| |
Chúng ta thấy y khoa đông y dựa trên dược thảo khô
hay tươi như sâm, hoàng kỳ, thục địa, đơn qui, câu
kỷ tử, hà thủ ô,... vì không qua qui trình biến chế
có pha thêm các chất hóa học, do đó phương pháp điều
trị cho bệnh nhân có thể tránh được các phản ứng phụ
gây tác hại bất lợi cho cơ thể, trị bệnh này lại
phát sinh ra bệnh khác. Đó là cái lợi khi dùng dược
thảo. Tuy vậy đời sống theo luật tương đối vì có vài
loại dược thảo bị FDA liệt kê vào danh sách cấm sử
dụng như ma hoàng, mộc thông, phụ tử, bọ cạp,... vì
mang các độc chất (toxins) nên được khuyến cáo không
nên dùng.
1) Ma hoàng: (thuộc gốc Ephedraceae) dùng trị các
bệnh ho hen, phế quản, suyễn, cảm cúm thuộc về đường
hô hấp. Nó có chứa chất ephedrin có tác dụng như
chất adrenalin, ở lượng nhiều nó làm thông đường
tiểu tiện, toát mồ môi và làm giảm dịch vị trong tỳ,
làm bệnh nhân không muốn ăn, song song với việc mất
nước nhiều trong cơ thể làm bệnh nhân sẽ mau sụt ký
và trong một thời gian ngắn giảm cân thật mau lẹ, và
vì hậu quả của nó là ở lượng cao, ma hoàng làm hạ áp
huyết mau lẹ, tuyến hô hấp tăng nhanh, khó thở, đưa
đến tử vong khi tim ngừng đập.
2) Mộc thông: dùng trong mục đích lợi tiểu và thông
huyết mạch, khi dùng ở lượng cao sẽ hạ thấp áp huyết,
buồn nôn, ói mửa gây ra tử vong.
3) Phụ Tử: là một trong bốn dược vị thông dụng để bổ
dương trong đông y là sâm, nhung, quế, phụ. Phụ tử
có chứa chất aconiti rất độc hại. Nhưng vì công dụng
của nó trị các bệnh đau bụng, đau khớp xương, liệt
gân cốt, sưng viêm các khớp rất hữu hiệu. Phụ tử
được dùng làm dầu thoa đau nhức ngoài da. Khi dùng
làm thuốc uống ở lượng cao rất nguy hiểm.
FDA có một danh sách nhỏ những loại dược thảo được
khuyến cáo cho các nhà làm thuốc. Nhưng lời đề nghị
vẫn là nên tham khảo hay hỏi ý kiến của các chuyên
viên y khoa trước khi dùng bất cứ một loại dược thảo
hay những loại thuốc nào nói chung mà ta chưa hiểu
rỏ nguyên nhân điều trị hay hậu quả do thuốc gây ra.
Nói về nguồn bổ dưỡng do sâm dem lại, trong đông y
có hai loại sâm mà trong các tiệm thuốc bắc gọi là
hồng sâm hay sâm đỏ (như sâm Cao ly, nhị hồng sâm)
và sâm trắng (sâm Hoa kỳ). Sâm Hoa kỳ được dùng để
bổ khí, gia tăng sinh lực, bệnh về máu huyết hay tim
mạch có thể dùng được. Hồng sâm hay sâm đỏ tốt cho
bổ máu, tạo máu mới, da dẻ hồng hào, nhưng sâm đỏ
lại làm gia tăng áp huyết. Thế nên các bệnh nhân cao
máu không nên dùng nó.
Săn sóc sức khoẻ là điều cần thiết qua câu nói: "Sức
khoẻ là vàng". Khi ta còn sức khỏe thì ta còn tất cả,
khi sức khỏe bị mất mát hay hư hao trầm trọng thì
cuộc đời sẽ mất đi ý nghĩa sống. Mong rằng bài tản
mạn về dinh dưỡng và sức khỏe này được gửi đến độc
giả như một niềm vui khi nghĩ về tầm quan trọng của
sức khoẻ của chúng ta.
Peter Morita, OMD, PhD.
Vương Thư Sinh (VHla) biên soạn.
Tham khảo:
- Những Cây Thuốc, Vị Thuốc Việt Nam, GS Đ.T. Lợi
- Cây Thuốc, Bài Thuốc & Biệt Dược, DS Phạm Thiệp
- Chinese Herbal Medicine, Dan Bensky & A. Gamble
- Japanese Herbal Medicine, Robert Rister
- The Complete Book of Chinese Healing & Healing,
Daniel Reid
- The Complete Guide to Asian Herbal Medicine,
Letha Hadday. |
|