn của bác sĩ về
việc tự chăm sóc
Những ngày sau
Cắt bỏ tử cung thay đổi một số
khía cạnh trong đời sống:
- Kinh nguyệt chấm dứt dù còn
trong tuổi sinh sản
- Những triệu chứng dẫn đến cuộc
giải phẫu thường chấm dứt
- Không thể mang thai
- Nếu bác sĩ cắt bỏ cả buồng
trứng, bạn sẽ có các triệu chứng
của thời mãn kinh
- Nếu giữ lại buồng trứng, việc
mãn kinh sẽ xảy ra sớm hơn
- Nếu còn giữ lại cổ tử cung,
bạn sẽ cần khám bệnh định kỳ để
làm Pap smear
Những khía cạnh khác của đời
sống sẽ trở lại bình thường sau
khi hồi sức:
- Nếu vừa ý với sinh hoạt tình
dục trước khi mổ, sự hài lòng sẽ
tiếp tục sau khi mổ. Một số phụ
nữ hài lòng hơn khi giao hợp vì
không còn đau đớn, xuất huyết
nữa.
- Khi các triệu chứng dẫn đến
cuộc giải phẫu chấm dứt, bạn có
thể sinh hoạt bình thường và tận
hưởng đời sống.
Đôi khi việc cắt bỏ tử cung liên
quan đến "nữ tính", bạn có thể
cảm thấy mất mát sau khi mổ.
Những phụ nữ còn trong tuổi sinh
sản khi cần cắt bỏ tử cung
thường trải qua một thời gian
buồn rầu hoặc trầm cảm vì mất
khả năng sinh sản.
* Tài liệu của Mayo Clinic &
Viện Y Tế Quốc Gia Hoa Kỳ
Bác sĩ Trần Lý Lê, Chuyên Khoa
Nội Thương và Khảo Cứu Ung Thư
|
|
